ΡΕΝΟΣ ΗΡΑΚΛΗ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ ΠροσΣΩω ΚΡΑΤΙΚΟΙ Κείμενα, σχόλια, ἀναλύσεις, ἀναπτύξεις οὐσιαστικῶν ἀποσπασμάτων. ΗΡΑΕΚΛΕΙΤΟΟΣ 1 Τοῦ δὲ λόγου τοῦδ ̓ ἐόντος... ̓Απὸ Σέξτο ̓Εμπειρικό, Πρός μαθηματικούς. ΥΠ] (Πρὸς λογικούς, 1), 192. (Ώιείς, ν ́, 1 150. Β1, 3-5.) τοῦ δὲ λόγου τοῦδ ̓ ἐόντος ἀεὶ ἀξύνετοι γίνονται ἄνδρωποι. Πρώτη ἀπόδοση Ἂν κι ὁ Λόγος ἐδῶ πάντ ̓ ἀσύνετοι ἄνδρωποι. Ι ̓Απ ̓ τὸ πρῶτο ἀπόσπασμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ὠιεὶς, ποὺ θεωρεῖται κ ̓ ἐναρχτικό τοῦ συγγράμματος τοῦ "Ἡράκλειτου, οὐσιαστικό θεωρῶ αὐτό. 'Ἡ συνέχεια --- καὶ πρόσθεν ἢ ἀκοῦσαι καὶ ἀκούσαντες τὸ πρῶτον κ.λ. --- ἔχει τυπικό χαρακτῆρα. Τὸ τέλος, μόνο, τοῦ πρώτου ἀποσπάσματος, θεωρῶ οὐσιαστικό ἐπίσης, γι ̓ αὐτό καὶ τὸ αὐτονομῶ καὶ τοῦτο, παραθέτοντᾶς το σὰν «2» δικό μου. Π Στὴν ἀπόδοση παρέλειψα τὸ γίνονται, κυνηγῶντας τὴν ἀνώτατη δυνατὴ λιτότητα τοῦ μεταφραστικοῦ λόγου. Τὸ λόγου ἀποδίδω μὲ λάμδα χεφαλαῖο, γιατὶ δέν ἐννοεῖ τὰ λόγια ἀλλὰ τὴ σκέψη, τὸ νοῦ, τὸ /όγο ἐν γένει ὁ 'Ἡράκλειτος. Τὸ ἐδῶ, τῆς ἀπόδοσης, προκύπτει ἀπ ̓ τὸ τοῦδε (τοῦδ ̓ ἐόντος). Γενικά, ἀπέφυγα τὰ ρήματα στὴν ἀπόδοση (ἐχκτὸς τοῦ γίνονται καὶ τὸ ἐόντος ἄφησα λεκτικὰ ἀναπόδοτο), γιατὶ ὁ λόγος εἶν ̓ ἀποφθεγματικός, χι ἄρα «μαγκωμένος» ποὺ λέμε, «δαγχωτός» - ἱερατικός λόγος ἄλλωστε, καθὼς θὰ δείξω εἰδικώτερα καὶ παρακάτω, κ ̓ ἐναρχτικός, μὲ βάρος (ποὺ πάντα διώχνει τὰ ρήματα καὶ περιορίζεται στὰ οὐσιαστικά) .- Καὶ βέβαια, περιττεύει νὰ πῶ, πὼς ἐλάχιστα μὲ ἱκανοποιεῖ ἡ ἀπόδοσή μου. ἠχητική, ἡ μουσική τοῦ ἀρχαίου λόγου --- ἣ ὅλη ἱερατικὴ ἀντηχητική του θὰ ἔλεγα --- χάνεται στὸ νεοελληνικό. Ἤδη χι ἀπ ̓ αὐτό τὸ ἐλάχιστο νιώθει ὁ εὐαίσθητος πὼς ὁ ἀχραῖος σχοπὸς πρέπει νὰ εἶναι ἡ μή μετάφραση, ὄχι ἡ μετάφραση ̓ ἣ αὐτούσια λήψη τοῦ ἀρχαίου λόγου ἀπ ̓ τὸ δέκτη. ̓Αλλιῶς χάνονται σπουδαῖες ποιότητές του, καὶ συχνότατα χρίσιμες ριζικά τοῦ νοήματος.