ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΓΑΒΡΙΠΗΛΙΛΗΣ Τὸ "Ελληνικὸ Πνεῦμα στὴν ὑπηρεσία τῶν Ρώσων "Ἑλληνικὰ γλωσσικὰ στοιχεῖα χρησιμοποιοῦν σχεδὸν ὅλοι οἱ λαοὶ τοῦ κό- σμου, καὶ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ δείχνει, ὅτι τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα ἐπέδρασε πάνω στὴν παγκόσμια σκέψη. ᾿Ιδοὺ ἕνα μικρὸ δεῖγμα διεθνῶν ὅρων ἑλληνικῆς ἐτυμολογίας, ποὺ περιλαμβάνονται στὸ Λεξικὀ τῆς Ρωσικῆς Γλώσσας (Σλοβὰρ Ρούσσκογκο Γιαζυικἀ) τοῦ Σ.]. Οζεγκοβ, Μόσχα Ι977, ἀλλὰ καὶ στὸ Πρωτότυπο Λεξικὀ ᾿Αγγλικῶν τῆς Βασιλικῆς 1. Διώτη, ᾿ Αθήνα 1980: ἀναρχία, ἁρμονία, ἄτλας, ἄτο- µο, δημοκρατία, διπλωμάτης, δυναμικός, ἐκκεντρικός, ἐγωισμός, εἰρωνεία, ἔμ- φασις, ἐνθουσιασμός, ἐπεισόδιο, θεωρία, πρακτική, μελαγχολία, μισάνθρωπος, μονοτονία, μυστήριο, νοσταλγία, πανόραμα, πρόβλημα, οὐτοπία, σκάνδαλο, συλλογισμός, ὑπνωτισμός, ὑποκρισία, φανταστικός, φαινόμενο, φιλοσοφία, σα- τράπης... Τὸ παρὸν σηµείωµα ἀποπειρᾶται νὰ καταδείξει τὴν ἐπίδραση τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος πάνω στὸν ρωσικὸ λαὸ µέσω τῆς γλώσσας. Ἆ ς Οἱ Ρῶσοι γιὰ τὰ ἑλληνικά τους 'Ο μεγάλος Ρῶσος κριτικὸς τοῦ Ι0ου αἰῶνα Βησσαρίων Μπελίνσκιι ἔγραφε: «... Καθὼς οἱ λαοὶ ἀποτελοῦν µέλη τῆς ἴδιας μεγάλης οἰκογένειας, τῆς ἀν- θρωπότητας, ἡ ἀνταλλαγὴ μεταξύ τους ἰδεῶν, ἑπομένως καὶ λέξεων, ἀποτελεῖ ᾱ- δήριτη ἀνάγκη. Νὰ γιατὶ οἱ ἑλληνικὲς λέξεις: ποέζιγια, ποέτ, φαντάᾶζιγια, ἔπος, λίρα (λύρα), ντρᾶμα, τραγκέντιγια, κοµέντιγια, σατίρα, ὄντα (ὠδή), ἐλέγκιγια, µετάφορα, τρόπος, λόγκικα, ρετόρικα, ἰντέγια, φιλοσόφιγια, γκεοµέτριγια, φίζι- κα, µατεμάτικα, γκερόι (ἥρωας᾽ οἱ Ρῶσοι, ὅπως ἄλλωστε καὶ οἱ ἄλλοι λαοί, τη- ροῦν τὴ δασεία προφορὰ τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας), ἀριστοκράτιγια, ντεµοκράτι- για, ὀλιγκάρχιγια, ἀνάρχιγια κι ἕνα πλῆθος ἀναρίθμητο ἄλλων λέξεων ἔχουν πε- ράσει σὲ ὅλες τὶς εὐρωπαϊκὲς γλῶσσες».. Ὅπως συνάγεται ἀπὸ τὰ παρατεθέντα παραδείγματα, οἱ Ρῶσοι δανείζονται τὶς ἐλληνικὲς ρίζες, στὶς ὁποῖες προσθέτουν πάντοτε ρωσικὲς καταλήξεις. Ἣ ἀρχὴ αὐτὴ εἶναι θεμελιωμένη θεωρητικὰ καὶ τηρεῖται αὐστηρὰ στὴ γλωσσικὴ πρακτική. (Κάποιοι δικοί µας ἡμιέλληνες ἀφήνουν ἄκλιτα ξένα ὀνόματα, µολονό- τι αὐτὰ ἔχουν ἑλληνικότατη µορφή: τῆς Πραιτώρια.) Τὸ ἐγχειρίδιο γιὰ φοιτητὲς ᾿Ανωτάτων ᾿Εκπαιδευτικῶν “Ἱδρυμάτων Σοβρεμέννυιι Ρούσσκιι Γιαζυὶκ (Ἢ Σύγχρονη Ρωσικὴ Γλῶσσα), ποὺ συνετάχθη ἀπὸ ἐπιτροπὴ εἰδικῶν ὑπὸ τὴ διεύ- θυνση τοῦ Ντ. Ε. Ρόζενταλ, Μόσχα Ι9δ8, περιλαμβάνει τοὺς ἀκόλουθους τομεῖς τῆς Γλωσσολογίας: Λεκσικολόγκιγια ἵ Φραζεολόγκιγια (ἰξκαί), Φονέτικα ἶ ᾿Ορφοέπιγια, Γκράφικα ἶ ᾿Ορφο)γκράφιλχια, Σλοβοομπραξοβάνιε(Παραγωγὴ Λέ- |. ᾿Ιδὲς Γιάννη Ν. Γαβριηλίδη, «᾿Ενάντια στὴν ἰσοπέδωση τῆς γλώσσας (Δεἳ-δεῖ γλωσσικῆς θεω- ρίας)». σελ. 46.