ες ΕΠΙΑΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩ } Πενταπλῆ ἁρμονία καὶ συμμετρία Κύριε διευθυντά, Τὴ γνώση μας γιὰ τὴν Πυθαγόρεια δοξασία (ἀριθμοσοφία) σχετικὰ μὲ τὴν σημασία τῆς πεντάδας (ἀριθμὸς 5) ἀ- ντλοῦμε ἀπὸ τὰ «᾿Αποσπάσματα» τοῦ Νικοδήμου («Δαυλός», τ. 106, ᾿Οκτώ- βριος 1990). Ἢ πεντάδα θεωρεῖται κατ᾽ ἐξοχὴν σφαιρικὸς καὶ κυκλικὸς ἀ- ριθμός, συσχετιζόμενος μὲ τὸ «φῶς» καὶ τὴν συμφιλίωση (Ἑνώνει τοὺς πε- ριττοὺς μὲ τοὺς ἄρτιους ἀριθμοὺς π.χ. 2 καὶ 3). Συμβολίζει ἀπὸ τὴν ἀρχαιό- τητα πλῆθος ἄλλων ἐννοιῶν: 'Ο Πλού- ταρχος στὴν πραγματεία του «Περὶ τῆς ἐν Τιμαίῳ ψυχογονίας» ἀναφέρει, ὅτι ἡ πεντάδα ὀνομάζεται «τροφός», ποὺ ἐξισώνει μὲ τὸν ἦχο, γιατὶ τὸ πρῶτο ἀπὸ τὰ διαστήματα ἑνὸς τόνου ποὺ μπορεῖ νὰ παράχει ἕναν ἦχο εἶναι τὸ πέμπτο(ί!) Γ...]. Ἢ συνύπαρξη τοῦ µικρόκοσµου μὲ τὸν μακρόκοσμο εἶναι ἀπαραίτητη γιὰ τὴν ὕπαρξη ὁποιουδήποτε ἑνιαίου: ἡ σύγχρονη ᾿Επιστήμη τῶν 'Ὑλικῶν ἀ- ναφέρει τὴν πρόσφατη ἀνακάλυψη νέας μορφῆς ὕλης, ποὺ κατατάσσεται ἀνάμεσα στὴν κρυσταλλικὴ καὶ τὴν ἄ- µορφη(2. "Ἡ δομὴ τῶν ἡμικρυστάλ- λων, ποὺ πρόσφατα ἀνακαλύφθηκαν στὰ ἐργαστήρια, εἶναι «πενταπλῆς συμμετρίας» (ἀποτελεῖται ἀπὸ κανονι- κὰ πεντάγωνα καὶ πεντάκτινους ἀστέ- ρες), κάτι ποὺ ἕως τώρα ἐθεωρεῖτο «ᾱ- παγορευµένο» ἀπὸ τοὺς νόμους τῆς Κρυσταλλογραφίας. Στὴν κατάρριψη τῶν ἀπαγορευτικῶν ἀρχῶν ὁδήγησε ἡ ἀνακάλυψη ἑνὸς κράματος ἀἆλουμι- νίου-μαγγανίου μὲ τὴν ἀσυνήθιστη αὖ- τὴ τοποθέτηση. “Η συμφιλίωση µετα- ξὺ τῆς κανονικότητας τῆς δομῆς τῆς ὕ- λης καὶ τῆς τυχαίας κατανομῆς της εἷ- ναι προφανής. Γενικὰ ὁ «᾿ Αριθμὸς) ἦταν γιὰ τοὺς μαθητὲς τοῦ Πυθαγόρα τὸ κλειδὶ τῆς φιλοσοφίας τους («ἀριθμὸς τὸ πᾶν») καὶ ἡ βασικὴ ἰδέα τῆς διδασκαλίας τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἄνδρα τοῦ ᾿ Ελλη- νικοῦ Πνεύματος(). Αν καὶ ἡ ἀντί- ληψη αὐτὴ δὲν ἔγινε τόσο ἀποδεκτὴ στὸν μεταγενέστερο Δυτικὸ ---τουλά- χιστον - : Κόσμο, θὰ πρέπει ἴσως ἐδῶ νὰ σημειωθεῖ ὅτι καὶ ἡ σημερινὴ προ- σέγγιση πολλῶν φυσικῶν, βιολογι- κῶν, ἀκόμα καὶ κοινωνικῶν φαινοµέ- νων γίνεται ποσοτικὰ μὲ τὸν ἴδιο πε- ρίπου τρόπο ἀπὸ τὶς ἐφαρμοσμένες ἐ- πιστῆμες (διαφορικὲς ἐξισώσεις - πιᾶ- ιπεπιαί]σαἱ πιοάεΙηρβ). Αὐτὸ ἴσως πρέ- πει νὰ μᾶς βάλει σὲ σκέψεις γιὰ τὴν ἵ- στορικἡ -- ἔστω --- ἀξία τῆς ἐκτίμη- σης τῶν Πυθαγορείων. Βεβαίως ὁ μυστικισμὸς τῶν ἀριθμῶν θεωρεῖται στὸν σύγχρονο Δυτικὸ -- τουλάχιστον Ὃ Κόσμο ὡς κατάλοιπο προλήψεων τοῦ παρελθόντος: ἡ οὐσία τῶν πραγµά- των ἴσως νὰ μὴν εἶναι πλέον ὁ ἴδιος ὁ «᾿ Αριθµός», οἱ συμβολισμοί του ὅμως θεωροῦνται πάντα ἐπίκαιροι, ντυµένοι μὲ σύγχρονα ροῦχα. Σύμφωνα μὲ τὴν Πυθαγόρεια, λοι- πόν, φιλοσοφία ἡ Πεντάλφα εἶναι τὸ σύμβολο τῆς ἁρμονίας καὶ τῆς τελειό- τητας. 'Ἡ ἄγνῶστη, ὅπως πιστέω, ὡς τώρα πτυχὴ τοῦ θέματος εἶναι ἡ ἄμεση σχέση τοῦ Χρυσοῦ ᾿Αριθμοῦ τοῦ Πυ- θαγόρα, (φ), ὅπου φξ(! τ νδ/ 2 1,61803, μὲ τὴν ἁρμονία τῶν διαστάσεων τῆς Πεντάλφας. 'Ο ρόλος τοῦ Χρυσοῦ ᾿Αριθμοῦ στὴν Τέχνη εἶναι γνῶ-