ΡΕΝΟΣ ΗΡΑΚΛΗ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ ΠροσΣΩω ΚΡΑΤΙΚΟΙ Κείμενα, σχόλια, ἀναλύσεις, ἀναπτύξεις οὐσιαστικῶν ἀποσπασμάτων. ΗΡΑΕΚΛΕΙΤΟΟΣ 1 Τοῦ δὲ λόγου τοῦδ᾽ ἐόντος... ᾿Απὸ Σέξτο ᾿Εμπειρικό, Πρός μαθηματικούς. ΥΠ] (Πρὸς λογικούς, 1), 192. (Ώιείς, ν΄, 1 150. Β1, 3-5.) τοῦ δὲ λόγου τοῦδ᾽ ἐόντος ἀεὶ ἀξύνετοι γίνονται ἄνδρωποι. Πρώτη ἀπόδοση Ἂν κι ὁ Λόγος ἐδῶ πάντ᾽ ἀσύνετοι ἄνδρωποι. Ι ᾿Απ᾿ τὸ πρῶτο ἀπόσπασμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ὠιεὶς, ποὺ θεωρεῖται κ᾿ ἐναρ- χτικό τοῦ συγγράμματος τοῦ "Ἡράκλειτου, οὐσιαστικό θεωρῶ αὐτό. 'Ἡ συνέ- χεια --- καὶ πρόσθεν ἢ ἀκοῦσαι καὶ ἀκούσαντες τὸ πρῶτον κ.λ. --- ἔχει τυπικό χα- ρακτῆρα. Τὸ τέλος, µόνο, τοῦ πρώτου ἀποσπάσματος, θεωρῶ οὐσιαστικό ἐπίσης, γι᾿ αὐτό καὶ τὸ αὐτονομῶ καὶ τοῦτο, παραθέτοντᾶς το σὰν «2» δικό µου. Π Στὴν ἀπόδοση παρέλειψα τὸ γίνονται, κυνηγῶντας τὴν ἀνώτατη δυνατὴ λι- τότητα τοῦ μεταφραστικοῦ λόγου. Τὸ λόγου ἀποδίδω μὲ λάμδα χεφαλαῖο, γιατὶ δέν ἐννοεῖ τὰ λόγια ἀλλὰ τὴ σκέψη, τὸ νοῦ, τὸ /όγο ἐν γένει ὁ 'Ἡράκλειτος. Τὸ ἐδῶ, τῆς ἀπόδοσης, προκύπτει ἀπ᾿ τὸ τοῦδε (τοῦδ᾽ ἐόντος). Γενικά, ἀπέφυγα τὰ ρήματα στὴν ἀπόδοση (ἐχκτὸς τοῦ γίνονται καὶ τὸ ἐόντος ἄφησα λεκτικὰ ἀνα- πόδοτο), γιατὶ ὁ λόγος εἶν᾽ ἀποφθεγματικός, χι ἄρα «μαγκωμένος» ποὺ λέμε, «δαγχωτός» - ἱερατικός λόγος ἄλλωστε, καθὼς θὰ δείξω εἰδικώτερα καὶ παρα- κάτω, κ᾿ ἐναρχτικός, μὲ βάρος (ποὺ πάντα διώχνει τὰ ρήματα καὶ περιορίζεται στὰ οὐσιαστικά) .- Καὶ βέβαια, περιττεύει νὰ πῶ, πὼς ἐλάχιστα μὲ ἱκανοποιεῖ ἡ ἀπόδοσή μου. ἠχητική, ἡ μουσική τοῦ ἀρχαίου λόγου --- ἣ ὅλη ἱερατικὴ ἀν- τηχητική του θὰ ἔλεγα --- χάνεται στὸ νεοελληνικό. Ἤδη χι ἀπ᾿ αὐτό τὸ ἐλά- χιστο νιώθει ὁ εὐαίσθητος πὼς ὁ ἀχραῖος σχοπὸς πρέπει νὰ εἶναι ἡ μή μετάφραση, ὄχι ἡ μετάφραση᾽ ἣ αὐτούσια λήψη τοῦ ἀρχαίου λόγου ἀπ᾿ τὸ δέκτη. ᾿Αλλιῶς χά- νονται σπουδαῖες ποιότητές του, καὶ συχνότατα χρίσιμες ριζικά τοῦ νοήματος.