ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ͂ΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΗΓΛΩΣΣΑ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ “Ἢ γλῶσσα ἀποτελεῖ ἄμεσο ἀντικείμενο (πολύπλευρης) μελέτης τῆς Γλωσσικῇ ιεῖ ἄμε με λευρης) μελέτης τῆς ἧς ᾿Επιστήμης, ἀλλὰ καὶ ἔμμεσο ἀντικείμενο μελέτης κάποιων ἄλλων ἐπιστημῶν. Πρὶν εἰσέλθομε στὴ Γλωσσολογία, ἂς δοῦμε ἐν συντομίᾳ τὶς ἄλλες ἐπιστῆμες, ποὺ μελετοῦν τὴ γλῶσσα ἀπὸ κάποιες εἰδικὲς ἀπόψεις. 1. Ἢ φιλολογία ἐξετάζει τὴ γλῶσσα ὄχι αὐτὴν καθ᾽ ἑαυτήν, ἀλλὰ ὡς στοι- χεῖο τοῦ ὅλου καλλιτεχνικοῦ ἀποτελέσματος, ὡς μέσο διαμορφώσεως καὶ ἐκφρά- σεως τοῦ περιεχομένου τῶν λογοτεχνικῶν ἔργων. 2. Ἢ ἱστορία θεωρεῖ τὴ γλῶσσα ὡς μιὰ ἀπὸ τὶς πηγές, ποὺ δίνουν ἱστοριχὲς πληροφορίες γιὰ τὸν φορέα τῆς συγχεκριµένης γλώσσας λαό, μολονότι ὅλα τὰ «γλωσσικὰ γεγονότα» δὲν μποροῦν νὰ χρησιμοποιηθοῦν γιὰ τὴν οἰκοδόμηση τῆς οἱ- κονομικῆς, κοινωνικο-πολιτικῆς καὶ πολιτιστικῆς ἱστορίας τοῦ δοσμένου λαοῦ. 3. Ἢ λογικὴ ἐξετάζει τὴ γλῶσσα ὡς μορφὴν ἐκφράσεως τῶν ἐννοιῶν, τῶν κρί- σεων, τῶν συλλογισμῶν, μὲ ἄλλα λόγια, τῶν μονάδων τῆς σκέψεως. 4, Ἢ Ψυχολογία μελετᾶ τὶς ψυχικὲς διεργασίες, ποὺ συνδέονται μὲ τὴ δη- μιουργία καὶ τὴν κατανόηση τοῦ λόγου, δηλαδὴ μὲ τὴ χρησιμοποίηση τῆς γλώσσας ἀπὸ τὸν ψυχικὸ καὶ φυσιολογικὸ μηχανισμὸ τοῦ ἀνθρώπου. 5. Ἢ φιλοσοφία ὡς ἐπιστήμη τῶν γενικῶν νόμων λειτουργίας καὶ ἐξελίξεως τοῦ κόσμου καὶ τῶν «μεγάλων συστημάτων» αὐτοῦ, δηλαδὴ τῆς φύσεως, τῆς κοινω- νίας καὶ τῆς συνειδήσεως, ἐξετάζει τὴ γλῶσσα ἀπὸ τὴν ἄποψη τῶν νόμων αὐτῶν. 6. 'Η σημειωτικὴ μελετᾶ τὴ γλῶσσα, ὅπως μελετᾶ καὶ ἄλλα συστήµατα ση- μείων. ᾿Επειδὴ δὲ ἡ γλῶσσα εἶναι τὸ χυριώτερο, τὸ πιὸ σύνθετο σύστημα, ἂν θέλε- τε, τὸ «κλασσικὸ σύστημα σημείων», θὰ ἔπρεπε νὰ συναγάγουμε, ὅτι αὐτὴ (ἡ γλῶσσα) ἀποτελεῖ ἄμεσο ἀντικείμενο παρατηρήσεων καὶ ἐνδιαφέροντος γιὰ τὴ ση- µειωτική. ᾿ Ὡστόσο ἡ ἐπιστήμη αὐτὴ ἀντιμετωπίζει τὴ γλῶσσα μὲ δική τῆς θεώρη- ση, ποὺ δὲν συμπίπτει μὲ τὴ θεώρηση τῆς γλωσσολογίας: ἡ σηµειωτικὴ ἐνδιαφέρε- ται γιὰ τὶς γενικὲς ἰδιότητες τῶν σημείων τῆς γλώσσας, ἑπομένως δὲν ἐπαναλαμβά- νει τὴ γλωσσολογία. 7. Ἢ κυβερνητικὴ εἶναι ἡ ἐπιστήμη τῶν γενικῶν νόμων συλλογῆς, διατηρή- σεως, ἐπεξεργασίας χαὶ διαδόσεως πληροφοριῶν στὰ πλαίσια τῶν συστημάτων διευθύνσεως, Ἡ δὲ γλῶσσα ἀποτελεῖ μόνιμον «φορέα» πληροφοριῶν καὶ «παράγο- ντα» διευθύνσεως, ἄρα εἶναι ρωμαλέο σύστημα διευθυνόμενο καὶ αὐτορυθμιζόμενο. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἡ κυβερνητικὴ προσπαθεῖ νὰ καταλάβη τὴ γλῶσ- σὰ ὡς σύστημα διευθύνον καὶ διευθυνόμενο. 8. 'Η πληροφορικὴ μελετᾶ τὴ δομὴ καὶ τὶς γενικὲς ἰδιότητες τῶν ἐπιστημονι- κῶν πληροφοριῶν, καθὼς καὶ τὰ προβλήματα, ποὺ συνδέονται μὲ τὴν ἔρευνα, τὴ συγχέντρωση, τὴ διατήρηση, τὴν ἐπεξεργασία, τὴ διάδοση καὶ τὴ χρησιμοποίηση αὐ-