ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΔΛΙΑΝΟΣ Ἕλληνες καὶ ̓Αλβανοὶ Οἱ ̓]λλυριοὶ φυλὴ "Ἑλληνική: [...] Οἱ ἴδιοι οἱ ̓Αλβανοὶ ὑποστηρίζουν τὴν ἄποψη ὅτι οἱ πρόγονοί τους ]λλυριοὶ ἦταν αὐτόχθονες στὰ Βαλκάνια. Οἱ ἐκτὸς ̓Αλβανίας ἐπιστήμονες διατείνονται ἀντίθετα ὅτι οἱ ̓Ιλλυριοὶ ἀκολούθησαν τὸ γενικό μεταναστευτικὸ ρεῦμα τῶν «ἰνδοευρωπαϊκῶν λαῶν» καὶ ὅτι ἔφτασαν στὰ Βαλκάνια πρὸς τὸ τέλος τῆς 3ης π.Χ. χιλιετίας. Ὅπως καὶ ἂν ἔχει, ̓Αλβανοὶ καὶ Ἕλληνες εἶναι οἱ ἀρχαιότεροι λαοὶ τῶν Βαλκανίων καὶ τὸ θέμα τῶν μεταξύ τους σχέσεων καὶ τῆς καταγωγῆς τους τίθεται φυσιολογικά. Οἱ γλωσσσολόγοι κατατάσσουν τὴν ἀλβανικὴ στὸ ἑλληνολατινικὸ στέλεχος τῶν «ἰνδοευρωπαϊκῶν γλωσσῶν». 'Η γραμματικὴ ἀνάλυση τῆς ἀλβανικῆς μετὰ τὸ διαχωρισμὸ τῶν μεταγενέστερων στοιχείων φέρνει στὸ φῶς τὴν ὕπαρξη ἑνός ἀρχέγονου πυρῆνα, τοῦ ὁποίου τὸ τυπικὸ καὶ ἡ λεξιλογικὴ δομὴ προσομοιάζουν μὲ τὰ ἀντίστοιχα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς μᾶλλον παρὰ μὲ αὐτὰ τῆς λατινικῆς. Μεταξὺ τῶν πολλῶν ἀρχαϊσμῶν τῆς ἀλβανικῆς γλώσσας, ποὺ ἔγιναν ἔτσι προφανεῖς, μποροῦμε νὰ ἀναφέρουμε τὸν συμφωνικό της χαρακτῆρα, τὴ διάσώση τοῦ ἐπιτατικοῦ ἄρθρου (ποὺ ἔρχεται δηλαδὴ μετὰ τὴ λέξη), τὴ διατήρηση τῆς προφορᾶς τῆς δασείας (χέλκΞ ἕλκω) καὶ τοῦ δίγαμμα (βόε Ξ ὠόν Ξ αὐγό, βάρ Ξ αἴρω). Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ὁδήγησαν ὁρισμένους μελετητὲς στὴν ἄποψη ὅτι ἡ πρόγονος τῆς ἀλβανικῆς ἱλλυρικὴ γλῶσσα δὲν ἦταν στὴν οὐσία παρὰ μιὰ ἀπὸ τὶς ἀρχέγοντες ἑλληνικὲς διαλέκτους καὶ ὅτι οἱ ̓]λλυριοὶ ἦταν φῦλο ἑλληνικό. Ἢ ὑπόθεση αὐτὴ δὲν εἶναι αὐθαίρετη. ̓Η ἱστορικὴ ἔρευνα ἔχει ἀποδείξει, ὅτι τὰ πρωτοελληνικὰ φῦλα εἶχαν ἐγκατασταθεῖ ὤνες στὴ νοτιοδυτικἡἠ ̓]λλυρία, στὴν Ἤπειρο, στὴ δυτικἠ Μακεδονία καὶ στὴ βορειοδυτικἡ Θεσσαλία, στὴ γειτονία δηλαδὴ τῶν ̓]λλυριῶν. 'Ὑποστηρίζεται μάλιστα, ὅτι σὲ αὐτὴ τὴν περίοδο ἄρχισε ἡ διαδικασία σχηματισμοῦ τῶν διαλέκτων ἀπὸ τὴν ἀρχικὰ κοινὴ ἀρχέγονη ἑλληνικὴ γλῶσσα. Εἶναι ὅμως σχεδὸν ἀδύνατο νὰ εἰπωθεῖ, ἂν τότε σχηματίστηκε καὶ ἡ πρωτοϊλλυρικὴ διάλεκτος, γιατὶ τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχουμε γι ̓ αὐτὴν εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτα, μιὰ ποὺ ἐξαφανίστηκε, χωρὶς νὰ ἀφήσει γραπτὰ μνημεῖα. Τὸ ἴδιο δύσκολο εἶναι νὰ εἰπωθεῖ ἂν ἀνάμεσα στὶς ὁμάδες τῶν ἑλληνικῶν φύλων ὑπῆρχαν καὶ κάποια φῦλα ἱλλυρικά. "Οπως εἶναι γνωστό, ἡ μεγάλη μάζα τῶν ̓Ιλλυριῶν παρέμεινε στὰ βορειοδυτικὰ τῆς βαλκανικῆς χερσονήσου, στὴ χώρα ποὺ ὀνομάστηκε ἀργότερα ̓Ιλλυρία. Δὲν ἀποκλείεται ὡστόσο ὁρισμένα φῦλα, ὅπως οἱ ”Αβαντες, οἱ ̓ Αθαμᾶνες, οἱ ̓ Αφείδαντες, οἱ Μολοσσοὶ καὶ ἀργότερα οἱ ̓Υλιεῖς, μιὰ ἀπὸ τὶς φυλὲς τῶν Δωριέων, νὰ ἦταν ἱλλυρικά. Πάντως καὶ οἱ Δωριεῖς μετὰ τὸ τέλος τῆς Μυκηναϊκῆς ἐποχῆς ἔρχονταν, κατὰ ἕνα μέρος τουλάχιστο, ἀπὸ τὰ μέρη τῶν ̓[λλυριῶν: τὴν Πίνδο καὶ τὴν "Ἠπειρο. Αν ὅμως ὑποθέσουμε, ὅτι ἡ ἱλλυρικὴ ἦταν Ἑλληνικὴ διάλεκτος, πῶς τότε ἐξηγεῖται ἡ ὁπωσδήποτε σημαντικὴ διαφορὰ ποὺ χωρίζει τὴν ἀπόγονο τῆς ἱλλυρικῆς ἀλβανικὴ ἀπὸ τὴ νεώτερη Ἑλληνική: Ξέρουμε ἐξ ἄλλου, ὅτι ἤδη κατὰ τοὺς