ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
108ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ακροβολισμοί: Ηδονή και λύπη — ΕΡΙΝΥΣ
Κείμενο φύλλου
ΑΚΡΟΒΡΟΛΙΣΜΟΙ
“Ηδονὴ καὶ λύπη
|. Ἣ ἀσκούμενη πίεσι ἀπὸ τὴν ἔντασι τῶν κοινωνικῶν προβλημάτων
ποὺ ἀναζητοῦν καὶ θ ̓ ἀναζητοῦν λύσεις μὲ ἐπιτακτικώτερο ὁλοένα ρυθμό,
πρέπει νὰ ἔχῃ προκαλέσει καὶ νὰ προκαλῆ ἀποφάσεις σημαντικὲς τῆς ἐξουσίας,
ποὺ δημιουργοῦν στροβίλους ἐπικίνδυνους καὶ γιὰ τὸ ἴδιο τὸ μέλλον
της. Ἔχω πολλὲς φορὲς τονίσει τὴν ἀδυναμία, παρὰ ταῦτα, τῆς ἐξουσίας
νὰ ἐπιλέξη τὶς ὀρθὲς κατευθύνσεις. Οἱ μέχρι στιγμῆς ἐπιλεγεῖσες κατευθύνσεις
δὲν φαίνονται ἱκανὲς νὰ συγκρατήσουν τὶς ἐκρήδεις τῶν λαῶν,
διότι ἐξουσία καὶ λαὸς ἐστερήθησαν, χάριν τῶν ἀναχτυχθεισῶν μέχρι
στιγμῆς ἀδυναμιῶν τῆς ἐξουσίας (δόγματα -- ὑπερπληθυσμὸς -- θρησκευτικὲς
ἔριδες. ἑνώσεις λαῶν διαφορετικῶν προελεύσεων καὶ δημιουργία
κολοσσιαίων μωσαϊκῶν κρατῶν --- φτώχεια. -- ἀρρώστια -- ἀμάθεια --ρύπανσι
- πλοῦτος -- ὑπερκατανάλωσι --- ὑπερτεχνολογία κ.ἄ.) τὴν τεραστίας
σημασίας δυνατότητα (α) τῆς αὐθυπαρξίας των, δηλ. διὰ τῶν ἰδίων {κανοτήτων
τους νὰ ἐπιβιώνουν καὶ (β) τῆς ἐλευθερίας νὰ διοικοῦνται ἀπό
τὸν ἱκανώτερο, τὴν πολιτεία τοῦ ὁποίου καὶ αὐτὸν τὸν ἴδιον ὡς πρόσωπο
θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζουν.
Δὲν πρέπει δηλαδὴ ἕνας λαός, ὁ ὁποῖος δὲν ἔφθασε νὰ παράγη ὁ ἴδιος
τὰ ἐργαλεῖα του γιὰ τήν ὀρθὴ ἀνάπτυξι τοῦ χώρου του, νὰ στηρίξη τὴν ὕπαρξί
του σὲ μηχανὲς ποὺ ἐλέγχονται καὶ παράγονται ἀπὸ ἄλλους. ̓Εὰν
π.χ. δὲν εἶναι σὲ θέσι νὰ παράγῃ τὸ ἀναγκαῖο πετρέλαιο γιὰ νὰ κινῆ τὰ
τρακτέρ καὶ τὶς θεριζοαλωνιστικὲς μηχανές, δὲν πρέπει νὰ καταργῆ τὴν μέθοδο
τῆς καλλιέργειας διὰ τῆς δυνάμεως τῶν ζώων. Ὅλες, καὶ αὐτῶν ἀκόμη
τῶν τύπων, οἱ μηχανὲς θὰ μποροῦσαν νὰ κινοῦνται καὶ μὲ πολλὲς ἄλλες
φυσικὲς δυνάμεις, μηδ ̓ ἐξαιρουμένων τῶν ζώων, ἐὰν ὑπῆρχε ὁ ἱκανὸς ἄνθρωπος
σὲ κάθε ἐπίπεδο πολιτισμοῦ ἀλλὰ καὶ στὴν ἐπιβαλλομένη κατὰ τὴν
ἀξία του θέσι.
2. Θὰ μοῦ πῆτε: ὁ πολιτισμὸς πηγαίνει μπροστά, εἶναι σωστὸ ἄλλοι νὰ
ταξιδεύουν μὲ ἀεροπλάνα κι ̓ ἄλλοι νὰ πηγαίνουν μὲ τὸ ἄλογο; Καθῆστε νὰ
τὸ σκεφθεῖτε ἐσεῖς... Ο πολιτισμὸς δὲν ἔχει σκοπὸ τὰ διαπλανητικὰ ταξίδια,
ἀλλὰ τὴν εὐτυχία τὴν ἀνθρώπινη. ̓Εὰν τώρα ἕνας λαὸς ἔφθασε διὰ τῆς
τεχνολογίας του στὴν ἀνάπτυξι καὶ αὐτῶν τῶν ἐπισκέψεων σὲ ἄλλους πλανῆτες,
αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ἔγινε εὐτυχέστερος τῶν ἄλλων. Τὰ σημερινὰ
ἀδιέξοδα καὶ ἡ ἑπικρατοῦσα σύγχυσι ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ λύσι τῶν προβλημάτων
δὲν εἶναι μόνον ὑπόθεσι τῆς τεχνολογίας.
̓Αποτελεῖ δὲ ἴσως τὸ γεγονὸς τοῦτο καὶ τὴν μοναδικὴ αἰτία, ποὺ στὴν
ἑλληνικὴ πανάρχαια σκέψι ὁ πολιτικὸς λόγος ἀποβλέποντας στὴν ἐφαρμογὴ
τῶν φυσικῶν νόμων θεωροῦσε ὡς μεγίστη συγκρότησι γιὰ τὸ κοινωνικὸ
γίγνεσθαι τὴν «πόλιν». Εἶναι δὲ ἐπίσης γνωστό, ὅτι ὡς βάσι ἀνυψώ-