ΝΙΚΟΣ ΑΝΩΓΗΣ Ταξίδι μιᾶς ἡμέρας να συγκινητικὸ προσκήνυμα στὴ γῆ τῶν ̓Ομηρικῶν ̓Επῶν. Στὴ γῆ τῆς ̓1ωνίας, τῆς Περγάμου, τοῦ ̓ Διβαλιοῦ. Κομπολόι οἱ θύμησες ἀπὸ τὴν ἵστορία καὶ τὸ μύθο. ̓Απὸ τὸ παραμύθι καὶ τὶς ὁμολογίες. ̓ Απὸ τὶς διηγήσεις καὶ τὶς ζωντανές μνῆμες -- μᾶς μιλοῦσαν γι ̓ αὐτά. Μιᾶς ἄλλης γῆς ἐμεῖς γεννήματα, τῶν ἀδελφῶν μὰς νὰ γνωρίσουμε ποθούσαμε τὸν τόπο τους, τὰ μνημεῖα τους, τὰ σπίτια κι ̓ ὅλα ὅσα ἔμειναν ἐκεῖ μάρτυρες τοῦ πολιτισμοῦ. Μάρτυρες τοῦ ἑλληνισμοῦ. Πληγὲς στὸ πονεμένο ἑλληνικὸ σῶμα, στὸν ξλληνικὸ πολιτισμό. Ὃ Τρωικὸς Πόλεμος τῶν "Ελλήνων τῆς Τροίας μὲ τοὺς Ἕλληνες τῆς “Ἑλλάδας. Οἱ Περσικοὶ πόλεμοι. Ὃ πολιτισμὸς καὶ οἱ Ἕλληνες τῆς ̓ ̓Ἴωνίας, τῆς ̓Εφέσου, τῆς Μιλήτου. 'Ο Μέγας ̓Αλέξανδρος καὶ οἱ Μακεδόνες. Οἱ πόλεις τῆς Σμύρνης, τῆς Περγάμου, τοῦ ̓Αιβαλιοῦ. Καὶ μετὰ ἀπὸ χρόνια, ἀπὸ αἰῶνες, τὸ σήμερα. Τὸ ὁλοζώντανο παρόν. Ξεστράτισε ὁ νοῦς καὶ ἀποζητοῦσε ὅλα αὐτὰ ποὺ χάθηκαν καὶ ἔμειναν σημάδι στῆς γῆς τὸ ἄγραφο βιβλίο. Βία καὶ αἷμα. Πολιτισμὸς καὶ συναδέλφωση. Πόλεμος καὶ βαρβαρότητες. Εἰρήνη καὶ δικαιοσύνη καὶ ἀνθρωπισμός. Τὸ γλαροπέταμα συντρόφευε τὸ «Αἰολὶς» κι ̓ αὐτὸ χορεύοντας πάνω στὰ κύματα χαϊδολογιῶταν μὲ τὸ βοριαδάκι κὶ ἐρωτοτροποῦσε μὲ τὰ νησιὰ καὶ τὶς ἀκρογιαλιές. Κι ̓ ἀντάμωνε τοὺς ἀνθρώπους σ ̓ ἕνα πανόμορφο ἀδέλφωμα. Κι ̓ ἕνωνε τὶς χῶρες περνῶντας τὰ σύνορα, τὴ νοητὴ γραμμή, στὴ μέση τῆς θάλασσας, δίχως ἔλεγχο καὶ διατυπώσεις. Κι ̓ ὅλοι ἐμεῖς, ἄνθρωποι ἀπὸ δεκάδες χῶρες τῆς Δύσης, τῆς ̓Ανατολῆς, ἐπιβάτες μιᾶς ἡμέρας, βρεθή- το ΑΝΕΚΑΟΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ ος ΤΟΥ «δν Πρωί, πρωί, ὁ ἥλιος ἔλουζε ὁλόκληρο τὸ νησί. ΝΗ θάλασσα στραφτάλιζε. Τὸ ἁπαλὸ ἀεράκι χάιδευε τὰ νερά. της. Κι ̓ αὐτὴ ἀργοχόρευε στοὺς κυματισμούς τῆς ντυμένη στὰ ἀτλάζια της. Μὲ κανονικἠ ταχύτητα τὸ αὐτοκίνητο ἔτρεχε στὸν παραλιακό δρόμο ἆπὸ τὴ Θερμὴ Μυτιλήνης. Στὸ λιμάνι τρικάταρτα καράβια, μαοῦνες, βάρκες καὶ ταχύπλοα πολυτελῆ γιώτ λικνίζονταν ἁρμονικά. Δίπλα τους ἐπιβατηγὰ τῆς γραμμῆς Μυτιλήνης-Πειραιᾶ καὶ διάφορα φορτηγὰ πλοῖα μᾶς καλωσόριζαν. Τὸ «Αἰολὶς) στολισμένο μὲ σημαῖες ἀργοκουνιῶταν νωχελικὰ δεμένο στοὺς κάβους. Ἕνας ἥσυχος, ἀσφαλὴς κόλπος τὸ λιμάνι τοῦ νησιοῦ μᾶς ἀγκάλιαζε. Τριγύρω ἡ πολιτεία ἀναπαυόταν καὶ ἀργοξυπνοῦσε. Τὰ ἀρχοντικὰ τῆς πόλης ἱστοροῦσαν τὰ γεγονότα ἕκατοντάδες χρόνια. Τὰ νέα κτήρια ὁμολογοῦσαν τὴν ἄνεση τῆς ζωῆς καὶ τὸ ἄγχος τῆς τεχνολογικῆς ἐξέλιξης. Τὰ βουνὰ καὶ οἱ λόφοι σχημάτιζαν ἀπὸ τὴ δυτικὴ πλευρὰ προστατευτικὸ θεόρατο κάστρο στὸ λιμάνι. ἪἫ παραλία τῶν Τσαμακίων μᾶς προκαλοῦσε καὶ μᾶς προσκαλοῦσε γεμάτη ὑποσχέσεις γιὰ δροσιά, γιὰ ξεγνοιασιὰ καὶ ἀνάπαυση. Τὰ ψαροκάικα ἕτοιμα, γιὰ νὰ ξεφορτώσουν τὸ βαρὺ φορτίο τῆς νυχτερινῆς ἁλιευτικῆς ἐπιδρομῆς τους γιὰ τοῦ ψαρᾶ τὸ μεροκάματο. "Ἠμασταν μιὰ ἀγαπημένη ὄμορφη παρέα, ποὺ παραθερίζαμε στὸ νησί. Αὐτὸ τὸ γλυκὸ πρωινὸ ὁ ἥλιος τὸ πυρπολοῦσε ὁλόκληρο ἀπὸ τὸ βάθος τῆς ̓Ανατολῆς. ̓Απὸ τὴ χώρα τῆς ̓Ἴωνίας. ̓Απὸ τὶς πόλεις τῆς Σμύρνης, τοῦ ̓Αιβαλιοῦ, τῆς ἀρχαίας Τροίας. ̓Απὸ τὰ παράλια καὶ τὸν κόλπο τοῦ ̓Αδραμυττίου μᾶς ἔρχονταν τὸ κάλεσμα γιὰ ἕ-