ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
12ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1982
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Νόμο καλόν, νόμο κακόν — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΜΕ ΕΤ πω Ρ] » Μ ο 1
Α ὐτὸ τὸ δόγμα τῆς συνέπειας (πολιτι-
κῆς ἤ πνευματικῆς) νομίζω, ὅτι εἶναι
ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ ἀντιδραστικὰ ἐφευρήματα
τῆς ἐξουσιαστικῆς Λογοκρατίας. “Ὅταν
ἀπαιτῶ ἀπὸ μιὰ συνείδηση νὰ παραμένη
ἀμετακίνητη σὲ κάτι ποὺ εἶπε ἤ ἔπραξε,
εἶναι ἀκριβῶς σὰν νὰ ἀπαγορεύω τὴν
περαιτέρω ἄνοδο, τὴν βελτίωσή της, τὴν
τελειοποίησή της, ὅσο εἶναι τούτη ἐφι-
κτή. Επὶ πλέον -- καὶ τοῦτο εἶναι
οὐσιωδῶς φεύτικο, δογματικὸ --- ἀρνοῦ-
μαι τὴν φύση τοῦ πνεύματος, τῆς πηγῆς
δηλαδὴ κάθε σκέψεως καὶ δράσεως, φύση
ποὺ εἶναι καθαρὰ δυναμικὴ καὶ κινητική,
«ἐνεργειακή», θάλεγα, ἄν ἤθελα νὰ χαρα-
χκτηριστῶ «μµοντέρνος», καὶ τοῦ προσ-
δίδω καθαρὰ στατικὸ, νεκρὸ χαρακτῆρα
- πρᾶγμα ἀπολύτως ψευδές. ᾿Η πορεία
τῆς συνειδήσεως εἶναι τροχιά, ἄνυσμα
ποὺ διαγράφεται συνεχῶς καὶ ἀσταμάτυ-
τα στὴν ἀνηφοριὰ τοῦ λόφου κι ὁ φορέας
της σίσυφος ποὺ δὲν σταματᾶ ποτὲ ---
γιατὶ τότε τοῦ ξεφεύγει ὁ βράχος καὶ
κατραχυλᾶ πάλι στὰ ριζά. Θάλεγα ἀκό-
μα, ὅτι ἡ ἀπαίτηση τῆς συνέπειας,
δηλαδὴ τῆς σταθερότητας, ἐπιδιώκει κάτι
τὸ ἀπολύτως ἀνέφικτο, ἄν δεχθοῦμε ὅτι
τὰ πάντα διέπονται ἀπὸ τὸ νόμο τῆς
αἰώνιας μεταβολῆς --- καὶ συνεπῶς δὶς εἰς
τὸν αὐτὸν ποταμὸν οὐκ ἄν ἐμβαίης.
᾿Αναγκάζοντας μὲ τὸ «ἠθικὸ» φόβητρο
τῆς συνέπειας τὴ συνείδηση νὰ ἀχινητο-
᾿ ποιηθῇ στὸ σημεῖο ποὺ τὴ στιγμὴ μιᾶς
πράξεως ἤ σκέψεώς της βρέθηκε --- ποιὸς
ξέρει κάτω ἀπὸ ποιὲς συνθῆκες... --
μεταβάλλομαι κατὰ βάθος σ᾽ ἕναν ἀδυ-
σώπητο ἐγκάθετο τῆς κρατούσης τάξε-
ως, σ᾽ ἕνα ἀνηλεῇ καταστολέα χάθε
προόδου, σ᾽ ἕνα φανατικὸ ἱεροεξεταστή,
ἕτοιμο νὰ ρίξη στὴν πυρὰ τῆς «ἀνηθικό-
τητας» καὶ τοῦ «ἀμοραλισμοῦ» κάθε νο-
οὖν καὶ δρῶν πνεῦμα, ποὺ δὲν παύει νὰ
ἀγωνιᾶ καὶ νὰ προχωρῇ σὲ ἀνώτερες, πιὸ
ἐλεύθερες καὶ πιὸ ἀληθινὲς σφαῖρες ὑπάρ-
ξεως. Σὲ τελευταία ἀνάλυση τὸ δόγμα
τῆς συνέπειας ἀποβαίνει ὁ πιὸ ὕπουλος
δολοφόνος τοῦ Προσώπου, καὶ ὁ πιὸ πα-
ραγωγικὸς δημιουργὸς τοῦ Μή Προσώ-
που, τοῦ ἐξαρτήματος αὐτοῦ τῆς ἐξου-
σιαστικῆς μηχανῆς τῆς μαζικῆς κοινω-
νίας, ποὺ ἰδεολογικὴ θεμελίωση τῆς ὑ-
πάρξεώς της εἶναι τὸ ὅλοι κι ὄχι ἐγώ, καὶ
ἀποτέλεσμα της ἡ κατίσχυση τοῦ ἀγε-
λαίου νόμου, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὅ,τι λέ-
γω καὶ πράττω συναρτᾶται μὲ τοὺς ἀλ-
λους, ὄχι μ᾽ ἐμένα -- ἄρα πρέπει νὰ
ὑπαγορεύη τὶς σκέψεις μου καὶ τὶς πρά-
ξεις μου αὐτὸ ποὺ δὲν θὰ κριθῇ «κακὸ»
ἀπὸ τοὺς ἄλλους.
Ε λπίζω, ὅτι ἡ ἄποψη ποὺ ἀνέπτυξα
στὸ προηγούμενο σχόλιο δὲν θὰ
ὁδηγήση στὴν ἄδικη παρανόηση ὅτι
γίνομαι κήρυκας τοῦ πολιτικοῦ καὶ πνευ-
ματικοῦ ἀμοραλισμοῦ --- καὶ κατ᾽ ἐπέ-
Χτασιν ἀπολογητὴς τοῦ πολιτικοῦ καὶ
πνευματικοῦ ἀρριβισμοῦ. Καὶ θὰ ἧταν
ἄδικη μιὰ τέτοια χρίση εἰς βάρος μου,
διότι ὁ ἀμοραλισμὸς δὲν εἶναι γέννημα
τῆς πνευματικῆς ἐξελίξεως καὶ τῆς ἀνο-
δικῆς μεταβολῆς μιᾶς δρώσης συνειδήσε-
ως (τῆς ἀ-συνέπειας, ὅπως θάλεγα, ἄν
ἔκρινα τὸ πρᾶγμα ἀπὸ τὴ σκοπιὰ τῆς
ἐξουσιαστικῆς ἀξιολογίας), ἀλλὰ τῆς
ὑποδουλώσεως τῆς σκέψεως καὶ τῆς
πράξεως στὴν τυραννία τοῦ σκοποῦ.