Π «ΜΕΗΙΑΛΟΣΥΝΗ») ΚΑΙ Ο ΝΑΠΟΛΕΩΝ ̓Απὸ τὸν κ. Εὐάγγελο Ρόζο, συγγραφέα καὶ ἐπίτιμο πρόεδρο τῆς «Πανελλήνιας Ἔνωσης Λογοτεχνῶν» πήραμε καὶ δημοσιεύουμε τὴν ἀκόλουθη ἐπιστολή: Κύριε διευθυντά, Μὲ ἔκπληξη διάβασα στὸν «Δαυλό» (τεῦχος δ9 ̓Ι98δ9) τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Δεινία Δικαίου γιὰ τὸν Μέγα Ναπολέοντα καὶ τὸν μῦθο τῆς μεγαλωσύνης του, ποὺ μὲ μεγάλη προχειρότητα ἐπιχειρεῖ νὰ καταρρίψει. ̓Επειδὴ ἔτυχε νὰ μελετήσω σὲ βάθος τὴν ζωή, τὸ ἔργο του καὶ τὴν ἐποχή του (ποὺ σ ̓ αὐτὴν ἔδρασε καὶ αὐτὴν ἀνέδειξε, ὅπως κι αὐτὴ τὸν ἀνέδειξε) καὶ μάλιστα νὰ τὸν συγκρίνω μὲ τὸν ̓Αλέξανδρο (στὸ βιβλίο μου « ̓Αλέξανδρος καὶ Ναπολέων»), θεωρῶ πὼς τούτη τὴ φορὰ ὁ κ. Δεινίας Δικαῖος πρὸς λάθος κατεύθυνση... ἐξερράγη. Βέβαια ὁ χῶρος μιᾶς ἐπιστολῆς δὲν εἶναι ἐπαρκής, γιὰ ν ̓ ἀναιρέσω μίαν πρὸς μίαν τὶς [0 «κατηγορίες» τοῦ, ὅπως ἀποδεικνύεται, ἐπιπόλαιου γνώστη τῆς ἱστορίας ἀγαπητοῦ κατὰ τ ̓ ἄλλα κ. Δ. Δ. “Ὡστόσο θ ̓ άπαριθμήσω κι ἐγώ σύντομα δέκα λόγους (τοὺς κυριώτερους), πού, κατὰ τὴ γνώμη μου, ὁ Ναπολέων, παρ ̓ ὅλες τὶς ἀδυναμίες, τὰ λάθη καὶ τὶς ὑπερβολές του, παραμένει ἀκόμα καὶ σήμερα μιὰ ἀπὸ τὶς κορυφαῖες προσωπικότητες τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. ι) Ως ἄτομο ἦταν μεγαλοφυΐα. Συμφωνοῦν ὅλοι οἱ μελετητές του, πὼς διέθετε σπάνιες πνευματικὲς ἱκανότητες καὶ σὲ ὑψηλότατο βαθμό. 2) ταν τὸ ἴδιο ξεχωριστὸς ὡς χαρακτῆρας. Τολμηρός, εὐγνώμων στοὺς φίλους, συνεπής, εὐθύς, ἔντιμος, φιλόπονος, πρωτότυπος, ἐπινοητικός, δίκαιος καὶ προπαντὸς πολιτικότατος. 3) Ὅσο ζοῦσε, ἀλλὰ καὶ 30-40 χρόνια μετὰ τὸ θάνατό του, μὲ τὴν ἔντονη προσωπικότητά του ἐπηρέασε ὅσο κανένας τὴν διαμόρφωση τοῦ εὐρωπαϊκοῦ χάρτη. 4) Χωρὶς αὐτὸν ἡ γαλλικὴ ̓Επανάσταση καὶ οἱ ἰδέες της θἄᾶμεναν ἀνολοκλήρωτες. Αὐτὸς τὶς «εἰσήγαγε», τὶς πιὸ πολλὲς φορὲς χωρὶς βία, στοὺς ἄλλους λαοὺς κι αὐτὸς ἔδωσε τὰ ἰσχυρότερο πλήγματα στοὺς τυράννους, ἡγεμόνες καὶ εὐγενεῖς, ποὺ καταδυνάστευαν τότε τὴν Εὐρώπη. "Αλλωστε αὐτοί, τελικά, τὸν «ἔρριξαν» καὶ ὄχι οἱ λαοἱ, πού, ἀντίθετα, τὸν λάτρευαν καὶ ὣς κάποιο σημεῖο τοὺς ὑπερασπίσθηκε ὅσο κανένας ἄλλος πρωτύτερα. Μ ̓ ἄλλα λόγια ὁ Ναπολέων εἶχε, ὅσο ζοῦσε, τὴν Γαλλία μὲ τὸ μέρος του, ποὺ τὸν στήριξε ὥς τὸ τέλος, ὅπως τὸν στήριξαν καὶ μυριάδες ἄλλοι Εὐρωπαῖοι (Ιταλοί, Πολωνοί, ἀκόμα καὶ Γερμανοί...). 5) Ὅλα τὰ «ἐπαναστατικά», τὰ προοδευτικἁ καὶ φιλελεύθερα στοιχεῖα τῆς ἔποχῆς, ὅπου γῆς, ἦταν μαζί του. "Ολες οἱ κορυφαῖες πνευματικὲς μορφές, τόσο ὅσο ζοῦσε ὅσο καὶ χρόνια πολλὰ μετὰ τὸ θάνατό του, ἦταν θαυμαστὲς καὶ φίλοι του. (Μπαλζάκ, Οὐγκώ, Μπάῦρον, Σταντάλ, Νταβίντ, Γκαῖτε, Μπετόβεν). 6) Δὲν εἶναι τυχαῖο, ποὺ ὁ Παναγ. Κανελλόπουλος στὴν «Ιστορία» του «τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πνεύματος» τοῦ ἀφιερώνει ἑπτὰ ὁλόκληρα κεφάλαια, ὅπου διεξοδικὰ τεκμηριώνεται ἡ βαρυσήμαντη ἐπίδρασή του στοὺς συγχρόνους του καὶ ἡ τεράστια συμμετοχή του στὴν διαμόρφωση ὄχι μόνο τῆς πολιτικῆς ἀλλὰ καὶ τῆς πνευματικῆς ζωῆς τῆς ἐποχῆς του. 7) ' ̓Ὑπῆρξε, γιὰ λόγους ποὺ ἐδῶ δὲν μποροῦν νὰ ἀναλυθοῦν, ὁ μέγιστος πολιτικὸς τῆς ἐποχῆς του, ἕνα κράμα σύνεσης, λογικῆς καὶ ὁραματισμοῦ. 'Ο ρεαλισμός του συμβάδιζε μὲ τὴν τόλμη του. ̓Αν τὸν «ἄφηναν» οἱ μικρόψυχοι ἡγεμόνες τῆς Εὐρώπης καὶ ἡ στυγνὴ στὴν ἁδιαλλαξία καὶ τὸ μῖσος της γι αὐτὸν ̓ Αγγλία, ἀσφαλῶς ὁ κόσμος θὰ ἦταν σήμερα καλύτερος καὶ ἡ Εὐρώπη δικαιότερα διαρθρωμμένη. 8) "Οχι ὅτι δὲν ἔκανε λάθη καὶ κακοὺς