ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΛΤΑΙΟΣ Γιὰ ποιὸ «γνῶθι σαὐτὸν» μιλᾶρε; Εἶναι θλιβερὴ ἡ διαπίστωση, ὅτι τὸ «γνῶθι σαὐτὸν» ἔχει καταντήσει ἁπλῶς λέξεις κενὲς οὐσίας καὶ περιεχομένου, δηλαδὴ ἔμπρακτης ἐφαρμογῆς, στὸν τόπο ὅπου ἀσκήθηκε. Καὶ ἀκόμα πιὸ θλιβερὴ ἡ διαπίστωση ποῦ ὁδήγησε τὸν τόπο μας καὶ τὴν «πολιτισμένη» ἀνθρωπότητα ἡ ἀπουσία τῆς ἐφαρμογῆς του. Τὸ θέμα παρουσιάζει τέτοια σοβαρότητα, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ περιοριστεῖ στὰ ὅρια χαμμιᾶς «ἑλληνικότητας», ἀφοῦ ἀγγίζει καίρια τὸν ἄνθρωπο, εἴτε « Ἕλληνα» εἴτε «βάρβαρο». Γιὰ τὴν ἀχρίβεια, ἔχει ἄμεση σύνδεση μὲ κάποια νοητικὴ ἀνάπτυξη, εἴτε «ἑλληνικὴ» εἴτε «βαρβαρική». Στὸν χαραχτηρισμὸ «βάρβαρος» δὲν περιλαμβάνουμε τὸν πρωτόΎονο τῆς ̓Αφρικῆς ἤ τῆς Αὐστραλίας, οὔτε καὶ τὸν ἁπλοϊκὸ «πολιτισμένο» ἄνθρωπο τῆς Δύσης. Γιατὶ τὸ λέμε αὐτό; Γιατὶ περιορίζουμε τὸ «γνῶθι σαὐτὸν» σὲ μιὰ μερίδα μόνο τῆς «πολιτισμένης» ἀνθρωπότητας; Γιατὶ μεροληπτοῦμε; Γιατὶ ἀδικοῦμε ὅσους δὲν διαθέτουν νοητικὴ ἀνάπτυξη, δηλαδὴ κουλτούρα, παιδεία, ἐπιστήμη; ̓Αλλὰ νά, ποὺ προσκρούσατε κιόλας στὴν πρώτη ὕφαλο. Φαίνεται, πώς δὲν συνεννοηθήχκαμε στὸ θέμα «νοητικὴ ἀνάπτυζη», Γιὰ νὰ γίνει, λοιπόν, σαφὲς τὸ τὶ ἐννοοῦμε μ ̓ αὐτὲς τὶς λέξεις, θὰ πρέπει νὰ ποῦμε, ὅτι ὁ «νοῦς» δὲν ἀναπτύσσεται οὔτε μὲ τὴν ἐπιστήμη, οὔτε μὲ τὴν παιδεία, οὔτε μὲ τὴν κουλτούρα. Δὲν τὸ πιστεύετε; Κοιτάξτε γύρω σας, καὶ θὰ τὸ διαπιστώσετε, ἂν δὲν ἔχετε ἀμβλυνθεῖ ἀπὸ τὴν παιδεία, τὴν κουλτούρα ἣ τὴν ἐπιστήμη. ̓Εξετάστε τοὺς γνωστοὺςσας καὶ τοὺς φίλους σας, ποὺ διαθέτουν αὐτὰ τά προσόντα καὶ παρατηρήστε, ἄν ἔχουν πρωτογενή, δική τους σκέψη ἣ μιλοῦν σὰν φερέφωνα τῆς παιδείας καὶ τῆς κουλτούρας, ποὺ ἔχουν υἱοθετήσει ἢ ποὺ τοὺς ἔχουν ἐπιβληθεῖ. Τὶ εἶναι, στὸ κάτω-κάτω, αὐτὰ τὰ τρία σπουδαία «ἀγαθὰ» ποὺ μᾶς ξεχωρίζουν, ὑποτίθεται, ἀπὸ τὴν ἀμόρφωτη ἀγέλη; Εἶναι κάτι τὸ ἀτομικό, τὸ μοναδικὰ δικό μας ἣ μήπως εἶναι, ἀντίθετα, κάτι τὸ συλλογικό, τὸ ἀγελαῖο, ἔστω κι ἄν ἡ ἀγέλη τῶν «πεπαιευμένων» εἶναι ὀλιγάριθμη σὲ σύγκριση μὲ τὶς ἀκατέργαστες μάζες; Προσέξατε ποτέ, πόσο «ἀγελαῖα» μιλοῦν οἱ γιατροί, οἱ βιολόγοι, οἱ τεχνολόγοι, οἱ οἰκονομολόγοι, οἱ κοινωνιολόγοι, οἱ φιλόλογοι, οἱ θεολόγοι, οἱ «φιλόσοφου», σ ̓ ὅποια «σχολὴ» κι ἄν ἀνήκουν; Προσέξατε, πῶς ἔχουν παραδώσει στὴν ὅποια ἐπιστήμη ἣ παιδεία τους τὸ δικαίωμα νὰ σκέπτονται ἀτομικά, ἔξω ἀπὸ τὰ πλαίσιά της; "ἔχετε παρατηρήσει πῶς ἀρνοῦνται νὰ δοῦν τὸν κόσμο καὶ τὸν ἑαυτό τοὺς μὲ μάτια παρθενικά, ἀμόλυντα ἀπὸ κάθε ἐπίκτητη, ἐξωτερικὴ γνώση; ̓Απορεῖτε, βέβαια. Κι ἴσως μάλιστα νὰ ἀναρωτιέστε, «τὶ εἶναι ὁ ἄνθρωπος χωρὶς γνώση;». ̓Η ἀπάντηση εἶναι: « ́Ο ἄνθρωπος χωρὶς (ἐπίκτητη) γνώση εἶναι αὐθεντικὰ ἄνθρωπος.» "σως θὰ πρέπει νὰ ἐπιμείνουμε στὸ ὅτι μὲ τὴν «γνώση» ἐδῶ ἐννοεῖται ἡ κουλτούρα, ἡ παιδεία, ἡ ἐπιστήμη, καὶ ὄχι ἡ γνώση τῆς ζωῆς,