ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
103ΙΟΥΛΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Δοκίμιο Σχετικιστικής Ετυμολογίας του Παγκόσμιου Ελληνικού Λόγου — ΓΑΤΣΙΑΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Κι. ΓΑΤΣΙΑΣ
Δοκίμιο Σχετικιστικῆς ᾿Ετυμολογίας
τοῦ Παγκόσμιου ᾿Ἑλληνικοῦ Λόγου
1. -- Τὰ « Αγγλικὰ» εἶναι παρεφθαρµένα Ελληνικά)
"Ας πάρουμε στὰ χέρια µας ἕνα, ὁποιοδήποτε, δίγλωσσο ἣ πολύγλωσσο λεξικὸ
κι ἂς ἀρχίσουμε νὰ δουλεύουμε, ἀνοίγοντάς το στὴν «τύχη». Διότι, ἂν ἡ θεωρία τῆς
«Φχετικιστικῆς ᾿Βτυμολογίας» εἶναι σωστή, τότε πρέπει νὰ βρίσκη ἐφαρμογὴ σὲ
κάθε περίπτωση. Μπροστά µου ἔχω τὸ “Ὠίνεγ᾽ Νειν Επρ[ίςεμ-σγεεΚ Π)ἱειίοπαιγ”,
μετ᾽ ἀχριβοῦς προφορᾶς, Ν. 'Υόρχη, 1964. Τούτη ἡ ἐπιλογή προφανῶς εἶναι μιὰ
πολὺ καλὴ περίπτωση, ἕνεκα τοῦ ὅτι ἀπευθύνομαι σὲ ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι λίγο-πολὺ
«κάτι» ξέρουν ἀπὸ ἀγγλικὰ καὶ δύνανται νὰ μὲ παρακολουθοῦν ἴσως εὐκολώτερα
ἀπ᾿ ὅ,τι σὲ σύγκριση μὲ ἄλλες «γλῶσσες» (διάβαζε: ἄλλες κακοποιηµένες μορφὲς
τῆς ἑλληνικῆς).
᾿Ανοίγω λοιπὸν τοῦτο τὸ λεξικὸ στὴν τύχη. Καὶ μὴν προβληματίζεστε ἐδῶ γιὰ
τὸ «τί θὰ πῇ τύχη». ᾿Απλῶς ἀπὸ κάπου πρέπει ν᾿ ἀρχίσουμε, ἔστω κι ἂν καμμιὰ
«τύχη» δὲν εἶναι ἀπολύτως «τυχαία»! Γιὰ τὴν καλύτερη παρακολούθηση λοιπὸν ἡ
καλύτερη «τύχη» εἶναι ν᾿ ἀρχίσῃ κανεὶς ἀπὸ τὴν «ἀρχὴ» τοῦ λεξικοῦ, καταπιανόμε-
νος μὲ τὶς πιὸ «γνωστὲς» -- πρὸς τὸ παρὸν-- λέξεις. "Ας σημειωθῇ ἐπίσης, ὅτι γιὰ
τὴν καλύτερη ὀπτικὴ εἰκόνα τῶν «μετασχηματισμῶν» γράφω πρῶτα (μὲ μικρὰ) τὴν
ἑλληνικὴ λέξη. Κατόπιν μ᾽ ἕναν ἀστερίσκο δηλώνω τοὺς πιθανοὺς μετασχηματι-
σμούς της ποὺ ὁδηγοῦν στὴν ἀγγλικὴ λέξη (ποὺ τὴν γράφω μὲ χεφαλαῖα), καθὼς
καὶ τὴν «μετεξέλιξη» τῆς σημερινῆς ἀγγλικῆς λέξης λόγῳ τῆς προφορᾶς, ποὺ τὴν
σημειώνω μὲ τὸ σύμβολο: ”, μιὰ «περισπωμένη», καὶ μὲ μικροὺς ἑλληνικούς, λατι-
νικοὺς ἣ ἄλλους χαρακτῆρες. Θὰ ἤθελα βέβαια ἐδῶ νὰ βάλω τοὺς χαραχτῆρες τῆς
προφορᾶς ποὺ δίνουν τὰ «λεξικά», ἀλλὰ πρὸς τὸ παρόν, λόγῳ ἐλλείψεως τυπογρα-
φικῶν, δὲν εἶναι κατορθωτὴ αὐτὴ ἡ δυνατότητα.
1. Ἕνας, ἀρχ. ἑλλ. εἷ-ς. Οἱ ἄγγλοι τὸ πῆραν ἀπὸ μᾶς, πετάξαν τὸ καταληκτικὸ -ς,
ἔμεινε ἡ δίφθογγος ἕει, τὴν ὁποία πρόφεραν διαλυμμένη Ἐξί. ᾿Επειδὴ ὅμως τὸ σύμ-
βολο α (τὸ ὁποῖον ἐπίσης πῆραν ἀπὸ μᾶς) τὸ προφέρουν Ἀξϊ, συμβόλισαν τὸ Ἐξϊ, ποὺ
προῆλθε ἀπὸ τὸ εἷς, μὲ αἱ Γράφουν λοιπὸν οἱ ἐγγλέζοι Α καὶ προφέρουν "ἔϊ γιὰ τὸ
ἑλληνικὸ: εἷς, ἕνας. Σημειώνουμε λοιπὸν κι ἐμεῖς ἐδῶ μιὰ πιθανότητα «ἰσοδυνα-
μίας» ἤ, ἂν θέλετε, ἕνα νόμο τῆς Σχετικιστικῆς ᾿ Ετυμολογίας (ΣΕ ἀπὸ δῶ καὶ πέ-
ρα γιὰ συντομία), σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο λέμε «Δ.1: ΕἸ -- ΑἸ ΕἸ», ποὺ σημαίνει:
«Μιὰ ἀπὸ τὶς δυνατότητες (Δ) τοῦ ἑλληνικοῦ ΕἸ εἶναι νὰ μετασχηματίζεται σὲ (--)
ἀγγλικὸ γράμμα Α, τὸ ὁποῖο δύναται νὰ ἔχῃ προφορὰ (7) ἔϊ». Στὴν ἴδια τὴν ἕλληνι-
Ἐ Στὴν «Σχετικιστικὴ ᾿Ετυμολογία» δὲν προσδιορίζουμε χρονολογικῶς πότε ἀχριβῶς συνέβη ἕνα γλωσ-
σολογικὸ φαινόμενο, ἀχριβῶς γιὰ ν᾿ ἀποφύγουμε τὸν κίνδυνο τῆς ψευδοῦς χρονολογήσεως, τὴν ὁποία ἔχει
«καθιερώσει» σὲ εὐρεῖα ἔχταση γιὰ ὅλα τὰ ἱστορικὰ συμβάντα (ὄχι μόνο τὰ γλωσσικὰ) ὁ διαστρεβλωτι-
κὸς οἴστρος τῆς Διεθνοῦς ᾿ΠΏξ-ουσίας. Στὰ ἐρωτήματα π.χ. πότε ἐμφανίσθηκε ἡ τάδε ἑλληνικὴ λέξη ἢ
τύπος ἣ πότε «πέρασε» στὴν τάδε «γλῶσσα», ἀπαντοῦμε ἀορίστως: «κάποτε».