ΠΑΝΑΓΊΙΩΤΗΣ ΠΙΤΣΕΛΑΣ Σκέψεις -- Κρίσεις -- Προτάσεις γιὰ τὸν ἑλληνισμὸ τῆς ᾽ Απουλίας 3000 ἑλληνόφωνοι μαθητὲς ζητοῦν δασκάλους Καὶ μιὰ ἔκκληση γιὰ ἵδρυση Κέντρου “Ελληνισμοῦ "Οταν γράφεις καὶ παρουσιάζεις τὸν ἑαυτό σου, εἶναι µία πρόκληση. Εἶναι σὰν νὰ θέλεις νὰ πεῖς: «Κοιτάχτε με! ᾿Εγὼ εἶμαι». Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ ἀπε- χθάνοµαι τὶς ἐμφανίσεις. Τὶς δημοσιεύσεις, τὶς αὐτοπροβολές. "Ο,τι κάμω εἶναι ἡ ζωή µου. Καὶ ὅ,τι κι ἂν κάμω, πάντα θὰ εἶναι λίγα γιὰ τὴ γλῶσσα, γιὰ τὸν ἕλ- ληνισμό, γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Μόνο πὼς δὲν ξεχνῶ μ᾽ αὐτὰ τὰ λίγα αὐτοὺς ποὺ ἔρ- χονται. Μ᾿ αὐτὰ τὰ λίγα τρώγω τὸν ὕπνο καὶ λευθερώνομαι. Τὸ θέµα µου εἶναι ὁ ἑλληνισμὸς τῆς Κάτω ᾿Ιταλίας. Αὐτὸς ὁ ἑλληνισμὸς ποὺ χάνεται ἀπὸ τὴν δική µας ἀνευθυνότητα. ᾿ Απὸ τὴν δική µας ἀδιαφορία. ᾿ Απὸ τὴν δική µας ἀκαταστασία. 'Ο ἑλληνισμὸς στὴν Κάτω ᾿Ιταλία ξεμάτωνε αἰῶνες, καὶ τὸν ἀφήσαμε ἀβοήθητο. 'Ο ποιητὴς Παλοῦμπο ἀπὸ τὴν Καλημέρα τὸ 1890 ἔκρουε τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου. Ζητοῦσε δασκάλους, βιβλία, ἐπαφές. ᾿Εμεῖς κλείσαμε τ᾽ αὐτιά µας καὶ τοὺς ξεχάσαµε. Κι᾿ ἔφθασε ὁ ἑλληνισμὸς τῆς Κάτω ᾿Ιταλίας ἀλώβητος μέχρι τὰ τέλη τοῦ 20οῦ αἰῶνα, γιὰ νὰ ξερριζωθεῖ στὶς μέρες μας. Πνίγονται,͵ καὶ δὲν τοὺς δίνουµε ἕνα χέρι, µία σανίδα σωτηρίας. ᾽᾿Εμεῖς γύ- ρω ἀπὸ τὸν ἑαυτό µας ἐνδιαφερόμαστε. Γύρω ἀπὸ τὸ σπιτάκι µας περπατᾶμε. Ὅ- ταν σβήνει τὸ φῶς τοῦ ἑλληνισμοῦ στὸ Σαλέντο, σβήνει ἕνα φῶς ἀπὸ τὴν ' Ελλά- δα. Σκοτεινιάζει ὁ γαλάζιος οὐρανός µας. Τὶ τὸ φῶς ἀνανεώνεται κάθε φορὰ ποὺ ξηµερώνει. ᾽Αλλιῶς χάνεται. Εὑρίσκομαι στὸ Σαλέντο τῆς ᾿Ιταλίας ἐδῶ καὶ ἕξι χρόνια. Κάθοµαι κοντὰ στοὺς ᾿Ἑλληνόφωνους ἀπὸ 5 ἕως 7 μῆνες κάθε χρόνο, καὶ παρακολουθῶ ἀπὸ κο- ντὰ τὰ γεγονότα. Ἔχω ἀνοίξει σχολεῖα, βιβλιοθῆκες καὶ τοὺς βοηθῶ νὰ πραγµα- τοποιήσουν τὸ λαογραφικό τους μουσεῖο. Τοὺς παροτρύνω στὶς πλατεῖες, στὰ καφενεῖα, ἐκεῖ ποὺ παίζουν βώλους (κόκκουλε Ξ κόκκους), νὰ ὁμιλοῦν τὴν γλῶσσα τους. Τὸ καλοκαίρι ἀδελφοποιήσαμε τὸν Δῆμο Μαρτάνου μὲ τὸν Δῆμο Λεωνιδίου) καὶ ἔπονται, ἂν τελεσφορήσουν οἱ προσπάθειες, καὶ ἄλλες ἀδελφο- ποιήσεις Σχολείων, Πανεπιστημίων κ.λπ. Μεγάλη βοήθεια στὴν προσπάθεια νὰ διδάξουµε τὴν γλῶσσα εἴχαμε ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες φοιτητὲς τοῦ Πανεπιστηµίου τοῦ Λέτσε. Μὰ καὶ ἐκεῖ ἔπεσε ἡ ἀπὸ ἐδῶ ἑλληνικὴ διχόνοια, γιὰ νὰ τιναχθοῦν ὅ- λα στὸν ἀέρα. Πληγές... “ὥσπου νὰ κλείσεις τὴν μιά, σ᾽ ἀνοίγουν τὴν ἄλλη. Καὶ τὸ φοβερό: Μπροστά σου ἔχεις τὸν θάνατο μιᾶς πανάρχαιας γλώσσας. "Ο χρό- νος, γιὰ ν᾿ ἀντιδράσεις, λίγος. Καὶ τὰ χέρια µας λειψά. 'Ο ἐπιθανάτιος ρόγχος μὲ συνταράζει. "Ολο καὶ ζυγώνει. Μὲ δρόμους σκοτεινοὺς πῶς νὰ βάλεις τάξη στὰ πράγματα; Πῶς νὰ προλάβεις τὰ γεγονότα; 'Η ὁδὸς Ζάκκα τοῦ Μαρτάνου σοῦ δείχνει τὸ Νεκροταφεῖο. Αὐτὸ εἶναι συμβολισμός. γιὰ νὰ διαπιστώνεις κάθε ἡμέρα τὸ σημεῖο ποὺ εὑρίσκεσαι. Πόσοι ἀπέμειναν. ποὺ ψελλίζουν τὴν μάνα