Α.Ν. ΖΟΥΜΠΟΣ (ἀ.μ. ̓Ακαδημίας ̓Αθηνῶν) Ἢ Κατηγορία τοῦ «Εἶναι» Κατηγορία εἶναι ἡ ἔννοια ἐκείνη, ποὺ δέν ἐπιδέχεται καταμερισμὸ δι ̓ ἀφαιρέσεως σὲ ἄλλη ὑποδεέστερη ἔννοια ἔτσι, ὥστε νὰ ἔχουμε ἔννοια ἐστερημένη βάθους: ἐὰν πάρω ἕνα παράδειγμα, τὴν «ὠδικότητα» ἕνὸς πτηνοῦ, καὶ ἀφαιρέσω τὴν εἰδοποιό του διαφορὰ (ὠδικότης), θὰ ἔχω τὴν ἔννοια τοῦ πτηνοῦ καὶ στὴ συνέχεια τοῦ ζώου, τοῦ ὀργανικοῦ, τοῦ σώματος καὶ τέλος τοῦ ὄντος' ἡ ἔννοια τοῦ ὄντος ἔχει ἐλάχιστον βάθος, ἀλλὰ καὶ μέγιστον πλάτος. Οἱ κατηγορίες ἐνυπάρχουν καὶ στὴ γλωσσικὴ διατύπωση, ὅπως ὁ ̓Αριστοτέλης μνημονεύει’ τὸ οὐσιαστικὸν π.χ. δηλώνει τὸ ἀντικείμενον, τὸ ρῆμα τὴν κατάστασιν καὶ τὴν μεταβολήν, τό ἐπίρρημα τὴν μορφὴν τοῦ χρόνου καὶ τοῦ τόπου’ γνωστὲς εἶναι οἱ δέκα κατηγορίες τοῦ ̓Αριστοτέλη, ὅπως: «οὐσία», «ποσόν», «σχέσις», «τόπος», «χρόνος», «θέσις», «ἔχειν», «πράττειν», «πάσχειν», καθὼς καὶ οἱ ᾱνάλογες τοῦ Καντίου. Ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ «Εἶναι» ἀπὸ τὴν ἄποψη τῆς κατηγορίας στερεῖται βάθους εἶναι γεγονὸς πασιφανές, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὸ πάρα πάνω παράδειγμα’ ἡ ἔννοια τοῦ ὄντος ἐνέχει μέγιστον πλάτος, ἀλλὰ στερεῖται παντελῶς βάθους: πράγματι κάτω ἀπὸ τὸ «Εἶναι» δὲν ὑπάρχει τίποτε, ἐνῷ πάνω στὸ «Εἶναι» προσδιορίζουμε ἄπειρες ἔννοιες. Θὰ μποροῦσε ἐπίσης κανεὶς νὰ προσθέση, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς « ̓Ιδέας» σὰν βασικὴ θεμελιώδης ἔννοια τοῦ νοῦ, ποὺ δὲν ἐπιδέχεται «μερισμὸν» σὲ ἄλλες στοιχειώδεις ἔννοιες, μπορεῖ νὰ θεωρηθῆ σὰν κατηγορία τοῦ αἰσθητοῦ“ ἡ «Ιδέα» π.χ. τοῦ «ὡραίου» σὰν γενικὴ καθολικὴ ἔννοια περικλείει ἀπὸ πάσης ἀπόψεως τὴν τελείαν της μορφὴν καὶ μετέχουν σ ̓ αὐτὴν οἱ ἐπὶ μέρους ἔννοιες' εἶναι δηλ. αὐτὴ τὸ ἀρχέτυπον τῶν ἐπὶ μέρους. Ἔπειτα ἡ κατηγορία « ̓ Ιδέα» ἐπιτυγχάνεται δι ̓ ἀφαιρέσεως, ἐλαττουμένου τοῦ βάθους καὶ αὐξανομένου τοῦ πλάτους. Μὲ λίγα λόγια ἡ ἔννοια τῆς Κατηγορίας ἀποτελεῖ τὴν ἀνωτάτην ἔννοιαν τοῦ νοῦ καὶ περιέχει ὅλας τὰς ἐπὶ μέρους ἐννοίας, ποὺ ἀναφέρονται σ ̓ αὐτήν. ̓Απὸ τὰ ἀνωτέρω διαπιστοῦται, ὅτι καὶ οἱ δύο ἔννοιες « ̓Ιδέα» καὶ «Κατηγορία» ἐνέχουν κοινὰ χαρακτηριστικὰ καὶ ἀκολουθοῦν ἰδίαν περίπου νοητικὴν πορείαν, ὅπως συμβαίνει μὲ τὶς κατηγορίες «Εἶναι» καὶ « ̓Ιδέα». 6 ῥ ́ / "»ἷἤ »Μ » ́ ; ́ὔ Οἱ ἐλεύθερα σκεπτόμενοι ἄνθρωποι ἔχουν ἀνάγκη νὰ διαβά“ 4 ι 4 / / 4 ̓ ζουν ἕνα περιοδικὸ σὰν τὸν «Δαυλό». Βοηθήστε τοὺς ἐκλεκτοὺς ἀνθρώπους τοῦ περιβάλλοντός σας νὰ «ἀνακαλύψουν» τὸν «Δαυλὸ» (βλέπετε ὀπισθόφυλλο).