ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
99ΜΑΡΤΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Σπάρτη - Σπαρτοί - Λακε-δαίμονες — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΠΑΝ
Σπάρτη -- Σπαρτοὶ -- Δακε-δαίμονες
Τὸ Διογενὲς γένος τῶν "Ἑλλήνων Βασιλέων
Σπάρτα, Δωρ. καὶ Ἴων. Σπάρτη (ἡ), ἡ ἄλλως Λακεδαίμων, παλαιὰ πρωτεύου-
σα τῆς Λακωνίας, καθέδρα τῶν βασιλέων τῆς Σπάρτης, ἐπὶ τῆς δυτικῆς ὄχθης
τοῦ Εὐρώτα καὶ ὑπὸ τοὺς πρόποδας τοῦ Ταὐγέτου (ὁ πολίτης Σπαρτιάτης καὶ
θηλ. Σπαρτιᾶτις). (Λεξ. Σ. Βυζαντίου). ᾿Εντεῦθεν ἐπίρρ. Σπάρτηθεν, ἐκ τῆς Σπάρ-
της καὶ Σπάρτηνδε εἰς τὴν Σπάρτην (Ομ. ᾿Οδύσσεια) ὅπως καὶ ἐπίθετο Σπαρ-
τιατικός, ή, όν (Παυσ. Στ΄ 4). “Η πόλη ἔλαβε τὸ ὄνομά τῆς ἀπ᾿ τὴν ὁμώνυμη ἡ-
ρωΐδα, ποὺ ἦταν κόρη τοῦ Εὐρώτα, τὸ ὄνομα τοῦ ὁποίου φέρει ὁ ὁμώνυμος ποτα-
μός. ᾽Ο Εὐρώτας ἦταν γιὸς τοῦ Μύλη, ποὺ εἶχε πατέρα τὸ Λέλεγα (΄ Αθ. Σταγει-
ρίτης, ᾿Ωγυγία, τόμος Ε΄, σελ. 2 κ.ξ.). Ὁ Λέλεξ φέρεται ὡς αὐτόχθων βασιλεὺς
τῆς Λελεγηίδος, ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ ὁποίου ἔλαβε τὸ ὄνομα τόσο ἡ χώρα --- “Λε-
λεγηὶς ἡ Λακε-δαίμων πάλαι᾽᾽ ( Ησύχιος) -- ὅσο καὶ οἱ κάτοικοί τῆς Λέλεγες.
Οἱ Λέλεγες ἦσαν «παλαιὸν ἔθνος τῆς ᾿Ελλάδος μεταναστεῦσαν ἐκ τῆς Κα-
ρίας καὶ Τρωάδος» (Λεξ. Σ. Βυζαντίου). "Ὡς ἔθνος ἀπαντῶνται στὴν Πελοπόννη-
σο, στὴ Στερεὰ “Ἑλλάδα, στὴ Θεσσαλία, στὴ Μακεδονία, στὴ Θράκη’ στὴ Μι-
κρὰ ᾿Ασία καὶ στὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου: στὰ νησιὰ τοῦ ᾿Ιονίου Πελάγους καὶ
στὴν ᾿Ιταλία (᾿Ετροῦσκοι) (6. ΤοπΊιδοη, ἢ ᾿Αρχ. "Ελλ. Κοινωνία, Τὸ Προῖ-
στορικὸ Αἰγαῖϊο). Τὸ ὄνομά τους παράγεται ἐκ τοῦ ῥήματος λέγω, παρακ. λέλεγα
(Ξεϊρηκα), πρᾶγμα ποὺ σηµαίνει ὅτι σχετίζονται ἄμεσα μὲ τὸ λόγο, τὴ γλῶσσα
καὶ τὸν πολιτισμό. (Πρβλ. καὶ λάλαξ Ξ φωνακλᾶς, λάλη Ξ λαλιά, λάλοςξ φλύα-
ρος, λαλάζω καὶ ἀλαλάζω κ.ο.κ.). Οἱ Λέλεγες ὡς ἔθνος, φαίνεται καθαρά, ἦταν
(διεσπαρµένοι σ᾽ ὅλο τὸ γνωστὸ πρωτοϊστορικὸ κόσµο, ἦταν δηλαδὴ Σπαρτοί,
ἀπόστολοι καὶ δάσκαλοι τῆς Διὸς πολιτικῆς καὶ σοφίας, ἐξανθρωπιστὲς κι ἐκ-
πολιτιστὲς τῆς οἰκουμένης.
ἈΧᾺ .
Σπαρτοί: Ἔτσι ὠνομάζοντο οἱ ἀριστεῖς τῶν Καδμείων, περὶ τῶν ὁποίων ἐμυ-
θεύετο ὅτι ἀνεφύησαν ἔνοπλοι ἐκ τῶν σπαρέντων ὀδόντων τοῦ Δράκοντος. 'Ο
Δράκων ὑπῆρξεν Μέγας βασιλεὺς καὶ πενθερὸς τοῦ Κάδμου, ὁ ὁποῖος τὸν διεδέ-
χθη. ᾿Οδόντες τοῦ Δράκοντος δὲν ἦταν παρὰ οἱ στρατηγοὶ καὶ οἱ σύμβουλοι τοῦ
Μεγάλου βασιλέως, ποὺ ἀνεφύησαν, δηλαδὴ ἐμφανίσθηκαν, στὸν Κάδμο καὶ ὑ-
ποσχέθηκαν νὰ τὸν ὑπηρετήσουν. Πρόκειται, φαίνεται, περὶ ἀνωμάλου διαδοχῆς
τοῦ Διὸός-σκήπτρου τὸ ὁποῖο, ὡς γνωστό, κατέληξε στὸν ᾿ Αγαμέμνονα --,
πρᾶγμα ποὺ εἶχε σὰν ἀποτέλεσμα τὸν πόλεμο, κατὰ τὸν ὁποῖο πολλοὶ Σπαρτοὶ ἔ-
φονεύθησαν, ἐνῶ ἕνα µέρος τους ἔφυγε στὴν Αἰα.
Οἱ παρὰ τὸν Κάδμον Σπαρτοὶ ἦταν ὁ ᾿Εχίων, ὁ Οὐδαῖος, ὁ Χθόνιος, ὁ Ὑπε-
ρήνωρ καὶ ὁ Πέλωρ καὶ ἀπόγονοί τους ὁ Πενθεύς, ὁ Τειρεσίας, ὁ Νυκτεύς, ὁ
᾽Αμϕίων, ὁ Αἰγεύς, ὁ Πίνδαρος κ.ἄ., ὅλοι τους διαπρεπεῖς ἄνδρες στὴν ᾿Επιστή-
μη, στὴ Φιλοσοφία, στὴν Πολιτική κ.ο.κ. ᾽Εκ τῶν παρὰ τὸν Αἰήτη Σπαρτῶν
διεσώθησαν τὰ ὀνόματα µόνο τοῦ Φινέως καὶ τοῦ Ταντάλου --- τοῦ πατέρα τοῦ