ΜΑΕΤΙΝ ΗΕΙΡΟΕΟΟΕΕ ᾿Επιμνημόσυνος Λόγος (1955) [᾿ Εκτεταµένα ἀποσπάσματα] ὋὋ κόσμος, ὁ «πληθυσμὸς» καθ᾽ ὥραν καὶ καθ᾽ ἡμέραν προσδένεται στὸ ραδιόφωνο καὶ τὴν τηλεόρασι. Κάθε ἑβδομάδα τὰ τηλεοπτικἀ-κινηματογραφικὰ ἔργα τὸν μεταφέρουν σὲ ἀσυνήθεις, ἀλλ᾽ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συνήθεις καὶ κοινοτόπους χώρους τῆς φαντασίας καὶ προσδίδουν τὴν ψευδαίσθησι ἑνὸς κόσμου ὅστις δὲν εἶναι κόσμος, εἶναι ἄκοσμος... Ἢ ἐρρίζωσις, ἡ αὐτοχθονία τοῦ ἀνθρώπου ἀπειλεῖται σήμερα ὡς τὰ τρίσβαθά της, ἐν τῷ πυρῆνι αὐτῆς... 'Ἡ ἀπώλεια τῆς αὐτοχθονίας ἐκπηγάζει ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς ἐν ἡ ἐ- γεννήθημεν. ᾿Ας τὸ σκεφθοῦμε αὐτὸ βαθύτερα καὶ ἂς ἀναρωτηθοῦμε: ᾿Εὰν αὐτὸ εἶναι ἔ- τσι, μποροῦμε ἀκόμη νὰ ἀναμένωμε ὅτι στὸ μέλλον ἡ ἐργασία τοῦ ἀνθρώπου θὰ εὐδοκιμή- ση [θὰ προκόψη, θὰ ἀναπτυχθῆ, θὰ ἀναφυῆ] στὸ γόνιμο ἔδαφος μιᾶς πατρίδος καὶ θὰ ἀ- νέλθη εἰς τὸν αἰθέρα, εἰς τὸ ἅπλωμα, τὰ πέρατα τῶν οὐρανῶν καὶ τοῦ πνεύματος; Ἢ τὰ πάντα τώρα θὰ ἐκπέσουν, θὰ ριφθοῦν στὴν ἁρπάγη τοῦ σχεδιασμοῦ καὶ τοῦ ὑπολογισμοῦ, τῆς ὀργανώσεως καὶ τοῦ αὐτοματισμοῦ:... Ποιὸ εἶναι τὸ ἔδαφος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπέτρεψε, κατέστησε ἱκανὴ τὴν σύγχρονο τε- χικὴ ν᾿ ἀνακαλύψη καὶ ν᾿ «ἀπελευθερώση» νέες ἐνέργειες στὴν φύσι; Αὐτὸ συνέβη ἐξ αἰ- τίας μιᾶς ἐπαναστάσεως στὶς κυρίαρχες ἔννοιες, ἡ ὁποία συνετελέσθη ἐπὶ ἀρκετοὺς αἰῶ- νες καὶ διὰ τῆς ὁποίας ὁ ἄνθρωπος τοποθετεῖται σ᾽ ἕνα διαφορετικὸ κόσµο. Αὐτὴ ἡ ριζι- κὴ ἐπανάστασις στὸν τρόπο θεάσεως τῶν πραγμάτων συνέβη ἐν τῇ συγχρόνῳ φιλοσοφίᾳ. ᾿Εξ αὐτῆς ὀρθοῦται µία ἐντελῶς νέα σχέσι τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν κόσµο καὶ τῆς θέσεώς του ἐν αὐτῷ. 'Ο κόσμος τώρα ἐμφανίζεται ὡς ἀντικείμενον ἐκτεθειμένον στὶς ἐπιθέσεις τῆς ὑπολο- γιστικῆς σκέψεως [νοοτροπίας, ἀντιλήψεως], ἐπιθέσεις ἔναντι τῶν ὁποίων πιστεύεται ὅτι τίποτε δὲν δύναται ν᾿ ἀντισταθῆ. 