δ΄ ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ἢ Τὸ μάθημα τῆς ᾿Εκθέσεως καὶ « Η φάρμα τῶν ζώων» [Παραχωρῷ σήμερα τὴ στήλη σ᾽ ἕναν ἀνώ- τατο ἐκπαιδευτικό, τὸν ἕως πρόσφατα διευ- θυντὴ τῆς Παιδαγωγικῆς ᾿Ακαδημίας Τριπό- λεως καὶ τώρα διευθυντὴ τῆς Χαροκοπείου ᾿Ανωτάτης Σχολῆς Καλλιθέας κ. Ν. Ε. Πρεά- ρη, ποὺ ἔγραψε γιὰ τὸν «Δ» τὸ ἀκόλουθο κείµενο:] Στὸν «Οἰκονομικὸ Ταχυδρόμο» τῆς 2/ης ᾽Ιουνίου 1990 καὶ στὴ σελίδα 77 δημοσιεύεται τὸ Α΄ µέρος ἐμπεριστα- τωµένης ἀνάλυσης τοῦ κ. Σαράντου Καργάκου γιᾶ τὴν Παιδεία μὲ τὸν γε- γικὸ τίτλο: «Πῶς ἀπὸ τὴν ἐκπαιδευτι- κὴ μεταρρύθμιση φθᾶσαμε στὴ διάλυ- ση». Ὃ ἀρθρογράφος δίνει πράγματι μιὰ συγκλονιστικὴ εἰκόνα τῆς σηµερι- νῆς τραγικῆς καταστάσεως, στὴν ὅ- ποίαν ἔχει περιέλθει ἡ Παιδεία στὸν τόπο μας καὶ ἐπισημαίνει μὲ ἀδιάσει- στα ἐπιχειρήματα καὶ ἀναφορὲς τὸ μέ- γεθος καὶ τὸ κλῖμα τῆς διάλυσης ποὺ ἐ- πικρατεῖ σὲ ὅλες τὶς βαθμῖδες τῆς Δη- μοσίας ᾿Εκπαιδεύσεως. ᾿Απὸ τὴν ἀνάλυση τοῦ κ. Κ. ἐπιλέ- γω δύο παραγράφους. Η πρώτη λέει: «Ἢ προσφερόμενη ὡς διδακτέα ὕλη στὰ σχολεῖα μας δὲν ἔχει καμμιὰ παι- δαγωγικὴ) φιλοσοφία. Εἶναι ἀποσπα- σματική, ἀσαφής, συγκεχυμένη. Εἶναι ἀναγκαῖο, γιὰ νὰ ἐξατμιστεῖ ἀπὸ τὰ σχολεῖα μας ἡ ἀκατανοησία καὶ ἡ ᾱ- νοησία, νὰ γίνει ἡ παιδεία μας νοητι- κή. Νὰ μὴ βασίζεται στὶς “ἕτοιμες γνώσεις”. Νὰ μὴν κλείνει τοὺς νέους σὲ πνευματικὰ καλούπια. Νὰ μὴν τοὺς κάνει ὁμοιόγνωσους κι ὁμοιόμορφους, σὰν τὰ ἀνθρωπάκια τοῦ Γαἴτη. Καὶ δυ- στυχῶς, τὸ κακὸ θὰ γίνει χειρότερο τώ- ρα, ποὺ μὲ ἐγκύκλιο τοῦ ὑπουργοῦ Παι- δείας κ. Κοντογιαννόπουλου ἡ Ἔκθεση στὸ Λύκειο θὰ γράφεται βάσει συγκε- κριμένων βιβλίων-κλισέ, πρᾶγμα ποὺ θὰ περιορίζει τὴν ἔκφραση καὶ δὲν θὰ ἐ- πιτρέπει στὰ παιδιὰ νὰ δημιουργοῦν ἐ- λεύθερα». ᾿ Ἢ δεύτερη παράγραφος λέει: «Ὅ- λοι καταδικάζουν τὴ δικτατορία τοῦ ἓ- νὸς καὶ μοναδικοῦ σχολικοῦ ἐγχειρι- δίου. “Υπῆρξε θάνατος γιὰ τὴν Παι- δεία ἡ μονοκρατορία ἑνὸς βιβλίου». Τὸ τέλος τῆς πρώτης παραγράφου, ἡ ὁποία ἀναφέρεται στὴν Ἔκθεση καὶ τὸν προτεινόμενο τρόπο διδασκαλίας της, μὲ ὁδήγησε στὶς ἀκόλουθες σκέ- ψεις: |. Είναι γνωστό, ὅτι μιὰ κοτόσουπα εἶναι γευστικώτερη καὶ θρεπτικώτερη, ὅταν γίνεται ἀπὸ κότες «ἐλευθέρας βο- σκῆς» καὶ ὄχι ἀπὸ κότες τοῦ θερµοκη- πίου, ὅπου τὸ σιτηρέσιον εἶναι ἐλεγχό- µενο (συνθετικὲς τροφές, κρυφὸς φω- τισµός, ἀκινησία κτλ.). ᾿Αλλὰ καὶ ἡ γεύση, τὸ ἄρωμα καὶ τὸ χρῶμα τοῦ µε- λιοῦ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ποικιλίαν τῶν ἀνθέων ποὺ ἐπισκέπτεται ἡ μέλισσα γιὰ νὰ συλλέξει τὴν γῦριν. Αὐτὰ διδά- σκει ἡ φύση μὲ τοὺς αἰώνιους νόμους της. 2. ᾿Εὰν μεταφέρουμε τὶς προηγού- µενες σκέψεις καὶ τὶς προβάλουμε στὸν τρόπο διδασκαλίας τῆς ᾿Εκθέ- σεως ἀπὸ συγκεκριμένα βιβλία-κλισέ, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι εὐνόητο: θὰ πρόκειται γιὰ ἐκθέσεις τυποποιημένες, ἀνούσιες, χωρὶς πρωτοτυπία, μ᾽ ἕνα λό-