Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ἐπες απ" ΟΥ̓ΕῸ Η. ΟΟΆΌΟΝ, Ὅμηρος καὶ Βίβλος (Χρηματοδότης ἡ Γενικὴ Γραµµατεία Ἔρευνας τῆς ᾿Ελλάδος) Μπορεῖ ἡ ἀρχαία ᾿Ελλὰς νὰ ὑπῆρζε χώρα τῶν θαυμασίων (ἰδεῶν. ἡρώων, ἔργων), ἡ νεώτερη ὅμως τὴν ὑπερέβαλε: κατέστη χώρα τῶν θαυμάτων! Χάριτες ὀφείλονται γιὰ τὸ ἐ- πίτευγμα αὐτὸ καὶ στοὺς συγγραφεῖς βιβλίων τοῦ τύπου «Όμηρος καὶ Βίβλος» τοῦ Κύρου Γκόρντον (ἂς μὲ συγχωρήση ὁ συγγραφεὺς γιὰ τὸν ἐξελληνισμὸ τοῦ ὀνόματός του! ἄλλω- στε κι αὐτὸς προσπάθησε νὰ ἐξιουδαΐση... τὸν Ομηρο). ἀλλὰ καὶ στοὺς μεταφραστὲς τοῦ βιβλίου Δανιὴλ Ι. ᾿Ιακὼβ καὶ Θεοδώρα Πολύχρου. Πιότερες ὅμως χάριτες ὀφείλονται στὴν Γενικὴ Γραµµατεία μας ὌἜρευνας καὶ Τεχνολογίας, ποὺ χρηματοδότησε τὴν ὅλη προσπάθεια’ μιὰ προσπάθεια μὲ πιθανῶς θαυμαστὰ ἀποτελέσματα: Ὁ Ἕλλην ἀναγνώ- στης καὶ κατὰ τὸ χρόνο τῆς ἀνάγνωσης τοῦ ἐν λόγῳ βιβλίου νὰ κυριαρχῆται ἀπ᾿ τὴν αἵ- σθηση ὅτι ἡ ΄ Ελλὰς μετεκόμισεν εἰς τὴν ἔρημον ἢ ὅτι ἡ ἔρημος κατέλαβε τὸν πάλαι ποτὲ ἑλληνικὸν χῶρον... “Ὅμως, γιὰ νὰ σοβαρευτοῦμε, τί εἴδους «ἔρευνα» μπορεῖ ν᾿ ἀποτελῆ μιὰ ὅποια μετά- φραση καὶ μάλιστα ἑνὸς πεπαλαιωμένου φιλολογικο-προπαγανδιστικοῦ ἔργου, τοῦ ὁποίου τόσο ἡ κεντρικὴ ἰδέα ὅσο καὶ οἱ ἐπιμέρους ἀναλύσεις χαρακτηρίζονται «αὐθαίρετες» κι ἀ- πὸ τοὺς ἴδιους τοὺς μεταφραστές του ἀκόμη (σελὶς 10); Πέραν αὐτῶν τὸ ἔργο ἀνήκει στὴ δεκαετία τοῦ [950! Γι᾿ αὐτὲς τὶς «ἔρευνες» φορολογεῖται ὁ δύσμοιρος ἑλληνικὸς λαός. δηλαδὴ γιὰ ἐρευνημένα καὶ ἀπορριμμένα πράγματα πρὸ 35 ἐτῶν: Γιὰ μᾶς τουλάχιστον. ἀπ᾽ ὅ,τι γνωρίζουμε, ἡ δημοσιευμένη ἔρευνα ἀποσκοπεῖ πρὸς κάτι ἀνεξερεύνητο. ἀνείπω- το κι ἀνερμήνευτο. ἐξάπαντος πάντως ἀδημοσίευτο. Τὸ παραμιλητὸ καὶ ἡ μοναξιὰ τοῦ νοῦ ᾿Αόριστα στὴν ἀρχή, πιὸ καθαρὰ μετά, ἀκούστηκε: «ἡ Μεγάλη Μονᾶδα ἔχει κα- ταστραφεῖ». Καὶ μολονότι ἐμεῖς, οἱ ἐλαχιστότατοι, εἴχαμε μείνει καὶ μοχθήσει σ᾽ αὐτήν, κανείς μας δὲν εἶχε μάθει τί ἦταν αὐτὸ ποὺ ὀνομαζόταν «ἡ Μεγάλη Μονά- δα»: μόνο (κι αὐτὸ ἀργὰ) εἴχαμε καταλάβει, πὼς εἶχε μεγάλη σχέση μὲ τὶς τύχες μας. Πέρ᾽ ἀπ᾽ τὰ σπίτια µας, σὲ μιὰν ἁπόσταση ποὺ δὲ διανύθηκε ποτέ, σ᾽ ἕνα ση- μεῖο ποὺ ποτὲ κανεὶς δὲν ἔφτασε (γιατὶ βέβαια δὲν ὑπολογίζαμε τὶς ὄμορφες ἱστο- ρίες τῆς πανάρχαιας μυθολογίας µας γι᾿ ἀλήθειες) ὑψώνετ᾽ ὁ ὄγκος τῶν κτηρίων της. θολός, αὐστηρός, ἀπειλητικὸς σχεδόν. Κι ὡστόσο αὐτὴ ἡ ἀπειλὴ μᾶς κρατοῦ- σε. Ὃ καιρὸς περνοῦσ᾽ ὅμως βαρὺς τώρα -- καὶ τίποτα, κανένα μήνυμα, κανένα σινιάλο ποὺ νὰ φωτίζει τὶς νύχτες µας, καμμιὰ πνοὴ ἀνέμου ποὺ νὰ δροσίζει τὸ κα- µίνι τῆς ξαγρύπνιας µας δὲν ἐρχόταν, ὅπως ἄλλοτε, ἀπ᾿ αὐτήν... Σιγά-σιγά, μὲ τὴν ἀπελπισία κείνη τὴν ὁλοκληρωτική, τὴν ἀπόγνωση τὴν ἀνέκκλητη, μὲ τὸν συµπα- γῆ ζόφο κεῖνο, τὸ πέρ᾽ ἀπ᾽ τὴν ἀπώλεια καὶ τὸν πόνο, ποὺ περνιέτ᾽ ἀπ᾿ τοὺς πολλοὺς γιὰ θάρρος, κάποιοι ἀρχίσαμε νὰ πλησιάζουμε τὴ Μεγάλη Μονᾶδα. Γύρω- γύρω ἀγκαθωτὰ συρματοπλέγματα -- ὁ ἥλιος φώτιζ᾽ ἀνελέητα. Η µεγάλη (ἀπὸ διορίτη) πύλη, παράξενο: µισάνοιχτη. Μπήκαμε... Κτήρια ποὺ δείχνουν ἀπὸ και