ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

102ΙΟΥΝΙΟΣ 1990

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 5897 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
56 ἀπό 63
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Άτομα, ψυχάτομα και η ετυμολογία μιας λέξεως — ΑΡΓΕΙΤΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    ἀρχή: σελ. 5897 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 102
  2. Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
    ἀρχή: σελ. 5897 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 102

Κείμενο φύλλου

Ἢ ΚΙΝΗΣΙΣΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΑΓΑΠΗΤΟΣ ΤΣΟΠΑΝΑΚΗΣ, [[Ἢ κριτική του γιὰ ἕνα βιβλίο] Η ΤΥΠΟΛΑΤΡΙΑ-ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΣ. ΩΣ ΠΟΤΕ: Τὸ βιβλίο μου « ̓Ενάντια στὴν ἰσοπέδωση τῆς γλώσσας (Δεῖ-δεῖ γλωσσικῆς θεωρίας)» ἀποτελεῖ μιὰ καταγγελία τοῦ φορμαλισμοῦ στὰ θέματα τῆς Γλωσσικῆς μας ̓Επιστήμης. ́Ως ἀποτέλεσμα τῆς τυπολατρίας (φορμαλισμοῦ) ἀναφέρεται ἡ «κατάργηση» τῆς δοτικῆς πτώσεως στὴ σύγχρονη ἑλληνικὴ γλῶσσα, ὁ χαρακτηρισμὸς μιᾶς ἀνεγνωρισμένης ἀπ ̓ ὅλο τὸν κόσμο ἐπιρρηματικῆς λεκτικῆς μονάδας ὡς μετοχῆς, γιὰ νὰ σταθῶ στὶς κυριότερες περιπτώσεις. Τὸ βιβλίο ἐκυκλοφόρησε στὰ τέλη τοῦ [987 (ἐκδόσεις Καρανάση). 'Η πρότη κριτική του ἔγινε ἀπὸ τὸ περιοδικὸ «ΓΛΩΣΣΑ (τ. 18ο Νοέμβριος 1988) μὲ τὴν ὑπογραφἠ τοῦ διδάκτορος τῆς Γλωσσολογίας Γιώργου Σακελλαριάδη, ὁ ὁποῖος ἔγραφε πολλὰ ἀρνητικά, χωρὶς ὅμως νὰ ὑπεισέλθει στὰ καυτὰ περὶ Γραμματικῆς θέματα τοῦ βιβλίου. Δεύτερη κριτική, πέρα γιὰ πέρα θετική, ἔγραψε ὁ ̓ ̓Ηλίας Τσατσόμοιρος, ποὺ κάνει πρωτότυπες ἔρευνες γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ γλῶσσα («ΔΑΥΛΟΣ», τ. 91, ̓Ιούλιος 1989), ἀλλὰ καὶ πάλι χωρὶς ἀναφορά στὰ θέματα τῆς Γραμματικῆς, ΓΗ ἀναμενόμενη δυὸ χρόνια οὐσιαστικὴ κριτικἠ ἔγινε ἀπὸ τὸν καθηγητὴ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. ̓Αγαπητὸ Τσοπανάκη στὴ «ΝΕΑ ΠΟΡΕΙΑ» ( ̓Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1989). ̓Εκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνη μου γιὰ τὴν τιμή. ̓ Ὃ κ. Τσοπανάκης βρίσκει στὸ βιβλίο κάποια θετικὰ στοιχεῖα, περισσότερα ὅμως ἀρνητικά, ποὺ ἀφοροῦν στὴ δοτικὴ πτώση, τὸ γερούνδιο (ἐνεργητικὴ μετοχὴ -- κατὰ τὴν ἐπίσημη Γλωσσολογία μας), τὸ ἀπαρέμφατο κ.ἄ. ἄποψή μου γιὰ τὴ δοτικὴ πτώση ἀναπτύσσεται ἰδιαίτερα σὲ ἄρθρο τοῦ «ΔΑΥΛΟΥ» Ἄτομα, ψυχάτομα καὶ ἡ ἐτυμολογία μιᾶς λέξεως Ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ κύτταρον γίνεται ἕρπον ζῶον καὶ χάρις εἰς τὴν γλῶσσαν ἄνθρωπος κοσμοδρόμος. Αὕτη, ὄργανον τοῦ Νοῦ, ἐξασφαλίζει τὴν συνενόησιν δι ̓ ᾱνωτέραν προσαρμογὴν εἰς τὸ περιβάλλον. Ἂν ἡ γλῶσσα ἔλειπεν, δὲν θὰ διέφερεν ὁ ἄνθρωπος τῶν ἄλλων ζώων. Εἶναι δὲ ἀναμφήριστον γεγονός, ὅτι, ὅσοι διανοοῦνται, δι-οικ-ητικῶς ὑπερέχουν καὶ οἰκο-νομικῶς ἐπικρατοῦν. Ὅστις ἀκριβολογεῖ ἄναπτύσσει τὸν Νοῦν, ποὺ τὰς λέξεις, ὡς ἐννοίας οὗτος χρησιμοποιεῖ, ἐπιλέγων ἀπὸ εὐθύνην, ἵνα προσεγγίζη τὴν εὐθεῖαν δι ̓ ἀνωτέραν προσαρμογήν, ὡς Πρόοδον. Τὴν κυριολεξίαν ὁ διανοούμενος ἐπιδιώκει, ὅπως ὁ χημικὸς τὰ στοιχεῖα διὰ τὴν παρασκευὴν καλυτέρου προϊόντος, ὡς γνώστης τῶν στοιχείων ποὺ τὸ συνθέτουν. ̓Απὸ σκοποῦ καὶ ἐκ μεθόδου καταστρέφουν τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν. Προκαλοῦν σύγχυσιν εἰς τὸν ἐγκέφαλον διὰ παρανόησιν. ̓Απὸ τὴν ἐτυμολογίαν τῶν λέξεών της ὅμως ἐξασφαλίζεται εὐτυχῶς ἡ σωφροσύνη ποὺ ἐγγυᾶται τὴν ὀρθοφροσύνην. Ἢ λέξις «Οἰκο-νομία», (ὡς ἀπαρχὴν προόδου ἐτυμολογοῦντες αὐτήν), ἀποκαλύπτει τὸ βαθὺ νόημα τῆς Δημιουργίας ὡς Ζωῆς. 'Ο νομοθέτης ἀτυχῶς σήμερον τὴν παρερμηνεύει ἀπὸ ἔλλειψιν εὐθύνης, πεμπτουσίας διὰ τὴν οἰκονομίαν, χάριν τῆς προόδου. Ἢ ὑγιὴς ὅθεν οἰκονομία ἀποτελεῖ τὸν μοναδικὸν τρόπον προσαρμογῆς ΒΕ
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →