ΝΕΝΟ ΠΕΙ ΕΝΑ Τὰ παράξενα τῆς λειτουργίας τοῦ ἐγκεφάλου "Ας τὴν ὀνομάσουμε «Ε.Ε.». 'Ἡ γέννησή της ἦταν δύσκολη καὶ τὰ χειρουργικὰ ἔργα- λεῖα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήθησαν, γιὰ νὰ τὴν φέρουν στὸν κόσµο, ἔσπασαν τὸ ἕνα της χέρι καὶ προκάλεσαν ἕνα βαθὺ τραῦμα ἐπάνω ἀπὸ τὸ ἀριστερό της μάτι. "Οταν ἦταν δύο ἐτῶν, ἐνεφάνισε τὴν πρώτη κρίση ἐπιληψίας. Τώρα, στὴν ἡλικία τῶν εἴκοσι ἕξι, τὸ πα- θαΐνει πολλὲς φορὲς τὴν ἡμέρα. "Εχει ἀπώλεια τῶν αἰσθήσεων καὶ πέφτει στὸ ἔδαφος. Τὸ σῶμα της συσπᾶται ἐντόνως καὶ ἐν συνεχεία χαλαρώνει. Τὰ φάρμακα γιὰ τὴν ἐπιληψία ἔ- χουν μικρὴ ἐπίδραση καὶ ἡ ἀσθένεια περιορίζει τὴν «Ε.Β.», µία ἐμφανίσιμη καὶ εὐχάρι- στη νέα, στὶς βοηθητικὲς µικροεργασίες τοῦ οἰκογενειακοῦ ὀρνιθοτροφείου. "Ως τελευ- ταία λύση ὁ ἰατρὸς τῆς συνιστᾶ ἕνα νευροχειρουργὸ εἰς τὸ ΕοοΠεςίετ τῆς Νέας 'Ὑόρκης, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ πολλὲς παρόμοιες περιπτώσεις. «Ο νευροχειρουργὸς Μη πὶ Ῥ. Ψαη Ἰλαρεπεη προτείνει ἐγχείριση γιὰ τὴν ἐκτομὴ τοῦ µεσολοβίου, δηλαδὴ τοῦ συνδέσμου, ὁ ὁποῖος συνδέει τὰ δύο ἡμισφαίρια τοῦ ἐγκεφάλου. Ἢ ἐγχείριση ἔχει ὡς σκοπὸ νὰ δημιουργήση τρόπον τινὰ µία «ζώνη πυροπροστασίας», ποὺ θὰ ἐμποδίζη τὴν διάδοση τῆς ἠλεκτρικῆς διαταραχῆς τοῦ ἑνὸς ἡμισφαιρίου πρὸς τὸ ἄλλο. Ἡ «Ε.Κ.» ἀπελπισμένη συμφωνεῖ γιὰ τὴν ἐγχείριση, ἡ ὁποία ἔγινε κατὰ τὶς ἀρχὲς τοῦ 1939. 'Ἡ διαδικασία ἐπῆγε καλὰ καὶ κατὰ κάποιο τρόπο ἐμείωσε τὴν συχνότητα τῶν κρίσεων. Πράγματι, τέτοιες ἐγχειρίσεις, οἱ ὁποῖες ἐπραγματοποιήθησαν γιὰ πρώτη φορὰ στὸ Κοοῄµεςίοτ κατὰ τὸν δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο καὶ ἐτελειοποιήθησαν στὴν Καλι- φόρνια κατὰ τὴν δεκαετία τοῦ 950, σὲ μερικὲς περιπτώσεις ἦσαν πολὺ ἀποτελεσματικές. Εἶχαν ὅμως καὶ µία παρενέργεια, ἡ ὁποία δὲν εἶχε ἐπισημανθῆ ἐγκαίρως: ἡ «Ε.Β.» καὶ ἄλ- λοι σὰν αὐτὴν ἀπέκτησαν µία περίεργη διπλῆ συμπεριφορά. Διὰ τῆς ἐκτομῆς τοῦ µεσο- λοβίου ἡ ἐγχείριση κατήργησε τὴν βασικἡ ὁδὸ ἐπικοινωνίας μεταξὺ τῶν δύο ἡμισφαιρί- ων, διαχωρίζοντας τὸν ἐγκέφαλο σὲ δύο οὐσιαστικῶς ἀνεξάρτητες ὑπάρξεις. Κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς ἐγχειρίσεως τῆς «Ε.Κ.» ἐθεωρεῖτο ὅτι τὸ δεξιὸ ἡμισφαίριο συνει- σφέρει ἐλάχιστα εἰς τὴν ἀνωτέρα ἐγκεφαλικὴ λειτουργία, παρ᾽ ὅτι ἦταν γνωστό, ὅτι αὐτὸ ἐλέγχει τὴν κίνηση καὶ τὶς αἰσθήσεις τοῦ ἀριστεροῦ τμήματος τοῦ σώματος. Περὶ τὸ 1860 ὁ Γάλλος νευρολόγος Ραμ]ε Βτοςα εἶχε διαπιστώσει, ὅτι ἕνα τμῆμα τοῦ φλοιοῦ εἰς τὸ ἁρι- στερὸ ἡμισφαίριο ἐλέγχει τὸν λόγο. Μεταγενέστεροι ἐρευνηταὶ συμπλήρωσαν τὴν εἰκόνα τοῦ ἀριστεροῦ ἡμισφαιρίου ὡς κέντρου τῆς γλώσσας ---ὁμιλίας, ἀνάγνωσης καὶ γραφῆς-- εἰς τοὺς δεξιόχειρες καὶ εἰς τοὺς περισσοτέρους ἀριστερόχειρες. 'Ἡ γλῶσσα εἶναι διακρι- τικὸ γνώρισμα τοῦ ἀνθρώπου, καὶ γι᾿ αὐτὸ μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου ἡ ὑπόληψη πρὸς τὸ ἀριστερὸ ἡμισφαίριο μεγάλωνε. Οἱ νευρολόγοι ἔφθασαν νὰ τὸ θεωροῦν ὡς τὸ ὑπόστρωμα τῶν περισσοτέρων ἀνωτέρων λειτουργιῶν, ἀκόμη καὶ τῆς αἰσθητικότητας καὶ τῆς κινητι- κότητας. Λίγοι ἐπιστήμονες, κυρίως ὁ ”Αγγλος νευρολόγος τοῦ τέλους τοῦ δεκάτου ἐνάτου αἰῶ- νος 1οίπ ΗαηρηΙίηρς 1άοκςοη, ὑπεστήριζαν, ὅτι καὶ τὸ δεξιὸ ἡμισφαίριο ἔχει τὶς δικές του εἰδικότητες. ᾿ Ασθενεῖς μὲ βλάβη µόνον στὸ δεξιὸ τμῆμα τοῦ ἐγκεφάλου, ἐπὶ παραδείγµα- τι, συχνὰ εἶχαν δυσκολία στὴν ἀντίληψη πολυπλόκων σχεδίων. Παρὰ ταῦτα μέχρι τὶς ἀρ- χὲς τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος οἱ περισσότεροι νευρολόγοι θεωροῦσαν τὸ δεξιὸ ἡμισφαίριο τὸ κ ΙΟ Δ επαγ Ηεί]εΓ εἶναι ἐπίκουρος καθηγητὴς τῆς Ψυχιατρικῆς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τοῦ Σικάγου. Εἰδικεύεται εἰς τὴν µελέτη τῶν μηχανισμῶν τοῦ ἐγκεφάλου μὲ ἔμφαση εἰς τὸ συναισθηµατικόν.