Ἢ ἑλληνικὴ Εὐρώπη ζῆ Τὴν 21] Σεπτεμβρίου, ἡμέρα Πέ- µπτη, περάσαμε μὲ τὴ σύζυγό µου ἀ- πὸ τό Δυτικὸ Βερολῖνο, ὅπου εὗρι- σκόµεθα θεωρίης ἕνεκεν, στὸ ᾿Ανα- τολικό, καὶ ἐπισκεφθήκαμε τὸ «Μου- σεῖον τῆς Περγάμου», ὅπου, ὡς γνω- στόν, στεγάζονται ἀρχαιότητες ἀπὸ τοὺς πολιτισμοὺς τῶν Σουµερίων, τῶν Βαβυλωνίων, τῶν ᾿ Ασσυρίων, τῶν Αἰγυπτίων, τῶν ᾿Ινδῶν, τοῦ ᾿Ισ- λᾶμ καὶ κυριώτατα τῶν "Ελλήνων. ᾿Ενῶ ἀκόμη περιεργαζόµεθα τὰ ἐκθέ- ματα στὶς αἴθουσες τῶν ἀρχαιοτήτων τῆς ᾿Ανατολῆς, στ’ αὐτιά μας ἔφθανε ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν ἑλληνικῶν αἰ- θουσῶν ὁ χαρούμενος ἀντίλαλος ἀπὸ ἕναν ἀσυνήθιστο βουερὸ θόρυβο, ποὺ διαπερνοῦσε καὶ τοὺς δύο ὀρόφους τοῦ πελωρίου μεγάρου. Ὅταν ἐν τέ- λει φθάσαμε στὶς αἴθουσες, ὅπου ἔ- χουν μεταφερθῆ καὶ τοποθετηθῆ σχεδὸν αὐτούσια ὁ ἐπιβλητικὸς Βω- μὸς τοῦ Διὸς τῆς Περγάμου, τὸ λα- μπρὸ καὶ χαρίεν ἐκεῖνο ἄφιέρωμα μὲ τὴν ἐπιγραφὴ στὸ ἀέτωμά του ΒΑΣΙ- ΛΕΥΣ ΕΥΜΕΝΗΣ ΑΘΗΝΑ ΝΙΚΗΦΟΡΩ, ὁ- λόκληρα ἀρχιτεκτονήματα τῆς ᾿Εφέ- σου καὶ οἱ ἐπιβλητικοὶ ἀνδριάντες ᾱ- πὸ τὴν Φώκαια, τὴν αἰολικὴ Κύμη, τὴν Μαγνησία, τὰ Δίδυμα, τὴν Πριή- νη, τὴν ᾽᾿Αττική, βρεθήκαµε ἐνώπιον μιᾶς συγκλονιστικῆς σκηνῆς: Μία ὁ- μάᾶδα ἀπὸ 150 περίπου φοιτητὲς διαφό- ῥρων εὐρωπαθκῶν πανεπιστημίων, ποὺ ἔφθαναν ἀνέκφραστοι καὶ σοβαροὶ «κατὰ κύματα» ἀπὸ τὶς αἴθουσες τῆς ἀνατολικῆς Τέχνης, μόλις ἔμπαιναν στὶς ἑλληνικές, κατελαμβάνοντο ἀπὸ φρενίτιδα ἐνθουσιασμοῦ, ζητωκραύ- γαζαν, σφύριζαν ἐπιδοκιμαστικά, θώ- πευαν μὲ λατρεία, θὰ ἔλεγα, τὰ ἄρι- στουργήµατα ἐκεῖνα καὶ γενικὰ συ- μµπεριεφέροντο μὲ ἐκδηλώσεις ποὺ συλλήβδην θὰ μποροῦσαν νὰ θεωρη- θοῦν ὡς περιστατικὀ ἐντελῶς ἀπροσ- δόκητο. Πραγματικὰ τέτοια ἔκρηξη ἐνθουσιασμοῦ εἶναι σπάνια γιὰ Εὐ- ρωπαίους καὶ γιὰ τὸ περιβάλλον ἑνος Μουσείου. Δὲν ξέρω, ἂν τὸ φαινόμενο αὐτὸ ἔ- χει ἐπαναληφθῆ καὶ ἄλλες φορὲς στὶς πανύψηλες αὐτὲς ἑλληνικὲς αἴθου- σες, ἀλλὰ γιὰ μένα ἡ μία ποὺ τὸ ἔζη- σα εἶναι ἀρκετή, γιὰ νὰ συναγάγω τὰ συμπεράσματά μου. “Ἢ ἀντιπροσω- πευτικὴ αὐτὴ ὁμάδα τῆς μελλοντικῆς εὐρωπαϊκῆς ἰθύνουσας τάξεως μὲ τὰ φωτεινὰ μάτια, τὴν αὐτοπεποίθηση τοῦ ὕφους καὶ τῶν κινήσεων καὶ τὴν ἐκρηκτικὴ εὐαισθησία γιὰ τὸ συμπα- ντικὸ Κάλλος καὶ τὴν συμπαντικὴ "Αρμονία εἶναι οἱ αὐριανοὶ Οἰκουμε- νικοὶ Ἕλληνες. Καθὼς ἐκινοῦντο πλάι στοὺς χαμογελαστοὺς κούρους καὶ κόρες, τὶς μορφοποιημένες αὐτὲς ἐκφάνσεις τῆς «ἀρχαϊκῆς αὐτοπεποι- θήσεως» τῆς προκλασσικῆς περιό- δου, εἶχες τὴν ἐντύπωση ὅτι τὰ ἱερὰ μαρμάρινα ἀριστουργήματα εἶχαν ᾱ- ναστηθῆ καὶ ἑνωθῆ μὲ τὴν σημερινὴ Εὐρώπη. Ἔκανα τὴν αὐθόρμητη σκέ- Ψη ὅτι µία ἀνεξιχνίαστη ἀκτινοβολία ἐξεπέμπετο πράγματι ἀπὸ τὴν μαρμα- ῥρωμένη "Ελλάδα καὶ διαπερνοῦσε καὶ ἐνθουσίαζε καὶ ἐνεργοποιοῦσε καὶ γονιμοποιοῦσε ψυχοπνευματικὰ τὴν αἱμάτινη ὁλοζώντανη Εὐρώπη. Φα ἦταν περιττὸ νὰ δώσω κι ἄλλη ἔκταση στὴν περιγραφὴ ἢ τὴν ἑρμη- νεία τοῦ θαυμάσιου αὐτοῦ γεγονότος. Διαπιστώνω ὅτι ἡ Εὐρώπη δὲν ἔχει ἐ- ἑαλλαχθῆ σὲ κάτι ἄλλο, ὅπως φοβοῦ- νται μερικοί. Ζῆ καὶ παραμένει οἵ- κουμενική, δηλαδὴ ἑλληνική. Καὶ ἡ “Ελλάδα δὲν πέθανε, ὅπως φοβοῦνται (ἢ ἐπιδιώκουν...) ἐπίσης μερικοί. Ζῆ καὶ ὑπάρχει ἐσαεί, ὅπως ἐσαεὶ ὑπάρ- χει ὅ,τι ἐκφράζει, δηλαδὴ τὸ Κάλλος, τὴν ᾿Αρμονία, μὲ μία λέξη τὸν ΛΟΓΟ τοῦ Σύμπαντος. Δ.Ι.Λ.