ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
104-105ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τα παράξενα της λειτουργίας του εγκεφάλου — HELLER, WEND
Κείμενο φύλλου
ΝΕΝΟ ΠΕΙ ΕΝΑ
Τὰ παράξενα τῆς λειτουργίας τοῦ ἐγκεφάλου
"Ας τὴν ὀνομάσουμε «Ε.Ε.». 'Ἡ γέννησή της ἦταν δύσκολη καὶ τὰ χειρουργικὰ ἔργαλεῖα,
τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήθησαν, γιὰ νὰ τὴν φέρουν στὸν κόσμο, ἔσπασαν τὸ ἕνα της
χέρι καὶ προκάλεσαν ἕνα βαθὺ τραῦμα ἐπάνω ἀπὸ τὸ ἀριστερό της μάτι. "Οταν ἦταν δύο
ἐτῶν, ἐνεφάνισε τὴν πρώτη κρίση ἐπιληψίας. Τώρα, στὴν ἡλικία τῶν εἴκοσι ἕξι, τὸ παθαΐνει
πολλὲς φορὲς τὴν ἡμέρα. "Εχει ἀπώλεια τῶν αἰσθήσεων καὶ πέφτει στὸ ἔδαφος. Τὸ
σῶμα της συσπᾶται ἐντόνως καὶ ἐν συνεχεία χαλαρώνει. Τὰ φάρμακα γιὰ τὴν ἐπιληψία ἔχουν
μικρὴ ἐπίδραση καὶ ἡ ἀσθένεια περιορίζει τὴν «Ε.Β.», μία ἐμφανίσιμη καὶ εὐχάριστη
νέα, στὶς βοηθητικὲς μικροεργασίες τοῦ οἰκογενειακοῦ ὀρνιθοτροφείου. "Ως τελευταία
λύση ὁ ἰατρὸς τῆς συνιστᾶ ἕνα νευροχειρουργὸ εἰς τὸ ΕοοΠεςίετ τῆς Νέας 'Ὑόρκης,
ὁ ὁποῖος ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ πολλὲς παρόμοιες περιπτώσεις.
«Ο νευροχειρουργὸς Μη πὶ Ῥ. Ψαη Ἰλαρεπεη προτείνει ἐγχείριση γιὰ τὴν ἐκτομὴ τοῦ
μεσολοβίου, δηλαδὴ τοῦ συνδέσμου, ὁ ὁποῖος συνδέει τὰ δύο ἡμισφαίρια τοῦ ἐγκεφάλου.
Ἢ ἐγχείριση ἔχει ὡς σκοπὸ νὰ δημιουργήση τρόπον τινὰ μία «ζώνη πυροπροστασίας»,
ποὺ θὰ ἐμποδίζη τὴν διάδοση τῆς ἠλεκτρικῆς διαταραχῆς τοῦ ἑνὸς ἡμισφαιρίου πρὸς τὸ
ἄλλο. Ἡ
«Ε.Κ.» ἀπελπισμένη συμφωνεῖ γιὰ τὴν ἐγχείριση, ἡ ὁποία ἔγινε κατὰ τὶς ἀρχὲς
τοῦ 1939. 'Ἡ διαδικασία ἐπῆγε καλὰ καὶ κατὰ κάποιο τρόπο ἐμείωσε τὴν συχνότητα τῶν
κρίσεων. Πράγματι, τέτοιες ἐγχειρίσεις, οἱ ὁποῖες ἐπραγματοποιήθησαν γιὰ πρώτη φορὰ
στὸ Κοοῄμεςίοτ κατὰ τὸν δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο καὶ ἐτελειοποιήθησαν στὴν Καλιφόρνια
κατὰ τὴν δεκαετία τοῦ 950, σὲ μερικὲς περιπτώσεις ἦσαν πολὺ ἀποτελεσματικές.
Εἶχαν ὅμως καὶ μία παρενέργεια, ἡ ὁποία δὲν εἶχε ἐπισημανθῆ ἐγκαίρως: ἡ «Ε.Β.» καὶ ἄλλοι
σὰν αὐτὴν ἀπέκτησαν μία περίεργη διπλῆ συμπεριφορά. Διὰ τῆς ἐκτομῆς τοῦ μεσολοβίου
ἡ ἐγχείριση κατήργησε τὴν βασικἡ ὁδὸ ἐπικοινωνίας μεταξὺ τῶν δύο ἡμισφαιρίων,
διαχωρίζοντας τὸν ἐγκέφαλο σὲ δύο οὐσιαστικῶς ἀνεξάρτητες ὑπάρξεις.
Κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς ἐγχειρίσεως τῆς «Ε.Κ.» ἐθεωρεῖτο ὅτι τὸ δεξιὸ ἡμισφαίριο συνεισφέρει
ἐλάχιστα εἰς τὴν ἀνωτέρα ἐγκεφαλικὴ λειτουργία, παρ ̓ ὅτι ἦταν γνωστό, ὅτι αὐτὸ
ἐλέγχει τὴν κίνηση καὶ τὶς αἰσθήσεις τοῦ ἀριστεροῦ τμήματος τοῦ σώματος. Περὶ τὸ 1860
ὁ Γάλλος νευρολόγος Ραμ]ε Βτοςα εἶχε διαπιστώσει, ὅτι ἕνα τμῆμα τοῦ φλοιοῦ εἰς τὸ ἁριστερὸ
ἡμισφαίριο ἐλέγχει τὸν λόγο. Μεταγενέστεροι ἐρευνηταὶ συμπλήρωσαν τὴν εἰκόνα
τοῦ ἀριστεροῦ ἡμισφαιρίου ὡς κέντρου τῆς γλώσσας ---ὁμιλίας, ἀνάγνωσης καὶ γραφῆς-εἰς
τοὺς δεξιόχειρες καὶ εἰς τοὺς περισσοτέρους ἀριστερόχειρες. 'Ἡ γλῶσσα εἶναι διακριτικὸ
γνώρισμα τοῦ ἀνθρώπου, καὶ γι ̓ αὐτὸ μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου ἡ ὑπόληψη πρὸς τὸ
ἀριστερὸ ἡμισφαίριο μεγάλωνε. Οἱ νευρολόγοι ἔφθασαν νὰ τὸ θεωροῦν ὡς τὸ ὑπόστρωμα
τῶν περισσοτέρων ἀνωτέρων λειτουργιῶν, ἀκόμη καὶ τῆς αἰσθητικότητας καὶ τῆς κινητικότητας.
Λίγοι ἐπιστήμονες, κυρίως ὁ ”Αγγλος νευρολόγος τοῦ τέλους τοῦ δεκάτου ἐνάτου αἰῶνος
1οίπ ΗαηρηΙίηρς 1άοκςοη, ὑπεστήριζαν, ὅτι καὶ τὸ δεξιὸ ἡμισφαίριο ἔχει τὶς δικές του
εἰδικότητες. ̓ Ασθενεῖς μὲ βλάβη μόνον στὸ δεξιὸ τμῆμα τοῦ ἐγκεφάλου, ἐπὶ παραδείγματι,
συχνὰ εἶχαν δυσκολία στὴν ἀντίληψη πολυπλόκων σχεδίων. Παρὰ ταῦτα μέχρι τὶς ἀρχὲς
τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος οἱ περισσότεροι νευρολόγοι θεωροῦσαν τὸ δεξιὸ ἡμισφαίριο τὸ
κ ΙΟ Δ επαγ Ηεί]εΓ εἶναι ἐπίκουρος καθηγητὴς τῆς Ψυχιατρικῆς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τοῦ Σικάγου.
Εἰδικεύεται εἰς τὴν μελέτη τῶν μηχανισμῶν τοῦ ἐγκεφάλου μὲ ἔμφαση εἰς τὸ συναισθηματικόν.