Π.Δ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Ἢ χρονολόγησι τῆς ἑλληνικῆς προϊστορίας ἀπὸ τοπογραφικὰ καὶ ἀστρονομικὰ στοιχεῖα Τὰ «Τρωϊκὰὼ ἐντοπίζονται στὸ 3.826 π.Χ. Ἢ Αἴγυπτος ἦταν τότε «ποταµόκολποο 1. ᾿Εδιάβασα πρόσφατα μιὰ θαυμάσια ἐργασία τοῦ ἐ.ἀ. ταξιάρχου τῆς Γεω- γραφικῆς "Ὑπηρεσίας Στρατοῦ κ. Κων. Β. Κουτρουβέλη ἀνατυπωθεῖσα ἐκ τοῦ «Δελτίου τῆς Γ.Υ.Σ. ἀριθ. [31] τὸ [987 μὲ τίτλο «ἢ χρο"ολόγησις τῆς ἑἕλληνι- κῆς προϊστορίας ἀπὸ τοπογραφικᾶ-ἀστρονομικὰ καὶ ἱστορικὰ στοιχεῖα». Ο ἐ- ξαΐρετος ἐρευνητὴς μὲ στοιχεῖα προσεγγίζοντα κατὰ ἀσφαλέστερο τρόπο τὴν χρονολόγησι τοῦ ἱστορικοῦ µας παρελθόντος τονίζει κατ᾽ ἀρχὰς τὰ ἀκόλουθα: «Ἢ ἐπίτευξέη τῆς μεγαλύτερης δυνατῆς ἀκρίβειας χρειάζεται κατὰ κύριο λόγο. στοιχεῖα, ποὺ νὰ μὴν ἀμφισβητοῦνται. Τέτοια στοιχεῖα, ὅπως εἶναι γνωστό, παρέ- χουν οἱ ἀριθμοὶ κι᾿ οἱ μαθηματικοὶ ὑπολογισμοί. Κατὰ συνέπεια εἶναι ἀνάγκη ν᾿ ἀναπτυχθῆ µία μέθοδος, ποὺ νὰ βασίζεται στὰ μαθηματικὰ καὶ παράλληλα νὰ ᾱ- ποδεικνύεται ἡ πρακτική της πλευρὰ ἀπὸ συγκεκριμένους παράγοντες. Τὶς ἰδιό- τητες αὐτὲς νομίζω, ὅτι καλύπτουν οἱ δύο καινούργιες μέθοδοι χρονολόγησης τοῦ παρελθόντος, ποὺ ἀναπτύσσονται πιὸ κάτω», 'Ο συγγραφεὺς ἀναπτύσσει καὶ ἀποδεικνύει τὴν σπουδαιότατη συμβολὴ τῆς τοπογραφικῆς μεθόδου, ὡς ἐπίσης τῆς ἀστρονομικῆς ἐν συνδυασμῶ μὲ τὰ ᾿ Ομηρικὰ ἔπη, τὰ ᾿Ορφικά, τὸν ᾿ Ηρόδο- το, τὸν Παυσανία, τὸν Πλούταρχο, τὸν Στράβωνα, τὸν Θουκυδίδη κ.ἄ. (παραλεί- ποντας, δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους, τὴν σημµαντικωτάτη καὶ ἀρχαιοτάτη ὅλων «Θεογονία» δημοσιευθεῖσα ὑπὸ τοῦ "Ἡσιόδου καὶ βεβαίως καὶ τὸν Ησίοδο). Ἢ µελέτη ἐπιτρέπει πράγματι συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα φωτίζουν μὲ ἀπόλυτη σαφήνεια τὸ µέρος αὐτὸ τῆς ἱστορίας τῆς ἀνθρωπότητος, καταρρίπτοντας τὶς αὖὐ- θαιρεσίες τῶν στρεβλωτῶν τῆς ἱστορίας τῶν κατοίκων τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου καὶ κατ᾽ ἐπέκτασιν τῆς ἱστορίας τοῦ ἑλληνικοῦ λόγου καὶ τῆς χρονολογικῆς σειρᾶς τῶν πολιτισμῶν τῆς ἀνθρωπότητος. 'Ο συγγραφεὺς ἀναπλάθει τὴν γεωφυσικἡ εἰκόνα μερικῶν περιοχῶν καὶ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰ διασωθέντα κυρίως ἐκ τῶν ᾿Ομηρικῶν ἐπῶν στοιχεῖα προσκοµίζει νέα συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα προσεγ]γί- ζουν σὲ µεγάλο βαθμὸ τὴν ἀλήθεια. 'Ἡ μέθοδος ποὺ ἀκολουθεῖ εἶναι τῆς «συ- γκρίσεως» τοῦ τοπογραφικοῦ παρελθόντος, τὸ ὁποῖο περιγράφουν τὰ "Ομηρικὰ ἔπη, μὲ τὴν σημερινὴ γεωφυσική των εἰκόνα, ἀποδεικνύοντας κυρίως διὰ τῶν προσχώσεων σὲ περιοχὲς ὅπου ῥέουν ἀκόμη μεγάλοι ποταμοί, π.χ. Νεῖλος, τὴν μεταβολὴ τὴν ἐπελθοῦσα μεταξὺ τῶν δύο ἐποχῶν ( Ομηρικὴ περιγραφὴ --ση- µερινἠ εἰκόνα κάτω Αἰγύπτου), μεταβολὴ συντελεσθεῖσα ἐντὸς 5.826 ἐτῶν, ὅπως θὰ ἀντιληφθῆ ὁ ἀναγνώστης ἐκ τῆς λεπτομερέστερης ἀναλύσεως τῶν στοιχείων.