ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΔΛΙΑΝΟΣ Ἕλληνες καὶ ᾿Αλβανοὶ Οἱ ᾿]λλυριοὶ φυλὴ "Ἑλληνική: [...] Οἱ ἴδιοι οἱ ᾿Αλβανοὶ ὑποστηρίζουν τὴν ἄποψη ὅτι οἱ πρόγονοί τους ]λ- λυριοὶ ἦταν αὐτόχθονες στὰ Βαλκάνια. Οἱ ἐκτὸς ᾿Αλβανίας ἐπιστήμονες διατεί- νονται ἀντίθετα ὅτι οἱ ᾿Ιλλυριοὶ ἀκολούθησαν τὸ γενικό μεταναστευτικὸ ρεῦμα τῶν «ἰνδοευρωπαϊκῶν λαῶν» καὶ ὅτι ἔφτασαν στὰ Βαλκάνια πρὸς τὸ τέλος τῆς 3ης π.Χ. χιλιετίας. Ὅπως καὶ ἂν ἔχει, ᾿Αλβανοὶ καὶ Ἕλληνες εἶναι οἱ ἀρχαιό- τεροι λαοὶ τῶν Βαλκανίων καὶ τὸ θέµα τῶν μεταξύ τους σχέσεων καὶ τῆς κατα- γωγῆς τους τίθεται φυσιολογικά. Οἱ γλωσσσολόγοι κατατάσσουν τὴν ἀλβανικὴ στὸ ἑλληνολατινικὸ στέλεχος τῶν «ἰνδοευρωπαϊκῶν γλωσσῶν». 'Η γραμματικὴ ἀνάλυση τῆς ἀλβανικῆς μετὰ τὸ διαχωρισμὸ τῶν μεταγενέστερων στοιχείων φέρνει στὸ φῶς τὴν ὕπαρξη ἑνός ἀρχέγονου πυρῆνα, τοῦ ὁποίου τὸ τυπικὸ καὶ ἡ λεξιλογικὴ δομὴ προσομοιάζουν μὲ τὰ ἀντίστοιχα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς μᾶλλον παρὰ μὲ αὐτὰ τῆς λατινικῆς. Μεταξὺ τῶν πολλῶν ἀρχαϊσμῶν τῆς ἀλβανικῆς γλώσσας, ποὺ ἔγιναν ἔτσι προ- φανεῖς, μποροῦμε νὰ ἀναφέρουμε τὸν συμφωνικό της χαρακτῆρα, τὴ διάσώση τοῦ ἐπιτατικοῦ ἄρθρου (ποὺ ἔρχεται δηλαδὴ μετὰ τὴ λέξη), τὴ διατήρηση τῆς προφορᾶς τῆς δασείας (χέλκΞ ἕλκω) καὶ τοῦ δίγαµµα (βόε Ξ ὠόν Ξ αὐγό, βάρ Ξ αἴρω). Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ὁδήγησαν ὁρισμένους μελετητὲς στὴν ἄποψη ὅτι ἡ πρό- γονος τῆς ἀλβανικῆς ἱλλυρικὴ γλῶσσα δὲν ἦταν στὴν οὐσία παρὰ μιὰ ἀπὸ τὶς ἀρχέγοντες ἑλληνικὲς διαλέκτους καὶ ὅτι οἱ ᾿]λλυριοὶ ἦταν φῦλο ἑλληνικό. Ἢ ὑπόθεση αὐτὴ δὲν εἶναι αὐθαίρετη. ᾿Η ἱστορικὴ ἔρευνα ἔχει ἀποδείξει, ὅτι τὰ πρωτοελληνικὰ φῦλα εἶχαν ἐγκατασταθεῖ ὤνες στὴ νοτιοδυτικἡἠ ᾿]λλυρία, στὴν Ἤπειρο, στὴ δυτικἠ Μακεδονία καὶ στὴ βορειοδυτικἡ Θεσσαλία, στὴ γειτονία δηλαδὴ τῶν ᾽]λλυριῶν. 'Ὑποστηρίζεται μάλιστα, ὅτι σὲ αὐτὴ τὴν περίοδο ἄρχι- σε ἡ διαδικασία σχηματισμοῦ τῶν διαλέκτων ἀπὸ τὴν ἀρχικὰ κοινὴ ἀρχέγονη ἑλληνικὴ γλῶσσα. Εἶναι ὅμως σχεδὸν ἀδύνατο νὰ εἰπωθεῖ, ἂν τότε σχηματίστη- κε καὶ ἡ πρωτοϊλλυρικὴ διάλεκτος, γιατὶ τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχουμε γι᾿ αὐτὴν εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτα, μιὰ ποὺ ἐξαφανίστηκε, χωρὶς νὰ ἀφήσει γραπτὰ μνημεῖα. Τὸ ἴδιο δύσκολο εἶναι νὰ εἰπωθεῖ ἂν ἀνάμεσα στὶς ὁμάδες τῶν ἑλληνικῶν φύ- λων ὑπῆρχαν καὶ κάποια φῦλα ἱλλυρικά. "Οπως εἶναι γνωστό, ἡ µεγάλη μάζα τῶν ᾿Ιλλυριῶν παρέμεινε στὰ βορειοδυτικὰ τῆς βαλκανικῆς χερσονήσου, στὴ χώρα ποὺ ὀνομάστηκε ἀργότερα ᾿Ιλλυρία. Δὲν ἀποκλείεται ὡστόσο ὁρισμένα φῦ- λα, ὅπως οἱ ”Αβαντες, οἱ ᾿ Αθαμᾶνες, οἱ ᾿ Αφείδαντες, οἱ Μολοσσοὶ καὶ ἀργότε- ρα οἱ ᾿Υλιεῖς, μιὰ ἀπὸ τὶς φυλὲς τῶν Δωριέων, νὰ ἦταν ἱλλυρικά. Πάντως καὶ οἱ Δωριεῖς μετὰ τὸ τέλος τῆς Μυκηναϊκῆς ἐποχῆς ἔρχονταν, κατὰ ἕνα µέρος τουλά- χιστο, ἀπὸ τὰ µέρη τῶν ᾿[λλυριῶν: τὴν Πίνδο καὶ τὴν "Ἠπειρο. Αν ὅμως ὑποθέσουμε, ὅτι ἡ ἱλλυρικὴ ἦταν Ἑλληνικὴ διάλεκτος, πῶς τότε ἐ- ξηγεῖται ἡ ὁπωσδήποτε σημαντικὴ διαφορὰ ποὺ χωρίζει τὴν ἀπόγονο τῆς ἱλλυ- ρικῆς ἀλβανικὴ ἀπὸ τὴ νεώτερη Ἑλληνική: Ξέρουμε ἐξ ἄλλου, ὅτι ἤδη κατὰ τοὺς