ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
100ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Επιμνημόσυνος Λόγος (1955) — HEIDEGGER, MARTIN
Κείμενο φύλλου
ΜΑΕΤΙΝ ΗΕΙΡΟΕΟΟΕΕ
̓Επιμνημόσυνος Λόγος (1955)
[ ̓ Εκτεταμένα ἀποσπάσματα]
ὋὋ κόσμος, ὁ «πληθυσμὸς» καθ ̓ ὥραν καὶ καθ ̓ ἡμέραν προσδένεται στὸ ραδιόφωνο
καὶ τὴν τηλεόρασι. Κάθε ἑβδομάδα τὰ τηλεοπτικἀ-κινηματογραφικὰ ἔργα τὸν μεταφέρουν
σὲ ἀσυνήθεις, ἀλλ ̓ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συνήθεις καὶ κοινοτόπους χώρους τῆς φαντασίας
καὶ προσδίδουν τὴν ψευδαίσθησι ἑνὸς κόσμου ὅστις δὲν εἶναι κόσμος, εἶναι ἄκοσμος...
Ἢ ἐρρίζωσις, ἡ αὐτοχθονία τοῦ ἀνθρώπου ἀπειλεῖται σήμερα ὡς τὰ τρίσβαθά της, ἐν τῷ
πυρῆνι αὐτῆς... 'Ἡ ἀπώλεια τῆς αὐτοχθονίας ἐκπηγάζει ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς ἐν ἡ ἐγεννήθημεν.
̓Ας τὸ σκεφθοῦμε αὐτὸ βαθύτερα καὶ ἂς ἀναρωτηθοῦμε: ̓Εὰν αὐτὸ εἶναι ἔτσι,
μποροῦμε ἀκόμη νὰ ἀναμένωμε ὅτι στὸ μέλλον ἡ ἐργασία τοῦ ἀνθρώπου θὰ εὐδοκιμήση
[θὰ προκόψη, θὰ ἀναπτυχθῆ, θὰ ἀναφυῆ] στὸ γόνιμο ἔδαφος μιᾶς πατρίδος καὶ θὰ ἀνέλθη
εἰς τὸν αἰθέρα, εἰς τὸ ἅπλωμα, τὰ πέρατα τῶν οὐρανῶν καὶ τοῦ πνεύματος; Ἢ
τὰ
πάντα τώρα θὰ ἐκπέσουν, θὰ ριφθοῦν στὴν ἁρπάγη τοῦ σχεδιασμοῦ καὶ τοῦ ὑπολογισμοῦ,
τῆς ὀργανώσεως καὶ τοῦ αὐτοματισμοῦ:...
Ποιὸ εἶναι τὸ ἔδαφος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπέτρεψε, κατέστησε ἱκανὴ τὴν σύγχρονο τεχικὴ
ν ̓ ἀνακαλύψη καὶ ν ̓ «ἀπελευθερώση» νέες ἐνέργειες στὴν φύσι; Αὐτὸ συνέβη ἐξ αἰτίας
μιᾶς ἐπαναστάσεως στὶς κυρίαρχες ἔννοιες, ἡ ὁποία συνετελέσθη ἐπὶ ἀρκετοὺς αἰῶνες
καὶ διὰ τῆς ὁποίας ὁ ἄνθρωπος τοποθετεῖται σ ̓ ἕνα διαφορετικὸ κόσμο. Αὐτὴ ἡ ριζικὴ
ἐπανάστασις στὸν τρόπο θεάσεως τῶν πραγμάτων συνέβη ἐν τῇ συγχρόνῳ φιλοσοφίᾳ.
̓Εξ αὐτῆς ὀρθοῦται μία ἐντελῶς νέα σχέσι τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν κόσμο καὶ τῆς θέσεώς
του ἐν αὐτῷ.
