ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
100ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Περικλής Γιαννόπουλος: Η ελληνική αναγέννηση — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΠΑΝ
ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΔΟΣ
᾿Απρίλιος 1910 ᾿Απρίλιος 1990
Τὸ λυκαυγὲς τῆς Νεοελληνικῆς ᾿ Αναγεννήσεως
Ὃ Περικλῆς Γιαννόπουλος εἶναι ἕνας ἀπ᾽ τοὺς νεώτερους ἥρωες τοῦ ᾿ Ελ-
ληνικοῦ πνεύματος, ἕνας μάρτυρας τῆς ᾿Ιδέας «' Ελλάς», στὸ βωμὸ τῆς ὁποίας ἀ-
νάλωσε ὅλες τὶς δυνάμεις του, χωρὶς νὰ προσδοκᾶ καμμιὰ ὑλικὴ ἢ ἠθικὴ ἀντα-
μοιβή. "Εχοντας πλήρη συναίσθηση τῆς ὑπάρξεώς του στὸν κόσμο ὡς ἽἝλλῃη-
νος, ἐπετέλεσε στὸ ἀκέραιο τὸν σκοπό του καὶ εὐδαιμονικὰ ἀνελήφθη στοὺς οὐ-
ράνιους θόλους τῶν ἰδεῶν καὶ ἀξιῶν, στὴ µεγάλη πατρίδα τῶν "Ἑλλήνων.
Ὃ ἀριστοκράτης νέος τῆς ᾿Αθήνας εἶναι ὁ μόνος Ἕλληνας, ποὺ ἐρωτικὰ ἐνέ-
κυψε ἐπὶ τοῦ ἐκ συστάσεως ἀρρώστου σώματος τῆς νεώτερης ᾿ Ελλάδος, ποὺ διέ-
γνωσε τὴ βαρειὰ νεοελληνικὴ νόσο, ποὺ ἀνέλυσε τὰ γενεσιουργὰ αἴτιά της καὶ
συνέστησε τὴν κατάλληλη θεραπευτικὴ ἀγωγή.
«Ἢ νεωτέρα ᾿Ελλάς», λέει, «εἶναι ἀμαθεστάτη. Στερεῖται καθ᾽ ὁλοκληρίαν
τῆς γνώσεως τοῦ ἑαυτοῦ της. 'οΟ Ἕλλην στερεῖται καθ᾽ ὁλοκληρίαν τῆς γνώ-
σεως τοῦ ἑαυτοῦ του. Κι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸ βαθύτερον θεμέλιον, ἐφ᾽ οὗ ἑδράζεται
σύμπαν τὸ ᾿Ελλαδικὸν ληστρικὸν φρενοκομεῖον. Τὸ ᾿Ελληνικὸν Πνεῦμα ἀπὸ τὸ
1821] μέχρι σήμερα --- πνεῦμα ἀερολογικὸν -- ἐφάνη ἀνικανώτατον νὰ ἐννοήση
τὴν ᾿Ελληνικὴν ἀνθρωπότητα. ᾿Εφάνη ἀνικανώτατον νὰ ἐννοήση σαφῶς πρῶ-
τον τὴν φυσιολογίαν τοῦ Ἕλληνος καὶ δεύτερον τὴν φυσιολογίαν τῆς ᾿Ελληνι-
κῆς φυλῆς, ἵνα οὕτω ἐννοήση τὸ παρελθὸν αὐτῆς, καθὼς καὶ τὸ παρόν, οὕτως ὥ-
στε νὰ διαγράψη σαφέστατα τὰς βάσεις τῆς δημιουργίας ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ
ΚΟΣΜΟΥ».
Ποιὸς εἶν᾽ ὁ "Ἔλληνας καὶ ποιὰ ἡ φυσιολογία του; 'Ο ᾿Αριστοτέλης ἀπο-
φαίνεται: «ὡς ὁ φρόνιμος ἂν ὁρίσειεν», δηλαδὴ ὅπως ὁ μυαλωμένος ἄνθρωπος θὰ
ὥριζε νὰ εἶναι. «Εἶναι αὐτὸς ποὺ συνέλαβε καὶ κρατεῖ ὡς σήµερα στὴν κατοχή
του τὴν ἀνώτερη μόρφωση τοῦ κόσμου: αὐτὸς ποὺ ἔδωσε τὴ βάση γιὰ τὸ λεξιλό-
γιο ὅλων τῶν λαῶν σὲ κάθε πεδίο σκέψης καὶ γνώσης' ποὺ ἄσκησε ἀνεξάντλητη
γοητεία ἀκόμη καὶ σὲ πνεύματα ἀλλότρια ἢ ἐχθρικά' ποὺ φέρει µέσα του ὅλη τὴν
ἀνθρωπότητα», παρατηρεῖ ὁ Κ. Γνίρείοπε. Αὐτὸς εἶναι λοιπὸν ὁ Ἓλληνας, ὁ ἄν-
θρωπος ποὺ γνωρίζει νὰ δημιουργῆ πολιτισμό, νὰ ἐξευρίσκη γνώσεις, ν᾿ ἀνακα-
λύπτη δυνατότητες καλῆς ζωῆς, νὰ μορφώνη. "Αρα αὐτὸς πρέπει νὰ εἶναι κι ὁ
προορισμός τοὺ στὸν πλανήτη αὐτόν.
«Προορισμὸς τοῦ Ἕλληνος», λέει ὁ Περικλῆς Γιαννόπουλος, «εἰς τὸν κό-
σμον αὐτὸν ἦτο καὶ εἶναι εἰς κάθε ἐποχήν, σήμερα καὶ αὔριον, ὁ ἐξανθρωπισμὸς
τῆς Οἰκουμένης». Πόθεν ἀπορρέει ἡ πεποίθηση αὐτὴ τοῦ Π. Γιαννόπουλου; ᾿Α-
πὸ τὴ μελέτη τῆς ᾿ Ελληνικῆς φύσεως καὶ τῆς φύσεως τοῦ Ἓλληνος, ποὺ τὴ θε-