ΗΛ. Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Περὶ δικαιωμάτων καὶ ὑποχρεώσεων «Οὐκ ἂν ἐκώλυον οἱ νόμοι ζῆν ἕκαστον κατ ̓ ἰδίην ἐξουσίην, εἰ μὴ ἕτερον ἐλυμαίνετο». [Δὲν θὰ ἐναντιοῦντο οἱ νόμοι στὸ νὰ ζῆ ἕκαστος κατὰ τὶς ἐπιθυμίες του, ἐὰν καὶ ὁ ἆλλος τὸν ἄλλο δὲν κακοποιοῦσε, ἔβλαπτε, ἐξευτέλιζε, μόλυνε, ἀφάνιζε). «Τὰ κατὰ τὴν πόλιν χρεὼν τῶν λοιπῶν μέγιστα ἡγεῖσθαι, ὅπως ἄξεται εὖ, μήτε φιλονικέοντα παρὰ τὸ ἐπιεικὲς μήτε ἰσχὺν ἑαυτῷ περιτιθέμενον παρὰ τὸ χρηστὸν τοῦ ξυνοῦ. Πόλις γὰρ εὖ ἀγομένη μεγίστη ὄρθωσίς ἐστι, καὶ ἐν τούτῳ πάντα ἔνι καὶ τούτου σωζομένου πάντα σώζεται καὶ τούτου διαφθειρομένου τὰ πάντα διαφθείρεται». [Οἱ ἔναντι τῆς πόλεως ὑποχρεώσεις ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων (ὑποχρεώσεων) πρέπει νὰ θεωροῦνται ὡς οἱ μέγιστες: προκειμένου νὰ ὁδηγηθοῦν αὐτοί, οἱ ἐν τῇ πόλει κατοικοῦντες, σὲ ψυχικὴ κατάστασι ἱσορροπίας, μήτε νὰ ἀντιμάχωνται, φιλονικοῦν λόγῳ τῆς ἀνεκτικότητος, μήτε μὲ ἰσχὺν νὰ περιβάλλουν τοὺς ἑαυτούς των πέραν αὐτῆς ἡ ὁποία πηγάζει ἐκ τοῦ χρησίμου γιὰ τὸ σύνολο. Διότι ἡ πόλις εἰς τὸ πρέπον ὁδηγουμένη ἐπιτυγχάνει αὐτὴ τὴν μεγίστην ἀνόρθωσι καὶ δι ̓ αὐτῆς τὰ πάντα εἶναι δυνατά. ̓Εὰν δὲ ἡ ὀρθὴ καθοδήγησι σωθῆ, τὰ πάντα διασώζονται, ἐὰν δὲ αὐτὴ ἐκφαυλισθῆ, ἐξαχρειωθῆ διὰ ὑβριστικῶν πράξεων, καὶ τὰ πάντα τῆς πόλεως καὶ αὐτοὶ οἱ πολῖται ἐξαχρειώνονται]. [Δημόκριτος] Ἔθεσα στὸν πρόλογο τὶς φιλοσοφικὲς θέσεις τοῦ ̓Αβδηρίτη σοφοῦ, διότι σήμερα περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλη φορὰ ὁ κοινωνικός μας βίος ἐλέγχεται ἀπὸ τοὺς φανεροὺς ἢ κρυφοὺς ἐξουσιαστές, ἀπὸ τοὺς «οἴκους» τῶν «-ισμῶν» καὶ τὰ «ὑποκαταστήματα» ποὺ ζοῦνε κάτω ἀπὸ τὴ σκέπη τους. Οἱ ἐκπορνεύσαντες τὸν κοινωνικὸ βίο, ἀνατροπεῖς τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ ἀνθρώπου ὄχι μόνο πρὸς τὴν «πόλιν» ἀλλὰ πρὸς τὸν «οἰκουμενικὸν λόγον», παραπλάνησαν τοὺς λαοὺς διά τῆς ἐφευρέσεως τῆς «ὀργανώσεως» αὐτῶν σὲ «συνασπισμοὺς προάσπισης τῶν συμφερόντων τῆς ὁμάδας». Στὴν οὐσία μέσα ἀπ ̓ τὴν ἀντιπαλότητα ὅλων πρὸς ὅλους ἀναπηδοῦν οἱ κλασματικοὶ «ἀρχηγοί», οἱ «καθοδηγητές», τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας τὰ μικρὰ «ἀφεντικὰ» ποὺ διευθύνουν τὰ «ὑποκαταστήματα». «'Ο λαὸς τῆς Πολωνίας -- λέει ὁ Λὲχ Βαλέσα ---, ἐὰν δὲν λυθοῦν τὰ οἰκονομικά του προβλήματα, θὰ μπῆ στὴν περιπέτεια ἑνὸς ἐμφύλιου πολέμου». Ἢ παρανοϊκότης δηλαδὴ τῆς ἐξουσίας σὲ ὅλη της τὴν τραγικότητα. Ο λαὸς τῆς Πολωνίας ἐναντίον τοῦ Κομμουνισμοῦ --- Σοσιαλισμοῦ --- Δημοκρατίας, καὶ δὲν ξέρω τὶ ἄλλο, ἴσως καὶ τοῦ Καθολικισμοῦ, οἱ ὁποῖοι θὰ καταγγελθοῦν (ἀπὸ ποιούς;) ὡς ἀντιδραστικοὶ ἀπὸ ἄλλους «προοδευτικούς», ποὺ σήμερα εἶναι ἀντιδραστικοί... Οἱ σοφοὶ τῶν «ισμῶν» ἢ οἱ θεόσταλτοι τῶν θρησκευτικῶν δογμάτων μαζὶ μὲ τούς χάσκοντας μείρακας τῶν μέχρι χθὲς ὑπαρκτῶν Μαρξισμῶν κ.τ.τ., ἀνίκανοι νὰ συλλάβουν τὸ τέλος των ποὺ ἐπέρχεται, ἐξακολουθοῦν νὰ νέμωνται τὴν ἐξουσία καὶ νὰ ὁδηγοῦν σὲ ἐκρήδεις ἐπικίνδυνες τόσο γιᾶ τὴν «πόλιν» ὅσο καὶ γιὰ τὴν οἰκουμένη. ̓Αλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ἐφευρέτες τῶν κομμάτων, τῶν συνδικαλισμῶν, οἱ μεσολαβητὲς τοῦ Θεοῦ, οἱ σαλαμοποιήσαντες τὴν τεράστια δύναμι τῆς ἐκκλησίας τοῦ δήμου, τὶ λέγουν; Πῶς φαντάζονται ὅτι μποροῦμε νὰ βγοῦμε ἀπ ̓ τὸν στρόβιλο τοῦ πολιτικοῦ τους «λόγου»; Μὲ ποιὰ παιδεία, τέχνη, ἐπιστήμη θὰ καταδείξουν στοὺς νέους ποὺ ἔρχονται τὸ χρέος καὶ τὰ δικαιὠματά των στὴν ζωή; Τὸ χρέος των στὴν «πόλιν», ἀλλὰ καὶ στὸν «οἰκουμενικὸν