'Η φύσις καθίσταται ἕνα γιγαντιαῖο πρατήριο καυσί- μων, µία ἀποθήκη ἐνεργειακῶν πόρων γιὰ τὴν σύγχρονο τεχνική καὶ τὴν βιομηχανία. Αὐ- τὴ ἡ σχέσις τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν κόσµο, ἀπ᾽ ἄκρου εἰς ἄκρον σχέσις τεχνική, ἀνεπτύ- χθη κατὰ τὸ δέκατον ἕβδομον αἰῶνα κατ᾽ ἀρχὰς µόνον στὴν Εὐρώπη. ᾿Επὶ μακρὸν παρέ- µεινε ἄγνωστος στὶς ἄλλες ἠπείρους καὶ ἦτο τελείως ξένη πρὸς τὶς προηγούμενες ἐποχὲς καὶ ἱστορίες. 'Η ἰσχὺς ἡ ὁποία κρύπτεται στὴν σύγρονο τεχνικἡ καθορίζει τὴν σχέσι τοῦ ἀνθρώπου πρός τὸ ὑπάρχον, πρὸς τὰ ὄντα. Κυριαρχεῖ ἐφ᾽ ὅλης τῆς γῆς... Οὐδεὶς δύναται νὰ προβλέψη τὶς ἐπερχόμενες ριζικὲς ἀλλαγές. ᾿Αλλὰ ἡ προέλασις τῆς τεχνικῆς θὰ συνε- χισθῆ ὁλοὲν ἐπιταχυνομένη καὶ δὲν θὰ καταστῆ ἐφικτὴ ἡ ἀναχαίτισίς της. Σὲ ὅλες τὶς σφαῖρες τῆς ὑπάρξεώς του ὁ ἄνθρωπος θὰ περικυκλοῦται ὁλονὲν ἀσφυκτικώτερον ἀπὸ τὶς δυνάμεις τῆς τεχνικῆς. Οἱ δυνάμεις αὐτές, οἱ ὁποῖες παντοῦ καὶ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν προ- βάλλουν ἐπιτακτικῶς τὰς ἀξιώσεις των, ἁλυσσοδένουν, (παρα)σύρουν καὶ πιέζουν τὸν ἄν- θρωπο, ἐπιπίπτουν διὰ τῆς μορφῆς τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης τεχνικῆς ἐπινοήσεως --- οἱ δυνά- μεις αὐτές, ἐφ᾽ ὅσον δὲν τὶς ἔχει κατασκευάσει ὁ ἄνθρωπος, ἔχουν κινηθῆ ἐδῶ καὶ πολὺν καιρὸν πέραν τῆς βουλήσεώς του καὶ ἔχουν ξεπεράσει, ἐκ τῆς ταχύτητος καθ᾽ ἣν προελαύ- νουν, τὴν ἱκανότητά του γιὰ λῆψι ἀποφάσεων... Δὲν ἀναλογιζόμεθα, ὅτι ἑτοιμάζεται μία ἐπίθεσις μὲ τεχνικὰ μέσα ἐπὶ τῆς ζωῆς καὶ τῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου, συγκρινομένη μὲ τὴν ὁποία ἡ βόμβα ὑδρογόνου δὲν εἶναι παρὰ λεπτομέρεια. Διότι ἀκριβῶς, ἐὰν οἱ βόμβες ὑδρογόνου δὲν ἐκραγοῦν καὶ ἐὰν ἡ ἀνθρώπινη ζωὴ ἐπὶ τῆς γῆς διατηρηθῆ, μία ἀπόκοσμος [μυστηριώδης, ἀλλόκοτος, παράξενος] ἀλλαγὴ στὸν κόσμο κινεῖται κατακλύζουσά μας.