ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

104-105ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1990

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 5993
Φύλλο στό PDF
24 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Ο αποσυμβολισμός της μουσικής λέξεως "μουσική" — ΔΑΚΟΓΛΟΥ, ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ
    ἀρχή: σελ. 5993 · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 104

Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση

ΠΙΠΟΚΡΑΤΗΣ ΤΠ. ΔΑΚΟΙ ΔΟΥ Μαθηματικὴ καὶ ἐννοιολογικὴ προσέγγιση τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς λέξεως «ΜΟΥΣΙΚΗ» κὴ καὶ διάφορη τῆς ἀρχικῆς ἔννοιας, ἡ ὁποία ἦταν εὐρύτατη. Ἢ λέξι «Μουσικὴ» ἐτυμολογικὰ σχηματίζεται ἀπὸ τὴν λέξι «Μοῦ- σα», ὡς βασικό της µέρος (ρίζα) καὶ ἀπὸ μιὰ χαρακτηριστικἁ ἐνδεικτικὴ μορφὴ ἐπιθετικῆς καταλήξεως: -ικός, -ική, -ικόν. Τὸ βασικὸ θέµα τῆς λέξεως «Μουσι- κή», δηλαδὴ ἡ λέξι «Μοῦσα», προέρχεται ἀπὸ τὴν Δωρικὴ μορφὴ «Μῶσα», ἡ ὁ- ποία παράγεται ἀπὸ τὸ Δωρικὸ ῥῆμα «μῶ», ποὺ ἑρμηνεύεται σὰν «ἀναζητῶ», «ἐ- ρευνῶ». ᾽Αντίστοιχα ἡ χαρακτηριστικἡ μορφὴ τῆς καταλήξεως (-ικός, -ική, -ι- κὸν) προσδιορίζει τὸ εἶδος, τὴν µορφή, τὸν χρόνο, τὴν χρῆσι, ἢ τὸν χρήστη καὶ πολλὲς ἄλλες ἐνδείξεις. Π.χ. στὴ φράσι ποιητικὸς λόγος ἡ κατάληξις «-ικὸς) ὃ- ποδηλοῖ τὸ εἶδος τοῦ λόγου. Στὴ φράσι «κατοχικός νόμος» ἡ κατάληξι «-ικὸς» ὑ- ποδηλοϊ τὴν χρονικἡ περίοδο τῆς δημιουργίας τοῦ νόµου. Στὴν λέξι «᾿ Αριθµη- τικ δηλοῦται ἡ ἐπιστήμη ἐκείνη ποὺ χρησιμοποιεῖ τοὺς ἀριθμούς. Στὴ λέξι «Μουσικὴ» πρέπει νὰ ὑποδηλοῦται ἡ τέχνη ἢ ἡ ἐπιστήμη ποὺ χρησιμοποιεῖ τὴν «Μοῦσα» ἢ «Μῶσα» ἤτοι τὴν ἔρευνα ἢ τὴν ἀναζήτησι τῆς γνώσεως τῆς ἀληθείας γενικὰ σὲ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς ἐπιστήμης καὶ ὄχι μόνο σ᾽ ἕνα συγκεκριμένο ΣΕ ὑπι τῇ βάσει τῆς ἀνωτέρω ἐτυμολογικῆς ἀναλύσεως τῆς σημασίας τῆς λέ- ἕξεως «Μουσικὴ» προκύπτει, ὅτι ὅλες οἱ μορφὲς τῶν ἀναζητήσεων, τῶν ἐρευνῶν, ἀποτελοῦν κλάδους τῆς «Μουσικῆς». Π.χ. ἡ κοσμογονική, ἡ κοσμολογική, ἡ πλανητικὴ ἔρευνα εἶναι μέρη τῆς «Μουσικῆς» ἐπιστήμης. ᾿Επίσης ἡ ᾿Αριθμητι- κή, Γεωμετρική, Μαθηματικὴ γενικῶς ἔρευνα εἶναι ἕνα μικρὸ μέρος τῆς «Μου- σικῆς» ἐπιστήμης. Η καθ᾽ οἱονδήποτε τρόπον ἔρευνα καὶ ἀναζήτησι οἱουδήπο- τε θέματος καὶ ἡ παρουσίασι τῶν γνώσεων, τῆς ἀληθείας, τοῦ γραπτοῦ ἢ προφο- ρικοῦ λόγου, τῶν τεχνῶν, καλῶν ἢ μή, τῶν ἤχων, τῆς ποιήσεως καὶ ἁρμονίας αὖ- τῶν κιλπ. ἀποτελοῦσαν ἐτυμολογικὰ τὸ ἀρχαιότατο περιεχόμενο τῆς ἔννοιας «Μουσική». «ἢ γνῶσις τῆς ἐν τῷ παντὶ τάξεως», ἔλεγαν οἱ ᾿ Αρχαῖοι, εἶναι ἡ μουσική. Αὐτὴ τὴν ἔννοια τῆς γενικώτατης μορφῆς τῆς «Μούσας», ἢ «Μώσας», τῆς παντοειδοῦς ἀναζητήσεως καὶ ἔρευνας, οἱ ᾿Αρχαῖοι Ἕλληνες κατὰ τοὺς ἀρχαιο- τάτους χρόνους τὴν εἶχαν σὲ ἑνιαία μορφὴ θεοποιήσει μὲ τὴν γενικὴ ἀφηρημένη λέξι «Μοῦσα» ὡς προστάτιδα ὅλων τῶν γνώσεων, ὅλων τῶν τεχνῶν καὶ ὅλων τῶν γραμμάτων τοῦ πεζοῦ ἢ ποιητικοῦ λόγου κ.λπ. Η στερεότυπη ἐπίκλησι, ποὺ ἐ- γίνετο σὲ διάφορα διασωθέντα ἀρχαῖα ἑλληνικὰ κείµενα”, ἀορίστως τῆς «Μού- σας», πρέπει νὰ ἔχη τὴν ἔννοια τῆς παροχῆς βοηθείας ἀπ᾿ αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν ἀ- 6 ΕΤόΟΣ ἔννοια τῆς λέξεως «Μουσικὴ» εἶναι αὐστηρῶς περιοριστι-
← καθαρισμένο κείμενο