Α.Ν. ΖΟΥΜΠΟΣ (ἀμ. ̓Ακαδημίας ̓Αθηνῶν) Ὃ Μῦθος ὡς προοίμιο τοῦ Λόγου Ὃ διαρχικὸς κόσμος σὲ φαινόμενα καὶ σὲ νοούμενα εἶναι, μπορεῖ νὰ πεῖ κανείς, τὸ «πεδίο ἀσκήσεων» τοῦ νοῦ, μέσα στὸ ὁποῖον ὁ νοῦς προσπαθεῖ νὰ ἀποκαλύψει στὰ φαινόμενα τὴν ὑπάρχουσα πραγματικότητα ̓ ἡ ἔκφρασις τῆς Πλατωνικῆς ̓Ακαδημίας «σώζειν τὰ φαινόμενα» εἶναι τὸ πρωταρχικὸ ἔργο τοῦ νοῦ, στὸ νὰ δώσει δηλαδὴ τὴ σωστὴ ἑρμηνεία τῶν φαινομένων καὶ νὰ τὰ ἐναποθέσει στὸ χῶρο τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἱστορίας ̓ εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ φιλοσοφία ἀρχίζει μὲ ὑποθέσεις καὶ ἡ φαντασία ὑποκαθιστᾶ τὸ Λόγο, τὰ «φαντάσματα» σὰν προϊόντα τῆς φαντασίας περιμένουν τὴν υἱοθεσία τῆς λογικῆς, γιὰ νὰ γίνουν τὰ «δεδομένα» τῆς ἐπιστήμης καὶ νὰ ἀποτελέσουν τὴν ποθητὴ ταυτότητα νοουμένων καὶ φαινομένων’ ὁ νοῦς ξεκινᾶ ἀπὸ τὰ φαινόμενα, γιὰ νὰ φτάσει στὰ νοούμενα ̓ τοῦτο τὸ ἔργο τοῦ νοῦ εἶναι δύσκολο, γιατὶ τὸ λογι“κὸ τοῦ ἀνθρώπου δὲν εἶναί δυνατὸν νὰ συλλάβει εἰς πρώτην θεώρησιν, τὶ κρύπτεται στὸ ὑπάρχον φαινόμενο κι ἔτσι πλανᾶται σὲ διάφορες ἐξηγήσεις, οἱ ὁποῖες εἶναι ξένες πρὸς τὸ παρὸν μὲ τὴ λογική, ἀλλὰ ἀπαραίτητες γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ πνεύματος ̓ τὸ ἀνθρώπινο πνεῦμα εἶναι ἀπὸ τὴ δομή του ἔτσι, ὥστε νὰ πλάθει καὶ νὰ κατασκευάζει ἑρμηνεῖες καὶ ἀποπειρᾶται κατ ̓ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ συλλάβει τὴν πραγματικότητα ̓ ἔτσι φτάσαμε στὴν περιοχὴ τοῦ Μύθου, ποὺ δὲν εἶναι τίποτα ἄλλο παρὰ οἱ προσπάθειες τοῦ πνεύματος γιὰ νὰ καταξιώσει τὴν παρουσία του καὶ νὰ δώσει κάποτε τὴν πρόοδο καὶ τὴν προκοπὴ στὴν ἐπιστήμη ̓ ἡ προϊστορικὴ ὀντολογία μὲ τὴν ὁμηρικὴ θεολογία, ποὺ ἀπετέλεσαν τὶς πρῶτες θεογονικὲς τάσεις, εἶναι τὰ πρῶτα σκιρτήματα τοῦ πνεύματος γιὰ τὴν πραγματικότητα, εἶναι μὲ λίγα λόγια οἱ νοητικὲς ἐκεῖνες ἀπόπειρες γιὰ τὴν ἀποκάλυψη τοῦ πραγματικοῦ. Θὰ μποροῦσε νὰ χαρακτηρίσει κανείς, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ Μύθου ἔμοιαζε καὶ μοιάζει σὰν ἕνα ἀπέραντο «πιθάρι». ̓Απὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Θαλῆ καὶ ἑξῆς ἀρχίζουν νὰ παρουσιάζωνται τὰ πρῶτα δείγματα λογικῆς, χωρὶς ποτὲ νὰ ὑπῆρχε λογικὴ ἀδιαφορία καὶ στὴν ἀρχαϊκὴ ἐποχή. Ὃ Μῦθος εἶναι συνυφασμένος πάντοτε μὲ τὴν προσπάθεια τοῦ νοῦ νὰ «σώσειν» τὰ φαινόμενα καὶ νὰ τὰ καταστήσει βατὰ στὸ χῶρο τῆς ἐπιστήμης" ἡ ἐπιστήμη ὠθεῖται ἀπὸ τὴ φιλοσοφία στὸ χῶρο τῶν ἀρχετύπων, γιὰ νὰ μπορέσει νὰ ἐξηγήσει τὴν προέλευση τῶν ἐκτύπων, δηλ. τὰ φαινόμενα’ ἡ πορεία τῆς ἐπιστήμης εἶναι τὰ βήματα ἀπὸ ὁρατὸ σὲ ὁρατὸ καὶ διὰ τῆς φιλοσοφίας στὴ συνέχεια πρὸς τὸ ἀόρατο, τὸ ὁποῖο στεγάζεται στὴν περιοχὴ τοῦ Μύθου, γιὰ νὰ γίνει ἀργότερα προϊὸν τοῦ Λόγου καὶ ἐπίτευγμα τῆς λογικῆς" τοῦτο δεικνύει, ὅτι ἡ ἐπιστήμη γίνεται φιλοσοφία, ἀλλὰ καὶ ἡ φιλοσοφία ξαναγίνεται πάλι ἐπιστήμη: ἡ ποθητὴ ταυτότης νοουμένων καὶ φαινομένων ἀποτελεῖ τὴ συνθηκολόγηση ἐπιστήμης καὶ φιλοσοφίας. ̓Επόμενο λοιπὸν εἶναι, ὅτι ἡ μυθολογία ἀποτελεῖ τὸ προίμιο τῆς φιλοσοφίας' καὶ κάτι ἄλλο' ἡ μυθικἠ παρουσία εἶναι τὸ ἔναυσμα τῆς ἐπιστήμης' ὁ Μῦθος σὰν ἔννοια θὰ ὑπάρχει πάντοτε γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ πνεύματος καὶ τῆς προόδου γενικά: ἔπειτα τὸ ἀναξαγόρειο ἐκεῖνο «ὄψις γὰρ τῶν ἀδήλων τὰ φαινόμενα» θὰ προβάλλει πάντα καὶ ἐσαεί στὸν νοῦ’ γιὰ τὴν περαιτέρω νοητικἡ διεργασία ἡ τελολογία τοῦ Μύθου εἶναι νὰ κατα- | στεῖ κάποτε ὁ Μῦθος Λόγος καὶ τὸ μέχρι τοῦδε ἀόριστο νὰ γίνει τώρα ὁρατὸ καὶ συγκεκριμένο! κι ἔτσι ἡ φιλοσοφία ξεκίνησε μὲ τὴ φαντασία καὶ ἐπανῆλθε μὲ τὴ λογική.