ΣΠΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ Ἢ πρώτη ἐμφάνιση καὶ ὁ θάνατος τοῦ ᾿Ελληνικοῦ Πολιτικοῦ Λόγου Πολὺ πρὶν τὴν κατάργηση τῶν βασιλέων, δηλαδὴ πρὸ τοῦ Τρωϊκοῦ πολέμου, στὸν "Ἑλλαδικὸ χῶρο εἶχε ἀρχίσει ὁ πολιτικὸς προβληματισμός. Ἣ συγκέ- ντρωση τῶν ἀνθρώπων στὶς πόλεις εἶχε δημιουργήσει σοβαρὰ προβλήματα, ποὺ ἀπαιτοῦσαν πολιτικὲς λύσεις ἀποδεκτὲς ἀπὸ τοὺς πολίτες. Καὶ ἡ ἀπάντηση βρι- σκότανε στὴν ἀναζήτηση ἀρχῶν, θεσμῶν καὶ διαδικασιῶν ἐφαρμογῆς τῶν θε- σμῶν καὶ τῶν ἀρχῶν. "Ηδη εἶχε δημιουργηθεῖ πολιτικὴ συνείδηση, καὶ ἡ συμμε- τοχἡ τῶν πολιτῶν στὰ κοινὰ στὰ πλαίσια τῆς πόλης-κράτους ἦταν ἀπαραίτητη. 'Ο πρῶτος ποὺ ἄνοιξε τὸ δρόµο στὴ δηµιουργία ἐνεργοῦ πολιτικῆς συνειδήσεως τῶν πολιτῶν ἦταν ὁ βασιλεὺς Θησεύς. 'Ο ἥρωας αὐτὸς καὶ ἡμίθεος αὐτοκαταλύ- θηκε μερικῶς καὶ παρεχώρησε στοὺς πολίτες τὴν λειτουργία ὅλων τῶν πολιτι- κῶν θεσμῶν καὶ τῆς δικαιοσύνης, πλὴν τῶν στρατιωτικῶν, θέτοντας τὰ θεμέλια τῆς δημοκρατίας τῶν ᾿Αθηνῶν. “Ἱστορικὰ ὑπολογίζεται, ὅτι ὁ Θησεὺς ἔζησε γύρω στὸ 1.500 π.Χ. Μέχρι τὴν ἐποχὴ τοῦ Σόλωνα καὶ ἰδίως τοῦ Κλεισθένη, δηλαδὴ μετὰ παρέλευση 1.000 περί- που ἐτῶν, οἱ ᾿Αθηναῖοι πολίτες ἀκόμη «Ψάχνονταν», προκειµένου νὰ κατασταλά- ξουν στὶς σωστότερες ἀρχὲς καὶ στοὺς πιὸ πρόσφορους πολιτικοὺς θεσμούς. Μὲ βάση ὅσα γνωρίζουμε ἀπὸ τὴν ᾿Αθηναίων Πολιτεία τοῦ ᾿Αριστοτέλη, ἡ ἄμεση συμμετοχικἡ δημοκρατία τῶν ᾿Αθηνῶν τοῦ δου π.Χ. αἰῶνος (καὶ ἰδίως τῆς περιό- δου 500-450 π.Χ.) ἀποτελεῖ τὴν κατάληξη τῶν προηγηθέντων πολιτικῶν καὶ πο- λιτειακῶν συστηµάτων τόσον ὡς πρὸς τὶς ἀρχὲς καὶ τοὺς πολιτικοὺς θεσμούς, ὅ- σον καὶ ὡς πρὸς τὶς διαδικασίες λειτουργίας τῶν θεσμῶν καὶ ἐκφράσεως τῶν ἀρ- χῶν. Πρὶν ἀπὸ τὸν δον αἰῶνα ἐπικρατοῦσε ἀναβρασμὸς στὸν ᾿ Ελλαδικὸ χῶρο (συμπεριλαμβανομένης τῆς ᾿Ιωνίας καὶ τῆς Κάτω ᾿Ιταλίας) ἐξαιτίας πολιτικῶν ᾱ- ναζητήσεων καὶ θεσμῶν, ἐνῶ κατὰ τὸν 4ο αἰῶνα τὸ πολιτικὸ σύστηµα τῆς ἄμε- σης δημοκρατίας ἄρχισε νὰ ἐκφυλίζεται ραγδαίως, νὰ ἐπαγγελματοποιεῖται, γιὰ νὰ ἐξαφανιστεῖ τὸν 3ο αἰῶνα μὲ τοὺς Μακεδόνες. Στὸ χρονικὸ πλαίσιο αὐτῶν τῶν τριῶν αἰώνων γράφτηκε ἡ ἱστορία τοῦ Πολι- τικοῦ Λόγου ἐπὶ οἰκουμενικῆς βάσεως, ἐνῶ ὅ,τι ἀκολούθησε μέχρι σήµερα δὲν ἡ- ταν παρὰ ἀπομιμήσεις, νεκραναστάσεις, ψευδεπίγραφες δημοκρατίες καὶ τελικὰ ἀλληλεξουσιασμὸς ἕως ταφῆς τοῦ ἀνόθευτου ἀρχαιοελληνικοῦ πολιτικοῦ λόγου. Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ Μέγιστο πολιτικὸ γεγονὸς στὴν παγκόσμια ἱστορία εἶναι ἡ ναυμαχία τῆς Σα- λαμῖνος τὸ 480 π.Χ. Ἔχει ὑποστηριχτεῖ κατὰ κόρον, ὅτι ἡ οὐσία τῆς µεγαλειώ- δους νίκης τῶν ᾿Αθηναίων κατὰ τῶν Περσῶν συνίσταται στὴν ἀκύρωση τῶν σχεδίων τοῦ Ξέρξη νὰ ἐκβαρβαρίσει τοὺς πέραν τῆς ᾿Ιωνίας λαούς, ἕως ᾿Ατλα- ντικοῦ. Ἔτσι προκύπτει ἡ διαιώνια εὐγνωμοσύνη τῶν Εὐρωπαίων, ποὺ ἀπέφυγαν τὸν ἐκβαρβαρισμόν τους χάρη στὴν ἀπαράμιλλη γενναιότητα μίας δρακὸς ᾿Α- θηναίων πολιτῶν, ποὺ κατεναυµάχησαν τοὺς πολυάνθρωπους εἰσβολεῖς. Σὲ μιὰ