ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ͂ΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΗΓΛΩΣΣΑ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ “Ἢ γλῶσσα ἀποτελεῖ ἄμεσο ἀντικείμενο (πολύπλευρης) μελέτης τῆς Γλωσσικῇ ιεῖ ἄμε με λευρης) μελέτης τῆς ἧς ̓Επιστήμης, ἀλλὰ καὶ ἔμμεσο ἀντικείμενο μελέτης κάποιων ἄλλων ἐπιστημῶν. Πρὶν εἰσέλθομε στὴ Γλωσσολογία, ἂς δοῦμε ἐν συντομίᾳ τὶς ἄλλες ἐπιστῆμες, ποὺ μελετοῦν τὴ γλῶσσα ἀπὸ κάποιες εἰδικὲς ἀπόψεις. 1. Ἢ φιλολογία ἐξετάζει τὴ γλῶσσα ὄχι αὐτὴν καθ ̓ ἑαυτήν, ἀλλὰ ὡς στοιχεῖο τοῦ ὅλου καλλιτεχνικοῦ ἀποτελέσματος, ὡς μέσο διαμορφώσεως καὶ ἐκφράσεως τοῦ περιεχομένου τῶν λογοτεχνικῶν ἔργων. 2. Ἢ ἱστορία θεωρεῖ τὴ γλῶσσα ὡς μιὰ ἀπὸ τὶς πηγές, ποὺ δίνουν ἱστοριχὲς πληροφορίες γιὰ τὸν φορέα τῆς συγχεκριμένης γλώσσας λαό, μολονότι ὅλα τὰ «γλωσσικὰ γεγονότα» δὲν μποροῦν νὰ χρησιμοποιηθοῦν γιὰ τὴν οἰκοδόμηση τῆς οἱκονομικῆς, κοινωνικο-πολιτικῆς καὶ πολιτιστικῆς ἱστορίας τοῦ δοσμένου λαοῦ. 3. Ἢ λογικὴ ἐξετάζει τὴ γλῶσσα ὡς μορφὴν ἐκφράσεως τῶν ἐννοιῶν, τῶν κρίσεων, τῶν συλλογισμῶν, μὲ ἄλλα λόγια, τῶν μονάδων τῆς σκέψεως. 4, Ἢ Ψυχολογία μελετᾶ τὶς ψυχικὲς διεργασίες, ποὺ συνδέονται μὲ τὴ δημιουργία καὶ τὴν κατανόηση τοῦ λόγου, δηλαδὴ μὲ τὴ χρησιμοποίηση τῆς γλώσσας ἀπὸ τὸν ψυχικὸ καὶ φυσιολογικὸ μηχανισμὸ τοῦ ἀνθρώπου. 5. Ἢ φιλοσοφία ὡς ἐπιστήμη τῶν γενικῶν νόμων λειτουργίας καὶ ἐξελίξεως τοῦ κόσμου καὶ τῶν «μεγάλων συστημάτων» αὐτοῦ, δηλαδὴ τῆς φύσεως, τῆς κοινωνίας καὶ τῆς συνειδήσεως, ἐξετάζει τὴ γλῶσσα ἀπὸ τὴν ἄποψη τῶν νόμων αὐτῶν. 6. 'Η σημειωτικὴ μελετᾶ τὴ γλῶσσα, ὅπως μελετᾶ καὶ ἄλλα συστήματα σημείων. ̓Επειδὴ δὲ ἡ γλῶσσα εἶναι τὸ χυριώτερο, τὸ πιὸ σύνθετο σύστημα, ἂν θέλετε, τὸ «κλασσικὸ σύστημα σημείων», θὰ ἔπρεπε νὰ συναγάγουμε, ὅτι αὐτὴ (ἡ γλῶσσα) ἀποτελεῖ ἄμεσο ἀντικείμενο παρατηρήσεων καὶ ἐνδιαφέροντος γιὰ τὴ σημειωτική. ̓ Ὡστόσο ἡ ἐπιστήμη αὐτὴ ἀντιμετωπίζει τὴ γλῶσσα μὲ δική τῆς θεώρηση, ποὺ δὲν συμπίπτει μὲ τὴ θεώρηση τῆς γλωσσολογίας: ἡ σημειωτικὴ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὶς γενικὲς ἰδιότητες τῶν σημείων τῆς γλώσσας, ἑπομένως δὲν ἐπαναλαμβάνει τὴ γλωσσολογία. 7. Ἢ κυβερνητικὴ εἶναι ἡ ἐπιστήμη τῶν γενικῶν νόμων συλλογῆς, διατηρήσεως, ἐπεξεργασίας χαὶ διαδόσεως πληροφοριῶν στὰ πλαίσια τῶν συστημάτων διευθύνσεως, Ἡ δὲ γλῶσσα ἀποτελεῖ μόνιμον «φορέα» πληροφοριῶν καὶ «παράγοντα» διευθύνσεως, ἄρα εἶναι ρωμαλέο σύστημα διευθυνόμενο καὶ αὐτορυθμιζόμενο. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἡ κυβερνητικὴ προσπαθεῖ νὰ καταλάβη τὴ γλῶσσὰ ὡς σύστημα διευθύνον καὶ διευθυνόμενο. 8. 'Η πληροφορικὴ μελετᾶ τὴ δομὴ καὶ τὶς γενικὲς ἰδιότητες τῶν ἐπιστημονικῶν πληροφοριῶν, καθὼς καὶ τὰ προβλήματα, ποὺ συνδέονται μὲ τὴν ἔρευνα, τὴ συγχέντρωση, τὴ διατήρηση, τὴν ἐπεξεργασία, τὴ διάδοση καὶ τὴ χρησιμοποίηση αὐ-