ΑΝ. Ν. ΖΟΥΜΠΟΣἕ «Κοινότης) καὶ «Κοινωνία» Ἢ διάκρισις τῆς ἐννοίας «κοινότης» ἔχει, κατὰ τὴν ᾿Αριστοτελι- κὴν θεώρησιν, ὡς ἑξῆς: «Ἔοικε δὲ καὶ τὰς πόλεις συνέχειν ἡ φιλία καὶ οἱ νομοθέται μᾶλλον περὶ αὐτὴν σπουδάζειν ἢ τὴν δικαιοσύνην’ ἡ γὰρ ὁμόνοια ὅμοιόν τι τῇ φιλίᾳ ἔοικεν εἶναι, ταύτης δὲ μάλιστα ἐ- φίενται καὶ τὴν στάσιν ἔχθραν οὖσαν μάλιστα ἐξελαύνουσι" καὶ φί- λων μὲν ὄντων οὐδὲν δεῖ δικαιοσύνης, δίκαιοι δ᾽ ὄντες προσδέονται φιλίας καὶ τῶν δικαίων τὸ μάλιστα φιλικὸν εἶναι δοκεῖ. Οὐ µόνον δ᾽ ἀναγκαῖόν ἐστιν ἀλλὰ καὶ καλόν: τοὺς γὰρ φιλοφίλους ἐπαινοῦμεν ἥ τε πολυφιλία δοκεῖ τῶν καλῶν ἓν τι εἶναι" καὶ ἔνιοι τοὺς αὐτοὺς οἵο- νται ἄνδρας ἀγαθοὺς εἶναι καὶ φίλους». Στὸ κείµενο αὐτὸ παρατηρεῖ κανεὶς ὅτι τὰ µέλη τῆς «πόλεως» συνδέονται διὰ φιλίας καὶ οἱ νομοθέται τὴν ἐπιζητοῦν περισσότερον καὶ ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην. ἔπειτα τὰ µέλη τὰ ἑνούμενα διὰ φιλικῶν δεσμῶν δὲν χρησιμοποιοῦν τὴν δικαιοσύνην, διότι ἡ δικαιοσύνη ἔχει ὡς βάσιν πάντα τὴν φιλίαν' πράγματι ἡ ἔννοια τῆς φιλίας ἐκτὸς τοῦ ὅτι τυγχάνει ἀναγκαία καὶ ἀπαραίτητος εἶναι συγχρόνως καὶ ἔντιμος πρᾶξις: ἔπειτα οἱ ἀγαθοὶ ἄνθρωποι εἶναι στὴν πραγματικότητα καὶ καλοὶ φίλοι. ΝΗ ἀρχαία ᾿Ελληνικὴ «πόλις» ἑδράζεται λοιπὸν πάνω στὴν ἔννοια τῆς φιλίας, ὥστε τὰ μέλη της νὰ ἀποτελοῦν ἰσχυρὸν κρίκον συνοχῆς' μὲ λίγα λόγια ἡ «πόλις» τῶν ἀρχαίων ἀποτελεῖ κά- τοπτρον τῆς «κοινότητος». Τώρα, ἡ ἔννοια τῆς «κοινωνίας», ποὺ εἶναι τὸ βασικὸ ἀντικείμενο τῆς κοινωνιολογίας, κατὰ τὸν Αὔγουστον Οοπιρίε (1798-] 857) διαι- ρεῖται σὲ στατικὴ καὶ δυναμικὴ καὶ στὴ συνέχειά της ἐξετάζει καὶ ἐ- ρευνᾶ τοὺς βασικοὺς ὅρους τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἀνθρώπινης «κοινῶ- νίας» καὶ κυρίως ἀναλύει τὸ μεγάλο θέμα τῆς µεταρρυθµίσεως, ποὺ μέ- σα σ᾽ αὐτὸ ὑπάγονται τὰ ῥεύματα τῶν ἀναρχικῶν, τῶν κοινωνιοκρα- τικῶν, τῶν ὀπαδῶν τῆς κοινοκτημοσύνης (οοπιπιαπςπιις) κι. ἄ. "Ἐπομένως κατὰ τὴν δευτέραν ἄποψιν, δηλ. τῆς «κοινωνίας», πα- ρατηροῦμεν ὅτι τὰ μέλη τῆς «κοινωνίας» συνδέονται συμβατικά, ἔ- χουν δηλ. σὰν βάση διαφόρους ὅρους ἢ τρόπους, οἱ ὁποῖοι ἀνὰ πᾶ- σαν στιγμὴν κινδυνεύουν νὰ ἀνατραποῦν καὶ νὰ ἐπακολουθήσουν ἐ- παναστάσεις καὶ ἔχθρες, οἱ ὁποῖες εἶναι ἀπόρροια, ὡς εἶναι φυσικόν, τῆς ἐλλείψεως φιλίας. Γενικὰ μποροῦμε νὰ ποῦμε ἀπερίφραστα, ὅτι οἱ νομοθέται καὶ οἱ πολιτικοί τῆς ἐποχῆς ἐκείνης συνεκράτουν τὴν «κοινότητα» μακρὰν τῶν ἀντεγκλήσεων καὶ τῶν στάσεων διὰ τῆς φι- λίας, πρᾶγμα ποὺ δὲν συνέβαινε μὲ τὴν ἔννοια τῆς «κοινωνίας». Ι. ᾽ΗΘ. Νικομ. 1[155α. κ "Οκ. Α.Ν.Ζ. εἶναι καθητητὴς τῆς Φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήµιο Πατρῶν, πρώ- ην πρύτανις τοῦ ἰδίου Πανεπιστηµίου καὶ ἀντεπιστέλλον μέλλος τῆς ᾿Ακαδηµίας ᾽Α- θηνῶν.