ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
106ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τα μυστικά της μουσικής οκτάβας — ΔΑΚΟΓΛΟΥ, ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ Π. ΔΑΚΟΙΓΛΟΥ
Ἢ μουσικὴ ̓Οκτάβα «Ντὸ-Ντὸ
ἀποκαλύπτει τὰ μυστικά της
Ἢ μουσικὴ ὀκτάβα «Ντὸ-Ντὸ» [ντὸ-ρὲ-μὶ-φὰ-σὸλ-λὰ-σὶ-ντὸ] ἤ, ὅπως ἐλέγετο
ἀπὸ τοὺς ̓Αρχαίους Ἕλληνες, «Ὑπάτη -- Ὑπάτη» [ὑπάτη - παρυπάτη - λιχανὸς
- μέση - παράμεση - παρανήτη - νήτη - ὑπάτη] ́ κρύβει μέσα της σπουδαιότατα
ἄγνωστα μέχρι σήμερα μυστικά’ μυστικά, ποὺ φανερώνουν τόσο τὴν τελειότητα,
τὴν ἁρμονικότητα καὶ γλυκύτητα τῆς ὀκτάβας, ὅσο καὶ τὴν, εἰς τὸν ὕψιστο
βαθμό, ἀνάπτυξι τῆς πνευματικῆς καὶ τεχνικῆς σκέψεως τῶν δημιουργῶν της.
Εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς μέχρι σήμερα δὲν ἔχει ὐποπέσει στὴν ἀντίληψι τόσο
τῶν θεωρητικῶν μουσικῶν ὅσο καὶ τῶν εἰδικῶν ἠχοφυσικῶν μουσικῶν, ὅτι ἡ
ὀκτάβα «' Ὑπάτη-' Ὑπάτη» ἢ «Ντὸ-Ντὸ» ἐμπεριέχει μέσα της τὸν περίφημον χρυσοῦν
ἀριθμὸν
Φ- (ἡ "τ
- [618 -- 1.62.
Εἶναι πασίγνωστος ὁ ρόλος, ποὺ παίζει ὁ χρυσοῦς ἀριθμὸς ᾧ στὴν Τέχνη ἐν
γένει. Γνωρίζουμε τὴν τελειότητα, τὴν ἁρμονικότητα καὶ τὴν γλυκύτητα τοῦ
Παρθενῶνος, ποὺ οἱ ἀναλογίες τῶν στοιχείων του δίδουν τὸν χρυσοῦν ἀριθμόν’
ὁμοίως καὶ στὰ κιονόκρανα τῶν Προπυλαίων τῆς ̓Ακροπόλεως, ὅπου φεγγοβολεῖ
ἡ ἁρμονικότης ἀπὸ τὶς ἀναλογίες ποὺ δίδουν τὸν χρυσοῦν ἀριθμόν. ̓Αναρίθμητα
εἶναι τὰ παραδείγματα τῶν φυσικῶν ἀντικειμένων, ἐμψύχων ἢ ἀψύχων, ποὺ
ἡ ἁρμονικότητά τους ὀφείλεται στὴν ὕπαρξη τοῦ χρυσοῦ ἀριθμοῦ. Γνωρίζουμε ἐπίσης,
ὅτι τὰ ὡραιότατα ζωγραφικὰ ἔργα τῆς ̓Αναγεννήσεως βασίζονται στὴν
χρησιμοποίησι ἀναλογιῶν, ποὺ δίδουν τὸν χρυσοῦν ἀριθμόν. Διάσημοι ἀρχιτέκτονες
δοξάσθηκαν, διότι τὰ ἔργα τους ἐστηρίζοντο στὸν χρυσοῦν ἀριθμόν, ποὺ
προσελάμβαναν, ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ, τέλεια ἁρμονία. ̓Εν πάση δὲ περιπτώσει,
ὅπου ὑπάρχει ὁ χρυσοῦς ἀριθμός, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι μιὰ τέλεια ἁρμονία.
Μέσα λοιπὸν στὴν μουσικὴ ὀκτάβα «' Υπάτη- ̓ Ὑπάτη» ἢ ἄλλως «Ντὸ-Ντὸ»
παρουσιάζεται μεγαλόπρεπα ὁ χρυσοῦς ἀριθμός, δι ̓ ὃ καὶ ἡ ὀκτάβα αὐτὴ πρέπει
νὰ θεωρῆται ἡ πιὸ τέλεια, ἡ πιὸ ἁρμονική. ̓Εὰν ἐξετάσουμε τὶς παλμικὲς κινήσεις
τοῦ φθόγγου (νότας) «' Ὑπάτη» στὸν βαρύτερό του τόνο ἢ ἄλλως τῆς νότας
«Ντό», τότε θὰ διαπιστώσουμε ὅτι τὸ πλῆθος τῶν παλμώσεων ποὺ δημιουργοῦνται
στὴ μονάδα τοῦ χρόνου, δηλαδὴ ἡ καλουμένη συχνότης αὐτοῦ, ἐκπεφρασμένη
σὲ ΗΖ, εἶναι ἴση μὲ τὸ τετράγωνο τοῦ χρυσοῦ ἀριθμοῦ. Συγκεκριμένα εἶναι:
Συχνότης τοῦ «Ντὸ» (βαρὺ) Ξ Ι00χκΦ ́Ξ 261.8 5- 262 [μὲ ἀφετηρία συγκρίσεως τὸν
φθόγγο Λὰ “- 440 ΗΖ (437)] ὅπου ᾧΞ (ν 5:1)2}Ξ .1,618...Ξ ὁ χρυσοῦς ἀριθμός. ̓Επίσης
τὸ ἄθροισμα τῶν διαφορῶν τῶν ἐπὶ μέρους διαδοχικῶν φθόγγων τῆς ἄνω
ὀκτάβας εἶναι ἴσον ὁμοίως μὲ τὴν τιμὴν Ι00χΦ ́. ̓Ακολούθως ἡ συχνότης τοῦ
ψιλοτέρου φθόγγου τῆς «' Ὑπάτης ἢ ἄλλως τῆς νότας «Ντὸ» ψιλότερου εἶναι ἴ-