ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
103ΙΟΥΛΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
Κείμενο φύλλου
ἡ Ἢ ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
Η.ΡΏ.Ε. ΚΙΤΤΟ, Οἱ Ἕλληνες
Ὃ συγγραφεὺς τοῦ σπάνιου αὐτοῦ βιβλίου, ὁ ἑλληνιστὴς ΚΙίο, διερωτᾶται ποιὰ θὰ ἡἠταν
ἡ κατάσταση τοῦ σημερινοῦ κόσμου, «ἂν ὅλοι οἱ μεταρρυθμισταί μας, ἐπαναστάται,
προγραμματισταὶ καὶ γενικὰ “διορθωταὶ τῆς ζωῆς μας” ἦταν λουσμένοι στὸν ́Όμηρο ἀπὸ
παιδιά, σὰν τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες» (σελ. 80). Στὸ ἐρώτημα δέ «ὁποῖοι ἦσαν οἱ ἀρχαῖοι
Ελληνες» προσπερνᾶ τοὺς γνωστοὺς ὁρισμοὺς τοῦ Πλάτωνος καὶ ̓Αριστοτέλους κι ἀνακαλεῖ
στὴ μνήμη μας τὴν ---τόσο ἐνοχλητικὴ γιὰ τοὺς βαρβάρους-- ῥήση: «Πᾶς μὴ
Ἕλλην βάρβαρος» ἢ «πᾶς μὴ βάρβαρος ́Ελλην»! «Αν μπορούσαμε», γράφει, «νὰ ρωτήσωμε
ἕναν Ἕλληνα, τὶ ἦταν αὐτὸ ποὺ τὸν ξεχώριζε ἀπ ̓ τὸν βάρβαρο, δὲν νομίζω πὼς Θ ̓
ἀνέφερε πρῶτα τοὺς θριάμβους τοῦ ̓Ελληνικοῦ Πνεύματος, παρ ̓ ὅλο ποὺ θἄξερε πὼς σκέπτεται
ὅλα σχεδὸν τὰ πράγματα μ ̓ εὐφυέστερο τρόπο... Οὔτε θὰ σκεπτόταν πρῶτα τοὺς
ναούς, τ ̓ ἀγάλματα καὶ τὰ θεατρικὰ ἔργα, ποὺ τόσο δικαιολογημένα θαυμάζομε σήμερα.
Θὰ ἔλεγε -καὶ τό ̓λεγε πραγματικὰ: “ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες εἴμαστε ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, ἐνῶ
οἱ βάρβαροι εἶναι σκλάβοι» (σελ. 1).
Οἱ ἔννοιες τῆς ἐλευθερίας καὶ σκλαβιᾶς ἢ δουλείας ἔχουν βέβαια διαστρεβλωθεῖ στὴν
ἐποχή μας, γι ̓ αὐτὸ καὶ ὁ Κίιίο μᾶς καλεῖ «νὰ προσέξωμε νὰ μὴν ἑρμηνεύσωμε τοὺς ὅρους
αὐτοὺς μὲ τὴν πολιτική τους μόνο σημασία, παρ ̓ ὅλο ποὺ κι ἡ πολιτική τους ἔννοια εἶναι
ἀρκετὰ σημαντική»: κι ἔχει ἀπόλυτο δίκιο. Οἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι ἔχουν πεισθεῖ ἀπ ̓ τὴ
λογοκρατία, ὅτι ἐλεύθερος εἶναι ἐκεῖνος, στὸν ὁποῖο ἔχουν παραχωρηθεῖ ἀπ ̓ τὴν ἐξουσία
πολιτικὲς ἐλευθερίες καὶ σκλάβος αὐτὸς ποὺ τὶς στερεῖται" ἐνῶ γιὰ τοὺς ̓Αρχαιοέλληνες
--κι αὐτὸ εἶναι τὸ σωστὸ--- τὰ πράγματα δὲν ἦταν ἔτσι: Κάλλιστα θὰ μποροῦσαν νὰ χαρακτηρισθοῦν
ἀνδραποδώδεις καὶ --συνεπῶς βάρβαροι-- πολλοὶ «πολιτικὰ ἐλεύθεροι»,
καὶ ν ̓ ἀποσπάσουν τὴν ἐκτίμηση καὶ τὸ σεβασμὸ τῶν ἐλευθέρων πολλοὶ «πολιτικὰ δοῦλοι».
Οἱ ̓Ασιάτες, γιὰ παράδειγμα, κι οἱ Αἰγύπτιοι κι οἱ Σκύθες κατεῖχαν ἐξάπαντος τὶς
λεγόμενες πολιτικὲς ἐλευθερίες' κι ὅμως χαρακτηρίζονταν βάρβαροι! Γιατὶ ἧσαν δουλο-
̓Απάντησι στὸν καθηγητὴ κ. Γ. Βέλτσον
Ὃ καθηγητὴς κ. Γιῶργος Βέλτσος ἔγραψε στὰ «Νέα» (26-5-90) μεταξὺ ἄλλων τὰ
ἑξῆς σαφέστατα:
«Η νομομιμοποιημένη ὅμως ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸ θεσμὸ ἀπονομιμοποιητικὴ δυνατότητα
ὡς λογικὸ ἐπακόλουθο, δὲν εἶναι ἆραγε ἡ τελευταία πανουργία τοῦ ὀρθοῦ Λόγου, ὅταν
ἐπιδιώκει ὁ ἴδιος νὰ αὐτοαναιρεθεῖ, ἐπινοώντας ὅ,τι περικλείει;
» Επιπλέον, αὐτὸς ὁ ὀρθολογικὸς σολιψισμός, ἡ αὐτοαναφορικότητα τοῦ ὀρθοῦ
Λόγου ποὺ ἐπινοεῖ ἀκόμη καὶ τὴ δυνατότητα ἐπινόησης, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐννοηθεῖ ώς
θεμελιακή του δομή; Δὲν θὰ ἔπρεπε δηλαδὴ τὸ δῆθεν σόφισμα τῶν ἐπινοημένων τελεστικῶν
ἀντιφάσεων καὶ τῆς «παράλογης» ἀπονομιμοποίησης αὐτοῦ ποὺ πάντοτε παραμένει
νομιμοποιημένο, νὰ θεωρηθεῖ ὡς εἰδοποιὸ γνώρισμά του; Διότι, πράγματι, ἐὰν
γνωρίζαμε ἤδη τὸ 'ἕτερον” τοῦ ὀρθοῦ Λόγου καὶ τοῦ θεσμοῦ (τὸ ἐπινόημα), ἐὰν κατὰ
συνέπεια δὲν ἐτίθετο θέμα ἐπινόησης, τότε ἀσφαλῶς αὐτὸ τὸ 'α[ιεΓ” δὲν θὰ ὑπῆρχε,
πρᾶγμα ποὺ ἐπίσης δὲν θὰ ἐσήμαινε ὅτι ἡ διάθεσή μας νὰ τὸ ἐπινοήσουμε θὰ τὸ ἔκανε
νὰ ὑπάρχει.