ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
99ΜΑΡΤΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Οι Έλληνες μουσουλμάνοι — ΗΛΙΑΝΟΣ, ΟΡΕΣΤΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΛΙΑΝΟΣ
Οἱ Ἕλληνες μουσουλμᾶνοι
Ο ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ
Ἢ εἰσβολὴ τῶν Τούρκων καὶ ἡ κατάλυση τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας
προκάλεσαν κῦμα ἐξισλαμισμῶν στὴν Μικρασία καὶ τὰ Βαλκάνια. Κανένας ἱ-
στορικὸς δὲν φαίνεται νὰ θέτει σὲ ἀμφισβήτηση τὸ γεγονὸς αὐτό. Τὴν ἐπαύριον
ἤδη τῆς ἅλωσης ὁ πρῶτος Πατριάρχης τῆς Τουρκοκρατίας Γεννάδιος ἀνησυχοῦ-
σέ γιὰ τὴν «ἀθρόα προσέλευση λαϊκῶν καὶ κληρικῶν στὸν ἰσλαμισμό», μιλώντας
γιὰ «τοὺς ἀφισταμένους ὁσημέραι τῆς πίστεως πανταχοῦ» . Οἱ ἐξισλαμισμοὶ ὅ-
µως εἶχαν ἀρχίσει πρὶν ἀκόμα τὴν ἅλωση: «Οἱ ἐξωμοσίες ἑλληνικῶν πληθυσμῶν
εἶχαν ἀρχίσει πολὺ πρὶν τὴν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως, μὲ τὴν ἑδραίωση
τῆς τουρκικῆς κυριαρχίας στὴ Μικρὰ ᾿Ασία καὶ μὲ τὴν προέλαση τῶν ᾿Οθωμα-
νῶν στὴ χερσόνησο τοῦ Αἴμου». «᾿Αλλ᾽ οὐχ ἧττον ἡ θρησκεία τοῦ Μωάμεθ
προσείλκυε σωρηδὸν προσηλύτους ἐν Μικρᾷ ᾿ Ασία, ταῖς παρὰ τὸν Αἷμον σλα-
βικαῖς χώραις καὶ τῇ ᾽Αλβανίᾳ»”. Τὸ ἴδιο συνέβη καὶ στὴν Κρήτη, ὅταν ἔπεσε
καὶ αὐτὴ στὰ χέρια τῶν Τούρκων τὸ 1669: «"Η τουρκική κατάκτησις ἀπέβη ἀπὸ
τῆς πρώτης στιγμῆς καταθλιπτική διὰ τὸν χριστιανικὸν πληθυσμόν, μέγα µέρος
τοῦ ὁποίου, πρὸς ἀποφυγὴν τῶν διώξεων καὶ ἀτιμώσεων, ἠναγκάσθη νὰ προσχω-
ρήση εἰς τὴν μωαμεθανικὴν θρησκείαν»
Πολλοὶ ἦταν οἱ λόγοι ποὺ ὁδηγοῦσαν τοὺς Χριστιανοὺς στὸ νὰ ἀρνηθοῦν
τὴν πίστη τους. Πρῶτα ἀπ᾽ ὅλα βέβαια ἡ ὑποδεέστερη θέση, στὴν ὁποία βρί-
σκονταν σὲ σχέση μὲ τοὺς Μωαμεθανούς, οἱ ταπεινώσεις, οἱ ἀτιμώσεις, οἱ ἔξευ-
τελισµοί, τὰ χαρατσώµατα ποὺ ὑφίσταντο ἀπὸ τὴν τουρκικἡ αὐθαιρεσία. ἼΑλλοι
ὅμως ἐξισλαμίζονταν µόνο καὶ µόνο ἐπειδὴ «ἡ ὀθωμανικὴ κυβέρνησις ἀπένεμε
τὰ ἀνώτατα καὶ ἐπικερδέστερα ἀξιώματα εἰς τοὺς ἐκ γενετῆς χριστιανοὺς ἐξωμό-
τας»’. Οἱ ἱστορικοὶ μὲ μιὰ φωνὴ καταγγέλλουν τὶς ἐξωμοσίες, οἰκτείρουν τοὺς ᾱ-
ποστάτες, θρηνοῦν γιὰ τὴν ἐθνικὴ συμφορὰ τοῦ "Ἑλληνισμοῦ. Γιατὶ γι᾿ αὐτοὺς
δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία' «κάθε προσχώρηση στὸ ᾿Ισλὰμ σήμαινε συγχρόνως καὶ
ἀπώλεια γιὰ τὸ ἔθνος»", πεπεισμένοι καθὼς εἶναι ὅτι κατὰ τὴν Τουρκοκρατία
«Ἔθνος καὶ Πίστις εἰς τὴν ᾿Ορθοδοξίαν ἐταυτίσθησαν»'. Ἕλληναςξχριστιανός,
Τοῦρκοςξμωαμεθανός' ἡ ἐξίσωση εἶναι ἁπλή, τὸ ἴδιο καὶ ἡ λύση της: Αν ὁ ἐ-
ξισλαμισμὸς τῶν "Ελλήνων εἶχε ὁλοκληρωθεῖ, εἶναι πιθανὸ ὅτι δὲν θὰ ὑπῆρχε
σήµερα ἑλληνικὸ ἔθνος: «Οἱ ἐξισλαμισμοὶ ἀπετέλεσαν κατὰ τοὺς αἰῶνες τῆς
Τουρκοκρατίας διαρκῆ ἀφαίμαξη τοῦ ᾿Ελληνισμοῦ καὶ σοβαρὴ ἀπειλὴ ἐξαφανί-
σεώς του»’, γιατὶ ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ γινόταν κάποιος μουσουλμᾶνος, «τὶ σηµα-
σία εἶχε πιὰ ἡ καταγωγή, ἀφοῦ οἱ παλαιοὶ Έλληνες ἄποκτοῦσαν τουρκικὴ συ-
νείδηση.»'. Χωρὶς τὴ χριστιανικὴ θρησκεία οὔτε κἂν ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲ θὰ
εἶχε διασωθεῖ, μᾶς διαβεβαιώνει ὁ Κορδᾶτος..
᾿Αναρωτιέται ὅμως κανεὶς: Καλά, τόσο χαλαρὴ συνείδηση εἶχαν τέλος πά-
ντων αὐτοὶ οἱ ἝἝλληνες, ποὺ μὲ τὸ ποὺ ἄλλαζαν πίστη καὶ ὄνομα" καὶ φοροῦσαν