ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ «᾿Αραβικοὺ ἀριθμοὶ καὶ γράμματα τοῦ ᾿Αλφαβήτου Κύριε διευθυντά, Στὰ κατὰ καιροὺς ἄρθρα καὶ τὶς ἐπιστολές, οἱ ὁποῖες ἔχουν δημοσιευθῆ στὸν «Δαυλὸ» σχετικἀ μὲ τὸ θέµα τῆς καταγωγῆς τῶν συμβόλων τῶν καλουμένων «᾿ Αραβικῶν» ἀριθμῶν, ἐπιτρέψατέ µου νά προσθέσω μιὰ μικρὴ παρατήρηση, στὴν προσπάθεια ἡ ὁποία γίνεται γιὰ τὴν διασάφηση τοῦ τόσον ἐνδιαφέροντος αὐτοῦ θέματος. Σὲ ὅσα ἔχουν γραφῆ, δὲν ἔ- χει ἐπισημανθεῖ ἡ ἄμεση σχέσις, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ παράστασις τῶν ἀριθμῶν σὰν εἴδους γραφῆς καὶ τῆς γραφῆς αὐτῆς καθ᾽ ἑαυτήν, δηλ. ὅτι ἡ γραπτὴ παράστασις τῶν ἀριθμῶν ἀποτελεῖ καὶ αὐτὴ «γραφή». Θά πρέπει ἑπομένως νὰ ἀκολουθῆ ἡ γραφὴ τῶν ἀριθμῶν ἐξέ- λιξη παρόμοια μὲ ἐκείνην τῆς γραφῆς. ᾿Η γραφὴ ὅμως ἔφθασε στὴν τελευταία καὶ τέλεια μορφή της, δηλαδὴ τὴν ᾿Αλφαβητική, μετὰ ἀπὸ διαδοχικὴ ἐξέλιξη, δηλ. ᾿Ιδεογραφή, Συλλαβογραφὴ (Γραμμικὴ Β), ᾿Αλφαβητικὴ Γραφή, ἐφ᾽ ὅσον ἡ προηγούμενη βαθμῖδα μποροῦσε νὰ ἐξελιχθῆ στὴν ἑπόμενη. Τὸ ἀλφάβητο λοιπὸν ἐξελίχθη καὶ δὲν ἐπινοήθη. ᾿ΕἘπομένως καὶ τό, ἐν χρήσει σήµερα, τέλειο ἀριθμητικὸ σύστημα δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ ἐ- ξελίχθη καὶ ὄχι νὰ ἐπινοήθη. Παρατηρώντας τὴν τελειότητα τῆς παραστάσεως οἱουδήποτε ἀριθμοῦ μὲ τὴν λογικὴ καὶ τὴν χρήση τῶν συγχρόνων συμβόλων, εὔλογον εἶναι νὰ ἀναζητήσουμε μία ἀτελέστε- ρη μορφή, ἡ ὁποία ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν νὰ διευκόλυνε τὴν παράσταση τῶν ἀριθμῶν καὶ τὴν ἐκτέ- λεση τῶν ἀριθμητικῶν πράξεων, ἀφ᾽ ἑτέρου δὲ ἀπὸ τὴν φύση της νὰ μποροῦσε νὰ ἐξελι- χθῆ στὴν μορφὴ τῶν συμβόλων τῶν καλουμένων «᾿ Αραβικῶν ἀριθμῶν». 'Η ἀτελέστερη αὐτὴ μορφὴ εἶναι τὸ ἴδιο τὸ ᾿ Ελληνικὸ ᾿Αλφάβητο, τὸ ὁποῖο, ὅπως εἶναι γνωστὸν, ἔχρη- σιμοποιεῖτο καὶ πρὸς παράστασιν τῶν ἀριθμῶν, καὶ τὸ ὁποῖο, ὅπως ἀποδεικνύεται κατωτέ- ρω, μποροῦσε ἀπὸ μόνο του νὰ ἐξελιχθῆ στὴν ὑλοποίηση τοῦ σύγχρονου ἀριθμητικοῦ συστήματος, τόσον ὅσον ἀφορᾶ στὴν λογικὴ τῆς παραστάσεως τῶν ἀριθμῶν ὅσο καὶ στὰ σύμβολά τους καθ᾽ ἑαυτά. Εἶναι σημαντικὸ νὰ ἐπισημανθῆ, ὅτι ἡ καθιέρωση τῶν γραμμάτων τοῦ ᾿ Ἑλληνικοῦ ᾿Αλφαβήτου γιὰ τὴν παράσταση τῶν ἀριθμῶν ἀπετέλεσε πραγματικὴ ἐπανάσταση στὴν ἀ- ριθμητικὴ᾽ ἦτο δὲ τὸ σύστημα τοῦτο ἀνώτερο τῶν χρησιμοποιουμένων ὑπὸ τῶν κοντινῶν πολιτισμῶν (Αἰγυπτίων, Βαβυλωνίων κ.τ.λπ.). Τὸ γεγονός αὐτὸ δυστυχῶς περνᾶ ἀπαρατή- ρητο, διότι ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν ἐπραγματοποιοῦντο σχετικὰ εὔκολα καὶ στὶς περισσότερες τῶν περιπτώσεων οἱ τέσσερις πράξεις τῆς ἀριθμητικῆς, ἀφ᾽ ἑτέρου δὲ δημιούργησε τὶς προῦ- ποθέσεις γιὰ τὴν τελικὴ διαµόρφωση τῶν συμβόλων τῶν συγχρόνων ἀριθμῶν. Στὸν κατωτέρω πίνακα παρίστανται σὲ τρεῖς σειρὲς μὲ 9 στῆλες καὶ μὲ τρία γράμματα σὲ κάθε στήλη τὰ 27 γράμματα τοῦ “Ελληνικοῦ ᾿Αλφαβήτου, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιοῦντο καὶ πρὸς παράστασιν τῶν ἀριθμῶν. ᾿Εδῶ παρατηρεῖται, ὅτι οἱ δύο τελευταῖες σειρὲς εἶναι τὰ ἀκέραια πολλαπλάσια τῆς πρώτης ἐπὶ 10 καὶ ἐπὶ 100 ἀντιστοίχως: Α Β ΓΑ Ε ΕΕ 27 33 ΙηΣειρὰ Ια 2 34 5.6 7 8 9 »- » ᾿Ξ Ζ [η ο ΙΙ ϱ λ7ηξΣειρὰ 10 20 30 40 50 60 70 80 90 ({1ηχ10)