ΜΙΧΑΗΛ ΛΕΦΝΕΡΟΥ Ὃ βιασμὸς τῆς Φύσεως ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴ τῆς 1 ενετικῆς Βιοτεχνολογίας Τὸν Μάϊο τοῦ [95], πρὶν σάραντα περίπου χρόνια, τελείωσα τὴ διάλεξή μου στὸ Πανεπιστήμιο ̓Αθηνῶν, ποὺ εἶχε τίτλο «Σχέσεις Χημείας καὶ Φαινομένων Κληρονομικότητος», μὲ τὰ παρακάτω λόγια: «Ὁ ἄνθρωπος μὲ τὴν πρόοδον τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνικῆς κατώρθωσε πλέον νὰ ἀσχολῆται μὲ προβλήματα τῆς φυσικῆς καὶ τῆς βιολογίας ποὺ ἀφοροῦν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ μικροφυσικοῦ κόσμου. Ὅπως ἀπέδειξεν ἡ μελέτη τῶν μεταλλάξεων ποὺ προκαλοῦνται τεχνητῶς ὑπὸ διαφόρων ἀκτινοβολιῶν, καὶ εἰς τὰς βιολογικᾶς λειτουργίας λαμβάνουν χώραν διάφορα φαινόμενα μικροφυσικῆς λεπτότητος. Οὕτω δημιουργοῦνται αἱ προὐποθέσεις ποὺ θὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ ὑπερνικήσωμεν τὴν μηχανιστικὴν ἀντίληψιν τοῦ κόσμου, διότι, ὡς γνωστόν, εἰς τὰ μικροφυσικὰ φαινόμενα δὲν ἰσχύει τὸ αἴτημα τῆς αἰτιότητος, ἑπομένως ὁ ζῶν ὀργανισμὸς θὰ πρέπει νὰ εἶναι κάτι περισσότερον ἀπὸ μίαν ἔστω καὶ ἀρκετὰ πολύπλοκον μηχανήν. Καὶ αὐτὸ τὸ συμπέρασμα μᾶς εἶναι ἀσφαλῶς εὐχάριστον. ̓Εκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον μᾶς προκαλεῖ ἀνησυχίαν διὰ τὸ μέλλον τῆς ἀνθρωπότητος εἶναι, μήπως τὸ πέρασμα τῆς ἐρεύνης τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν περιοχὴν τοῦ μακροφυσικοῦ κόσμου εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ μικροφυσικοῦ κόσμου, καὶ γενικὰ ἡ ἀσχολία του μὲ φαινόμενα μικροφυσικῆς λεπτότητος, εἴτε πρὸς τὴν κατεύθυσιν τῆς πυρηνικῆς φυσικῆς εἴτε πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς βιολογίας, ἔγινε πολὺ πρόωρα, πρὶν δηλαδὴ φθάση τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ἠθικὴ τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο ποὺ θὰ τοῦ ἐπέτρεπε νὰ ἐκμεταλλεύεται οὗτος τὰς τεραστίας δυνάμεις καὶ τὰ ἀποτελέσματα ποὺ δύνανται κατ ̓ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ προκληθοῦν, χωρὶς αὐτὸς ὁ ἴδιος νὰ γίνη ταυτοχρόνως πρόξενος τεραστίας καταστροφῆς. Εἴθε ὁ ἄνθρωπος νὰ ἐκμεταλλευθῆ τὰς εἰς αὐτὸν παρεχομένας ἀπὸ τὰς προόδους τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνικῆς δυνατότητας διὰ τὴν δημιουργίαν μιᾶς εὐτυχισμένης ἀνθρωπότητος». ̓Απὸ τότε πέρασαν σαράντα περίπου χρόνια, μέσα στὰ ὁποῖα πραγματοποιήθηκαν μεγάλες καὶ μὴ ἀναμενόμενες πρόοδοι στὶς ἐπιστῆμες καὶ τὴν τεχνική, καὶ ἀκριβῶς στὸν τομέα τῆς Πυρηνικῆς Φυσικῆς καὶ τῆς Γενετικῆς Βιοτεχνολογίας. Σ ̓ αὐτὰ τὰ χρόνια πράγματι οἱ ἄνθρωποι κατάφεραν νὰ ἀποφύγουν τὶς τεράστιες καταστροφὲς ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ προκαλέσουν. 'Ἡ πυρηνικὴ ἐνέργεια χρησιμοποιήθηκε εὐτυχῶς μόνο γιὰ τὸ καλὸ τῆς ἀνθρωπότητας, γιὰ τὴν παρασκεὐὴ ἐνέργειας, ἰδίως τὴν ἐποχὴ ποὺ εἶχε ἀκριβήνει τὸ πετρέλαιο, καθὼς καὶ γιὰ τὴν ἐπιστημονικἡ ἔρευνα. Βέβαια, τεχνικὰ καὶ ἀνθρώπινα λάθη σὲ ἐργοστάσια παρασκευῆς πυρηνικῆς ἐνέργειας προκάλεσαν ἀνθρώπινα θύματα καὶ σημαντικὲς καταστροφές. Η ὁλοκληρωτικὴ ὅμως καταστροφή, ποὺ θὰ προκαλοῦσε ἡ χρησιμοποίηση ἀτομικῶν πολεμικῶν ὅπλων στοὺς συνεχιζόμενους μετὰ τὸν Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο περιφερειακοὺς πολέμους, ἀποφεύχθηκε. Ἴσως καὶ ἡ ὕπαρ- ἘΠ δρ. Μιχαὴλ Δέφνερ εἶναι ἐ.τ. καθηγητὴς τῆς ̓Οργανικῆς Χημείας καὶ Βιοχημείας τοῦ Πανεπιστημίου ̓Αθηνῶν.