ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
103ΙΟΥΛΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ἡ Ἢ ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
Η.ΡΏ.Ε. ΚΙΤΤΟ, Οἱ Ἕλληνες
Ὃ συγγραφεὺς τοῦ σπάνιου αὐτοῦ βιβλίου, ὁ ἑλληνιστὴς ΚΙίο, διερωτᾶται ποιὰ θὰ ἡἠ-
ταν ἡ κατάσταση τοῦ σημερινοῦ κόσμου, «ἂν ὅλοι οἱ µεταρρυθµισταί µας, ἐπαναστάται,
προγραμματισταὶ καὶ γενικὰ “διορθωταὶ τῆς ζωῆς µας” ἦταν λουσµένοι στὸν ΄Όμηρο ἀπὸ
παιδιά, σὰν τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες» (σελ. 80). Στὸ ἐρώτημα δέ «ὁποῖοι ἦσαν οἱ ἀρχαῖοι
Ελληνες» προσπερνᾶ τοὺς γνωστοὺς ὁρισμοὺς τοῦ Πλάτωνος καὶ ᾿Αριστοτέλους κι ἀ-
νακαλεῖ στὴ μνήμη µας τὴν ---τόσο ἐνοχλητικὴ γιὰ τοὺς βαρβάρους-- ῥήση: «Πᾶς μὴ
Ἕλλην βάρβαρος» ἢ «πᾶς μὴ βάρβαρος ΄Ελλην»! «Αν μπορούσαμε», γράφει, «νὰ ρωτή-
σωμε ἕναν Ἕλληνα, τὶ ἦταν αὐτὸ ποὺ τὸν ξεχώριζε ἀπ᾿ τὸν βάρβαρο, δὲν νομίζω πὼς Θ᾽
ἀνέφερε πρῶτα τοὺς θριάμβους τοῦ ᾿Ελληνικοῦ Πνεύματος, παρ᾽ ὅλο ποὺ θἄξερε πὼς σκέ-
πτεται ὅλα σχεδὸν τὰ πράγματα μ᾽ εὐφυέστερο τρόπο... Οὔτε θὰ σκεπτόταν πρῶτα τοὺς
ναούς, τ᾽ ἀγάλματα καὶ τὰ θεατρικὰ ἔργα, ποὺ τόσο δικαιολογημένα θαυμάζομε σήμερα.
Θὰ ἔλεγε -καὶ τό ᾽λεγε πραγματικὰ: “ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες εἴμαστε ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, ἐ-
νῶ οἱ βάρβαροι εἶναι σκλάβοι» (σελ. 1).
Οἱ ἔννοιες τῆς ἐλευθερίας καὶ σκλαβιᾶς ἢ δουλείας ἔχουν βέβαια διαστρεβλωθεῖ στὴν
ἐποχή μας, γι᾿ αὐτὸ καὶ ὁ Κίιίο μᾶς καλεῖ «νὰ προσέξωμε νὰ μὴν ἑρμηνεύσωμε τοὺς ὅρους
αὐτοὺς μὲ τὴν πολιτική τους μόνο σημασία, παρ᾽ ὅλο ποὺ κι ἡ πολιτική τους ἔννοια εἶναι
ἀρκετὰ σηµαντική»: κι ἔχει ἀπόλυτο δίκιο. Οἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι ἔχουν πεισθεῖ ἀπ᾿ τὴ
λογοκρατία, ὅτι ἐλεύθερος εἶναι ἐκεῖνος, στὸν ὁποῖο ἔχουν παραχωρηθεῖ ἀπ᾿ τὴν ἐξουσία
πολιτικὲς ἐλευθερίες καὶ σκλάβος αὐτὸς ποὺ τὶς στερεῖται" ἐνῶ γιὰ τοὺς ᾿Αρχαιοέλληνες
--κι αὐτὸ εἶναι τὸ σωστὸ--- τὰ πράγματα δὲν ἦταν ἔτσι: Κάλλιστα θὰ μποροῦσαν νὰ χα-
ρακτηρισθοῦν ἀνδραποδώδεις καὶ --συνεπῶς βάρβαροι-- πολλοὶ «πολιτικὰ ἐλεύθεροι»,
καὶ ν᾿ ἀποσπάσουν τὴν ἐκτίμηση καὶ τὸ σεβασμὸ τῶν ἐλευθέρων πολλοὶ «πολιτικὰ δοῦ-
λοι». Οἱ ᾿Ασιάτες, γιὰ παράδειγμα, κι οἱ Αἰγύπτιοι κι οἱ Σκύθες κατεῖχαν ἐξάπαντος τὶς
λεγόμενες πολιτικὲς ἐλευθερίες' κι ὅμως χαρακτηρίζονταν βάρβαροι! Γιατὶ ἧσαν δουλο-
᾿Απάντησι στὸν καθηγητὴ κ. Γ. Βέλτσον
Ὃ καθηγητὴς κ. Γιῶργος Βέλτσος ἔγραψε στὰ «Νέα» (26-5-90) μεταξὺ ἄλλων τὰ
ἑξῆς σαφέστατα:
«Η νομομιμοποιημένη ὅμως ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸ θεσμὸ ἀπονομιμοποιητικὴ δυνατότη-
τα ὡς λογικὸ ἐπακόλουθο, δὲν εἶναι ἆραγε ἡ τελευταία πανουργία τοῦ ὀρθοῦ Λόγου, ὅ-
ταν ἐπιδιώκει ὁ ἴδιος νὰ αὐτοαναιρεθεῖ, ἐπινοώντας ὅ,τι περικλείει;
» Επιπλέον, αὐτὸς ὁ ὀρθολογικὸς σολιψισµός, ἡ αὐτοαναφορικότητα τοῦ ὀρθοῦ
Λόγου ποὺ ἐπινοεῖ ἀκόμη καὶ τὴ δυνατότητα ἐπινόησης, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐννοηθεῖ ώς
θεµελιακή του δοµή; Δὲν θὰ ἔπρεπε δηλαδὴ τὸ δῆθεν σόφισμα τῶν ἐπινοημένων τελε-
στικῶν ἀντιφάσεων καὶ τῆς «παράλογης» ἀπονομιμοποίησης αὐτοῦ ποὺ πάντοτε παρα-
μένει νομιμοποιημένο, νὰ θεωρηθεῖ ὡς εἰδοποιὸ γνώρισµά του; Διότι, πράγματι, ἐὰν
γνωρίζαμε ἤδη τὸ 'ἕτερον” τοῦ ὀρθοῦ Λόγου καὶ τοῦ θεσμοῦ (τὸ ἐπινόημα), ἐὰν κατὰ
συνέπεια δὲν ἐτίθετο θέµα ἐπινόησης, τότε ἀσφαλῶς αὐτὸ τὸ 'α[ιεΓ” δὲν θὰ ὑπῆρχε,
πρᾶγμα ποὺ ἐπίσης δὲν θὰ ἐσήμαινε ὅτι ἡ διάθεσή µας νὰ τὸ ἐπινοήσουμε θὰ τὸ ἔκανε
νὰ ὑπάρχει.