'Ο κόσμος τώρα ἐμφανίζεται ὡς ἀντικείμενον ἐκτεθειμένον στὶς ἐπιθέσεις τῆς ὑπολογιστικῆς
σκέψεως [νοοτροπίας, ἀντιλήψεως], ἐπιθέσεις ἔναντι τῶν ὁποίων πιστεύεται ὅτι
τίποτε δὲν δύναται ν ̓ ἀντισταθῆ. 'Η φύσις καθίσταται ἕνα γιγαντιαῖο πρατήριο καυσίμων,
μία ἀποθήκη ἐνεργειακῶν πόρων γιὰ τὴν σύγχρονο τεχνική καὶ τὴν βιομηχανία. Αὐτὴ
ἡ σχέσις τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν κόσμο, ἀπ ̓ ἄκρου εἰς ἄκρον σχέσις τεχνική, ἀνεπτύχθη
κατὰ τὸ δέκατον ἕβδομον αἰῶνα κατ ̓ ἀρχὰς μόνον στὴν Εὐρώπη. ̓Επὶ μακρὸν παρέμεινε
ἄγνωστος στὶς ἄλλες ἠπείρους καὶ ἦτο τελείως ξένη πρὸς τὶς προηγούμενες ἐποχὲς
καὶ ἱστορίες. 'Η ἰσχὺς ἡ ὁποία κρύπτεται στὴν σύγρονο τεχνικἡ καθορίζει τὴν σχέσι τοῦ
ἀνθρώπου πρός τὸ ὑπάρχον, πρὸς τὰ ὄντα. Κυριαρχεῖ ἐφ ̓ ὅλης τῆς γῆς... Οὐδεὶς δύναται
νὰ προβλέψη τὶς ἐπερχόμενες ριζικὲς ἀλλαγές. ̓Αλλὰ ἡ προέλασις τῆς τεχνικῆς θὰ συνεχισθῆ
ὁλοὲν ἐπιταχυνομένη καὶ δὲν θὰ καταστῆ ἐφικτὴ ἡ ἀναχαίτισίς της. Σὲ ὅλες τὶς
σφαῖρες τῆς ὑπάρξεώς του ὁ ἄνθρωπος θὰ περικυκλοῦται ὁλονὲν ἀσφυκτικώτερον ἀπὸ τὶς
δυνάμεις τῆς τεχνικῆς. Οἱ δυνάμεις αὐτές, οἱ ὁποῖες παντοῦ καὶ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν προβάλλουν
ἐπιτακτικῶς τὰς ἀξιώσεις των, ἁλυσσοδένουν, (παρα)σύρουν καὶ πιέζουν τὸν ἄνθρωπο,
ἐπιπίπτουν διὰ τῆς μορφῆς τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης τεχνικῆς ἐπινοήσεως --- οἱ δυνάμεις
αὐτές, ἐφ ̓ ὅσον δὲν τὶς ἔχει κατασκευάσει ὁ ἄνθρωπος, ἔχουν κινηθῆ ἐδῶ καὶ πολὺν
καιρὸν πέραν τῆς βουλήσεώς του καὶ ἔχουν ξεπεράσει, ἐκ τῆς ταχύτητος καθ ̓ ἣν προελαύνουν,
τὴν ἱκανότητά του γιὰ λῆψι ἀποφάσεων... Δὲν ἀναλογιζόμεθα, ὅτι ἑτοιμάζεται μία
ἐπίθεσις μὲ τεχνικὰ μέσα ἐπὶ τῆς ζωῆς καὶ τῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου, συγκρινομένη μὲ
τὴν ὁποία ἡ βόμβα ὑδρογόνου δὲν εἶναι παρὰ λεπτομέρεια. Διότι ἀκριβῶς, ἐὰν οἱ βόμβες
ὑδρογόνου δὲν ἐκραγοῦν καὶ ἐὰν ἡ ἀνθρώπινη ζωὴ ἐπὶ τῆς γῆς διατηρηθῆ, μία ἀπόκοσμος
[μυστηριώδης, ἀλλόκοτος, παράξενος] ἀλλαγὴ στὸν κόσμο κινεῖται κατακλύζουσά μας.