ΤΟ ΑΝΕΚΑΟΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ ο ΤΟΥ «ἂν Χρόνια δύσκολα αὐτὰ ἐδῶ γιὰ τὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία. Οἱ Σελτζου- κίδες Τοῦρκοι, ποὺ ἐμφανίσθηκαν στὰ χρόνια τοῦ Κωνσταντίνου Θ΄ τοῦ Μο- νοµάχου, Ι042-Ι055, ὅλο καὶ προχω- ροῦσαν στὴ Μικρὰ ᾿Ασία. Λαὸς ποιµενικός, οὔτε δρόμοι πιὰ οὔτε ὑδραγωγεῖα, καταστροφή. Ἢ γῆ, ἡ προσοδοφόρα, ἡ εὐλογημένη μικρα- σιατικὴ γῆ, νεκρή, ὅσο αὐτοὶ προχῶ- ροῦσαν. Καὶ ὁλοένα ἔχανε ἡ Αὐτοκρα- τορία. Τὸν σιτοβολῶνα της ἔχανε. Τοὺς μαστούς της. Τὶς χῶρες ὅπου γε- ροὺς μαχητές, ρωμαλέους στρατολο- γοῦσε. Καὶ ἀναγκαζόταν ὅλο καὶ πε- ρισσότερο νὰ καταφεύγει στοὺς μι- σθοφόρους: Τούρκους, ᾿Αλβανούς, Ρώσοὺς, Βουλγάρους, Γερμανούς, Φρά- γκους. Στὰ τέλη τοῦ ἐνδεκάτου αἰώνα, χρό- νια τοῦ ᾽Αλεξίου Κομνηνοῦ, εἶχαν κα- ταλάβει οἱ Σελτζουκίδες ὅλη τὴ δυτικἡ ἔκταση τῆς Μικρᾶς ᾿Ασίας. Χώματα πανάρχαια ἑλληνικὰ αὐτὰ ἐδῶ! Καὶ χάνονταν! Οἱ Σελτζουκίδες ἔφθασαν στὸ ὅρος Λάτμος. ᾿Ὑψηλότατο καὶ ἀπόκρημνο. Φαράγγια, γκρεμοί, σπήλαια. Σ᾿ ἕνα ἀ- πὸ αὐτὰ εἶχε πάρει τὸν παροιμιώδη ὕ- πνο του ὁ ᾿Ενδυμίων. Γιὸς τοῦ Δία αὐὖ- τός! Μὰ στὸ ὅρος Λάτμος μονὲς ὀνομα- στὲς ἤκμαζαν τώρα, φροντιστήρια θε- ολογικά, ἡσυχαστήρια. ᾿Εκεῖ ἐμόναζε ὁ ὅσιος Χριστόδουλος. Καὶ ἀλαφιασμέ- νοι ἔφευγαν οἱ μοναχοί, καὶ ὁ καθένας κάτι νὰ σώσει ἀπὸ τὰ τόσα κειμήλια --- δισκοπότηρα, μίτρες, εὐαγγέλια, ψαλ- τήρια --- καὶ ἄλλοι μοναχοὶ αἰχμαλω- τίσθηκαν, καὶ ἄλλοι χάθηκαν, καὶ ἕ- φθασαν, ὅσοι ἔφθασαν, στὴν παραλία, καὶ ἕνα πλεούμενο τοὺς ἔφερε στὴν κοντινὴ ξηρά. Στὸ νησὶ Κῶ. Τὸ κυριό- ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΜΑΞΙΜΟΥ Τὸ ξερονήσι ἡ Πάτμος τερο κειμήλιο τὸ εἶχαν σώσει. Τὴν κά- ρα τοῦ ἁγίου Θωμᾶ, μὲ τὸ σκευοφυλά- κιό της. Στὸ νησὶ Κῶ ἄρχισε ὁ ὅσιος νὰ δρᾶ. Μὰ ἐπιθυμοῦσε νὰ βρεθεῖ στὴν Πάτμο. Ξερονήσι ἡ Πάτμος. Αγονο. ”Α- νυδρο. ᾿Ακατοίκητο. Μὰ ὄχι ἄγνωστο. Στὰ χρόνια μάλι- στα τοῦ Ρωμαίου Αὐτοκράτορα Δομι- τιανοῦ, 81-96 μ.Χ., ἔμενε ἐξόριστος ὁ μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ, ὁ ᾿Ιωάννης ὁ Θεολόγος. ᾿Εκεῖ ἔγραψε τὴν ᾿Αποκά- λυψη. Καὶ ὅπως ὁ ἴδιος ἀναφέρει, «... ἐγενόμην ἐν πνεύματι ἐν τῇ Κυριακῇ ἡμέρᾳ, καὶ ἤκουσα ὀ- πίσω μου ὡς σάλπιγγος λεγού- σης, ὅ βλέπεις, γράψον εἰς βι- βλίον». ᾿Ακριβῶς λοιπόν, ἐπειδὴ τὸ νησί καὶ ξεχασμένο ἦταν πιὰ καὶ σχεδὸν ἀ- κατοίκητο, ἐδῷ εἶναι ποὺ θὰ μποροῦ- σαν ἀπερίσπαστοι νὰ ἐγκατασταθοῦν οἱ περὶ τὸν ὅσιο Χριστόδουλο καὶ αὖ- τὸς ὁ ἴδιος, ὁλόψυχα νὰ ἀφοσιωθοῦν στὰ θεῖα. Καὶ ζήτησε ὁ ὅσιος Χριστό- δουλος ἀπὸ τὸν Αὐτοκράτορα ᾿Αλέξιο Κομνηνό, νὰ τοῦ τὸ παραχωρήσει. Μὲ χρυσόβουλλο ποὺ ἐξεδόθη τὸν ᾿Απρίλιο τοῦ [088 ἔγινε ἡ παραχώρη- ση, «ὡς δῶρον ἀναφαίρετον καὶ ἐκκο- πῆναι τῇ Πάτμῳ δημόσια τέλη, ὅσα καὶ οἷά εἰσιν». Μὰ ξεσηκώθηκαν τότε στὴν Αὐτο- κρατορία κατὰ τοῦ ᾽Αλεξίου Κομνη- νοῦ οἱ ἀντιφρονοῦντες. Πῶς χαρίζει φόρους, ἀφοῦ τόση ἀ- νάγκη εἶχε ἀπὸ χρήματα ἡ χώρα; Κατήφορος στὴν οἰκονομία τῆς Αὐ- τοκρατορίας. Οἱ πόλεμοι εἶχαν ἀλλά- ξει τοὺς ἐμπορικοὺς δρόμους. Ἔτσι, οἱ εἰσπράξεις ἀπὸ δασμοὺς γιὰ εἰσαγόμε- να καὶ ἐξαγόμενα ἐμπορεύματα εἶχαν κατὰ πολὺ ἐλαττωθεῖ, δὲν ἦταν πιὰ ἡ