ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ Ἐενομανίες, ξενοδουλίες καὶ γραικυλισμοὶ «Ἢ κόρη ἔμαθεν ἀβράκωτος καὶ βρακωμέντσα ἐντρέπεται» [Ποντιακὴ παροιμία) Τὰ ὀνόματα τῶν ἀνθρώπων, τῶν κατωκημένων τόπων, τῶν ποταμῶν, ὀρέων Κιλπ. ἀποτελοῦν μαρτυρίες γιὰ τὴν ἱστορία τῶν συγκεκριμένων λαῶν καὶ γεωγραφικῶν περιοχῶν. Κάποια κράτη προσπαθοῦν νὰ ἐξαφανίσουν τὶς ἀποδείξεις τῶν μαρτυριῶν αὐτῶν, γιὰ νὰ ἀποκτήσουν ἱστορικὰ δικαιώματα ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου γεωγραφικοῦ χώρου. Ὅταν οἱ Τοῦρκοι κατελάμβαναν τὶς ἐπαρχίες τοῦ Βυζαντίου, μετέφραζαν τὰ ἑλληνικὰ τοπωνύμια στὴ γλῶσσα τους. Ἔτσι ἡ Κωνσταντινούπολις μετωνομάσθη σὲ Σταμπούλ’ ἀπὸ τὴν πολυσύλλαβη λέξη οἱ Τοῦρκοι ἐκράτησαν μόνο δύο συλλαβές, ἐλαφρῶς παρεφθαρμένες, γιὰ νὰ ἵκανοποιήσουν τὸν ἐθνικισμό τους, ἀλλὰ καὶ νὰ ἔχουν ἕνα εὔχρηστο ὄνομα, ἀνάλογο μὲ τὸ πνευματικό τοὺς ἐπίπεδο (δὲν μποροῦσαν νὰ προφέρουν μεγάλες λέξεις). Στὸ ἴδιο πνεῦμα ἡ ̓Αργυρούπολις Πόντου, ἰδιαιτέρα μου πατρίδα, μετεφράσθη σὲ Κιουμοὺς-χανά. Σὲ δεύτερο στάδιο μετονομασιῶν (μετὰ τὸν Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο) ἡ πόλη αὐτὴ ἐπῆρε τὸ ὄνομα Σαμσὶρ (στὸ διαβατήριό μου τόπος γεννήσεως ἀναγράφεται τὸ Σαμσὶρ Τουρκίας --- ἐξαφανίστηκε ἀκόμη καὶ ὁ Πόντος). Ἢ ἑλληνικὴ πολιτεία περὶ τὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ 20 ἐφρόντισε νὰ ἀποκαταστήση τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια, εἴτε ἐπαναφέροντας τὶς παλιὲς ἑλληνικὲς ὁνομασίες στὴ Μακεδονία, Θράκη καὶ ἀλλοῦ, εἴτε μεταφράζοντας τὶς ξένες ὀνομασίες. Ἔτσι τὰ τουρκικὰ Δεδὲ-ἀγὰτς καὶ Σαρρῆ-σαμπάν, παραδείγματος χάριν, ἔγιναν ̓Αλεξανδρούπολις, Χρυσούπολις, τὸ σλαβικὸ Σόροβιτς ἐπῆρε τὸ ὄνομα ̓Αμύνταιον καὶ οὕτω καθεξῆς. ̓Αλλὰ οἱ Τοῦρκοι δὲν περιορίστηκαν μόνο στὴν μετονομασία τῶν γεωγραφικῶν στοιχείων, «ἐφρόντισαν» νὰ ἀλλάξουν καὶ τὴ δημογραφικὴ σύνθεση τῶν πληθυσμῶν, ἐξισλαμίζοντας διὰ τῆς βίας πολλοὺς χριστιανούς. Στὴν περίοδο ἐκείνη τοῦ ἐξαναγκασμοῦ πρέπει νὰ ὀφείλεται ἡ υἱοθέτηση τῆς τουρκωνυμίας ἀπὸ κάποιους χριστιανούς: -ογλοῦδες καὶ ἄλλοι Ἕλληνες, Καραγκεόργκι κ.λπ. στὴ Σερβία, Τσαουσέσκου (τσαοὺςξλοχίας) στὴ Ρουμανία. 'Ἡ τουρκωνυμία στὶς ἄλλες βαλκανικὲς χῶρες ἔχει ἐξαλειφθῆ σχεδὸν ὁλοκληρωτικὰ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσή τους ἀπὸ τὸν τουρκικὸ ζυγό, στὴν πατρίδα μας ὅμως ἐλάχιστοι εἶχαν τὴν ἐθνικὴ εὐαισθησία νὰ ἀλλάξουν τὰ τουρκικά τοὺς ἐπώνυμα, ἐνῶ ἡ μουσουλμανικὴ μειονότητα τῆς Βουλγαρίας διεκδικεῖ μαχητικὰ τὴν ἐπανάκτηση τῶν ἐθνικῶν της ἐπιθέτων, ποὺ ἔχουν ἐκβουλγαρισθῆ. Καὶ εἶναι μειονότητα! Πέραν ὅμως τῶν τουρκικῶν ἐπωνύμων στὴν πατρίδα μας ἔχομε καὶ σλαβικά, γερμονικἀ κ.ἄ., πολλοὶ δὲ Ἕλληνες καὶ πάρα πολλὲς ̓ Ελληνίδες σήμερα προτιμοῦν «μετὰ μανίας» ξένα ὀνόματα ἢ ψευδώνυμα, κυρίως ἀμερικανικά. (Ξενώνυμοι συμπατριῶτες μας φτάνουν σὲ ἀνώτατα κρατικὰ καὶ ἄλλα ἀξιώματα, κανένας ὅμως ἁπλὸς Τοῦρκος. Γερμανὸς ἢ ἄλλος ξένος δὲν ἔχει ἐπίθετο σὲ -ίδης, -άδης, -όπουλος κ.λπ.).