ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
108ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Περί λεξαρίθμων — ΔΑΚΟΓΛΟΥ, ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
Γιατί στοὺς λεξαρίθμους ἰσχύει τὸ μονοψήφιο ἄθροισμα
Κύριε διευθυντά,
̓Από φίλους ἀναγνῶστες τοῦ «Δαυλοῦ» ἐκφράσθηκαν μερικὲς ἀπορίες καὶ
διατυπώθηκαν συγκεκριμένες ἐρωτήσεις γιὰ τὸν τρόπο ποὺ μεταχειρίζομαι τοὺς
«λεξαρίθμους» τῶν ἀρχαίων "Ελλήνων στὶς δημοσιευθεῖσες μελέτες μου στὸ
«Δαυλὸ» (τόμοι 1988, 1989 καὶ 1990). Οἱ συγκεκριμένες ἐρωτήσεις περιστρέφονται
σὲ δύο θέματα:
α) Γιατί ἄλλοι ἐρευνητὲς γιὰ τὸν ἐντοπισμὸ συνωνύμων λέξεων ἢ ἐννοιῶν
χρησιμοποιοῦν τοὺς λεξαρίθμους ὡς πολυψηφίους ἀριθμούς, ἐνῶ ἐγὼ χρησιμοποιῶ
γιὰ τὸν ἴδιο σκοπὸ τὸ μονοψήφιο ἀθροιστικὸ ὅριο αὐτῶν, ἀναζητῶντας τὶς
βαθύτερες φιλοσοφικὲς ἔννοιες ποὺ ὑποκρύπτουν ὡρισμένες συμβολικὰ πλασμένες
λέξεις;
β) Καί, ἐν πάση περιπτώσει, γιατί θεωρῶ καὶ περιορίζω ὡς μονοψηφίους ᾱριθμοὺς
μόνο τοὺς δέκα ἀρχικοὺς καὶ ὄχι ὅλους τοὺς ὑπολοίπους, ποὺ προέρχονται
ἀπὸ ὅλο τὸ πεδίο τῶν ἀριθμογραμμάτων (ἀπὸ τὸ Α ἕως τὸ Ω), ποὺ κι ̓ αὐτὰ
ἐπίσης εἶναι μονοψήφια;
Οἱ ἀνωτέρω ἐρωτήσεις καί ἀπορίες εἶναι σήμερα ἀπόλυτα δικαιολογημένες
καὶ ὀρθῶς διατυπώνονται. ̓ Αναφέρομαι στὸ σήμερα, γιατὶ δυστυχῶς δὲν πρόλαβε
ἀκόμα νὰ κυκλοφορήση ὁ τέταρτος τόμος τῆς μελέτης μου «Ὁ Μυστικὸς
Κώδικας τοῦ Πυθαγόρα» κ.λπ., ὅπου ξεκαθαρίζονται πολλὰ σκοτεινὰ ἐνδεχομένως
σημεῖα καὶ αἵρονται οἱ ὑπάρχουσες ἀπορίες. Γι ̓ αὐτὸν τὸ λόγο αἰσθάνομαι
ὑποχρεωμένος νὰ διευκρινίσω τὰ ἐπίμαχα αὐτὰ σημεῖα, ὅσο εἶναι δυνατὸ σαφέστερα,
στὸν περιωρισμένο χῶρο μιᾶς ἐπιστολῆς.
Κατ ̓ ἀρχὰς πρέπει νὰ διευκρινίσω ἕνα πολὺ σοβαρὸ ἱστορικὰ βεβαιωμένο
γεγονός, τὸ ἑξῆς: Εἶναι γνωστόν, ὅτι κάθε γράμμα τοῦ ἀρχαίου ̓Ελληνικοῦ ἆλφαβήτου
παρίστανε, ὁπουδήποτε καὶ ἂν βρισκόταν εἴτε στὴν ἀρχὴ εἴτε στὴ μέση
εἴτε στὸ τέλος μιᾶς ἀριθμολέξεως, πάντοτε τὸ αὐτὸ πλῆθος μονάδων, ἐν ἀντιθέσει
μὲ τὰ σημερινὰ ἰσχύοντα, ὅπου κάθε σύμβολο τῶν παγκοσμίων ἀριθμῶν μπορεῖ
νὰ δηλώνη καὶ διαφορετικὲς μονάδες, ἀνάλογα μὲ τὴ θέσι ποὺ κατέχει σὲ κάποιον
ἀριθμό. Π.χ. τὸ ἀριθμόγραμμα Δ τῶν ἀρχαίων "Ἑλλήνων παρίστανε πάντοτε
τὸν ἀριθμό τῶν τεσσάρων μονάδων, ὁπουδήποτε καὶ ἂν εὑρίσκετο. Τὸ ἀντίστοιχο
ὅμως σημερινὸ σύμβολο 4 (τέσσαρα) ἄλλοτε παριστάνει τὸ πλῆθος τῶν
τεσσάρων μονάδων, ἄλλοτε τῶν σαράντα μονάδων, ἄλλοτε τῶν τετρακοσίων μονάδων
κ.λπ., ἀνάλογα μὲ τὴ θέσι ποὺ κατέχει στὸν πολυψήφιο ἀριθμό. Αὐτὸς ὁ
κανὼν λέγεται στὴν ἀριθμητικὴ «θεσιακός». Τέτοιος ὅμως κανὼν δὲν ἴσχυε στὴν
ἀρχαία "Ἑλλάδα. 'Ο κανὼν αὐτὸς παρουσιάσθηκε, ὅπως μᾶς βεβαιώνει στὴν
«Παγκόσμια Ἱστορία τῶν ̓Αριθμῶν» ὁ 6. Πτα, τὸ δον αἰ. μ.Χ. Μέχρι τότε ἵσχυε
ὁ κανὼν τῆς παραθέσεως τῶν ἀριθμογραμμάτων μὲ τὴν ἔννοια τοῦ ἀθροίσματος
τῶν μονάδων. "Ετσι λοιπὸν ἡ συνολικὴ ἀξία τοῦ ἀριθμογράμματος
ΔΑΥΛΟΣ κατὰ τὴν ἀρχαία ἐποχὴ θὰ ἦταν ἴση μὲ ΨΕ ́Ξ 705 μονάδες, ἐνῶ σήμερα