ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
92-93ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1989
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Από τα στοιχεία του Ελληνικού Αλφαβήτου προήλθαν οι δέκα "Αραβικοί" αριθμοί — ΚΑΤΣΙΑΔΡΑΜΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΑΤΣΙΑΔΡΑΜΗΣ
̓Απὸ στοιχεῖα τοῦ ἑλληνικοῦ ἀλφαβήτου
προῆλθαν οἱ δέκα «ἀραβικοὶ» ἀριθμοὶ
̓Αρκετὲς συζητήσεις ἔχουν γίνει σχετικὰ μὲ τὴν προέλευση τῶν καλουμένων
« ̓Αραβικῶν» ἀριθμῶν, δηλαδὴ τῶν [0 συμβόλων τῶν ἀριθμῶν ἀπὸ τὸ μηδὲν [0]
ἔως τὸ ἐννέα [9]. Οἱ ἴδιοι οἱ ́Αραβες λέγουν, ὅτι οἱ « ̓ Αραβικοὶ ἀριθμοί» δὲν εἷναι
δική τοὺς ἐπινόηση, ἐνῶ οἱ ̓]νδοὶ, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί
εἶναι δική τους ἐπινόηση καὶ μάλιστα ἀρχαία, φαίνεται ὅτι δὲν ἔχουν δίκιο".
̓Εδῶ ἐπιχειρεῖται νὰ ἀποδειχθῆ, ὅτι τὰ σύμβολα τῶν συγχρόνων ἀριθμῶν εἶναι
ἑλληνικά, καὶ προέρχονται ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ ̓Αλφάβητο. Η σημερινὴ μορφὴ
τῶν ἀριθμῶν δὲν θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ πρώτη ποὺ εἶχαν, ὅταν πρωτοχρησιμοποιήθηκαν,
ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἀποτελῆ ἐξέλιξη τῶν ἀρχικῶν μορφῶν, οἱ ὁποῖες μὲ
τὴν διαρκῆ χρήση τῶν ἀριθμῶν βελτιώθηκαν διατηρώντας, ἀπορρίπτοντας ἤ μεταβάλλοντας
διάφορα στοιχεῖα τους. ̓Εδῶ φαίνεται ὅτι ἔπαιξε τὸν ρόλο της καὶ
ἡ καλλιτεχνικὴ διάθεση τοῦ ἀνθρώπου. ̓ Επομένως ἡ ἀναζήτηση τῶν συμβόλων
τῶν ἀριθμῶν πρέπει νὰ γίνει μὲ ἀπλὲς μορφὲς καὶ ὄχι μὲ τὶς σύγχρονες.
Σοβαρὸς λόγος γιὰ τὴν «ἀνακάλυψη» τῶν « ̓Αραβικῶν ἀριθμῶν» ὑποθέτω πώς
θὰ ἦταν ἡ ἀνάγκη γιὰ ἀκριβεῖς, γρήγορους, σαφεῖς καὶ εὔκολους ὑπολογισμούς.
ἝΑλλωστε ἡ κοινὴ χρήση τῶν γραμμάτων καὶ σὰν παράσταση τῶν ἀριθμῶν μέσα
σὲ ἕνα κείμενο μπορεῖ νὰ προκαλοῦσε κάποια σύγχυση, εἰδικὰ ὅταν ὁ μαθηματικὸς
κώδικας τῶν γραμμάτων-ἀριθμῶν θὰ εἶχε ἀχρηστευθεῖ.
0: Τὸ μηδὲν καθιερώθηκε ἀπὸ τὸν μεγάλο Ἕλληνα μαθηματικὸ καὶ ἀστρονόμο
Κλαύδιο Πτολεμαῖο τὸ [78 μ.Χ., ληφθὲν ἀπὸ τὸ γράμμα "ὍΟμικρον [0], ποὺ
εἶναι τὸ ἀρχικὸ γράμμα τῆς λέξεως Οὐδέν".
1: Ἢ καθιέρωση τῆς κατακόρυφης γραμμῆς [1] σὰν παράστασης τῆς μονάδος
εἶναι λίαν συνήθης καὶ φυσιολογική. "Αλλωστε καὶ στὶς πινακίδες τῆς
Κρητομυκηναϊκῆς Γραμμικῆς Γραφῆς Β, ἡ ὁποία ἀπεδείχθη ὅτι ἐξέφραζε
τὴν ̓Ελληνικὴ γλῶσσα, ἡ. μονάδα παρίστατο μὲ μία κατακόρυφη γραμμὴ
(χαρακιάν)".
2: Γιὰ τὸ 2 ἐχρησιμοποιήθηκε τὸ κεφαλαῖο γράμμα Ζ τῆς λέξεως Ζεῦγος. ἤΑλλωστε
στὴν Κρητομυκηναϊκὴ Γ.Γ.Β στὴν πινακίδα ΡΥ. 84 287’, ἔχει γραφεῖ:
«Δ-ΚΙ-ΓΟ ἄε-ἄε-ππε-πο ΤΡΟΧΟΣ ΖΕ 1», δηλ. «ἀργύρω δεδεμένω ΤΡΟΧΟΣ Ζεῦγος
1). ̓Αντὶ νὰ γράψουν δύο τροχούς, γράφουν Ζεῦγος Ι, χρησιμοποιῶντας
τὴν πρώτη συλλαβὴ τῆς λέξεως Ζεῦγος. ̓ Απὸ τὸ σύστημα δέ σταθμῶν προκύπτει
ὅτι 12 -ἀέξ, δηλαδὴ 2 Ξ2. ̓Εδῶ μπορεῖ νὰ παραβληθῆ τὸ ἰδεόγραμμα
2 μὲ τὸ 2 ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ ἀρχικὸ γράμμα Ζ τῶν λέξεων Ζεῦγος, Ζυγὸς ἤτοι
232.
3: Γιὰ τὸ ἀριθμητικὸ 3 ἴσως χρησιμοποιήθηκε τὸ ἑλληνικὸ Β, τὸ ὁποῖο μὲ τὴν