Η.Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Ἢ πολιτικὴ τῶν ̓Ἠνωμένων Πολιτειῶν καὶ τὸ ἀγαθὸ τοῦ κοινοῦ συμφέροντος 1. Παρομοιάζοντας τὴν ἔννοια πόλις-κράτος τῶν πανάρχαιων ἑλληνικῶν χρόνων μὲ τὴν ἔννοια ποὺ σήμερα ἔχουμε σχηματίσει περί τῶν κρατῶν, θὰ ἦταν δυνατὸν νὰ ἐπαναλάβω τὴν ̓Αριστοτελικὴ γνώμη γιὰ τοὺς σκοποὺς τόσο τῶν κρατῶν ὅσο καὶ τοῦ ἐξέχοντος κράτους μεταξὺ τῶν ἄλλων κρατῶν (Αριστοτέλης «Πολιτικά» 1252 α): « ̓Επειδὴ δὲ κάθε πόλις, παρατηροῦμε, ὅτι ἔχει προέλθει ἐκ φυσικῆς ἐξελίξεως τῆς ἀρχικῆς οἰκογένειας καὶ τῆς ἑνώσεως περισσοτέρων οἱκογενειῶν σὲ κοινὸ χῶρο περιλαμβάνοντα τοὺς οἴκους των καὶ ὅτι αὐτὴ ἡ κοινότης συνεστήθη πρὸς χάριν τοῦ συμφέροντος ὅλων (διότι τοῦτο θεωροῦν ὅλοι ἀγαθὸ καὶ χάριν αὐτοῦ πράττουν τὰ πάντα ὅλοι), εἶναι φανερὸ ὅτι ὅλες (οἱ πόλειςκράτη πρέπει νὰ) ἀποβλέπουν σὲ κάποιο ἀγαθὸ καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ κοινὸ συμφέρον, τὸ πλέον οὐσιῶδες ἀπὸ ὅλα τὰ ἀγαθά, τὸ ὁποῖο μάλιστα ἡ ἐξέχουσα, ἡ κυριωτάτη ὅλων τῶν ἄλλων πόλεων ὡς ἔχουσα καὶ αὐτὴ ὡς ἀγαθὸ τὸ κοινὸ συμφέρον περιλαμβάνει (αὐτομάτως) καὶ τῶν ἄλλων πόλεων τὰ ἀγαθά. Αὐτὴ δὲ ἡ πόλις καὶ ἡ ἕνωσι ἀποκαλεῖται “πολιτική”, διότι ἀκριβῶς ἐκφράζει τὸ κοινὸ συμφέρον». 'Ο προσδιορισμὸς τῆς «πολιτικῆς», ὅπως τὴν συνοψίζει ὁ ̓Αριστοτέλης, ἀποτελεῖ σήμερα ὄχι βεβαίως τὸ ἐπιδιωκόμενο ἀγαθό. ̓Αλλὰ θὰ πρέπει, ἐὰν ἡ ἐπιδίωξι εἶναι ἡ προσφορὰ λύσεων τῶν ἀνθρώπινων προβλημάτων, νὰ γίνῃ τὸ πρώτιστο καθῆκον ὅλων τῶν ἡγεσιῶν καὶ μάλιστα τῆς ἐξέχουσας ἔναντι ὅλων τῶν ἄλλων. 2. Γράφουμε διαρκῶς περὶ τῆς ἀνάγκης νὰ εὑρεθῆ διέξοδος στὰ συσσωρευμένα προβλήματα τῶν λαῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἐδημιουργήθησαν τυχαίως, ἀλλὰ εἶναι τὸ ᾱποτέλεσμα τῆς κακῆς ἀσκήσεως τῆς ἐξουσίας ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε διαχειριστῶν της. Ἣ «ἄσκησυ βεβαίως αὐτὴ ἀπεῖχε καὶ ἀπέχει τῆς «πολιτικῆς», κατὰ τὸν ̓Αριστοτελικὸ ὁρισμό, δηλαδὴ τῆς ἐφαρμογῆς στὴν οἰκουμένη τοῦ κοινοῦ (πανανθρώπινου) συμφέροντος. Γιὰ νὰ μπορέσουμε ὅμως νὰ προωθήσουμε ὅλοι ἐμεῖς τὶς διαδικασίες ποὺ θ ̓ ἀπαιτηθοῦν, ὥστε ν ̓ ἀρχίσῃ σταδιακὰ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς πολιτικῆς τοῦ οἰκουμενικοῦ συμφέροντος, πρέπει νὰ ἑρμηνεύσουμε κατὰ τὸν πρέποντα τρόπο τὶς ἀδυναμίες τῶν ἡγεσιῶν, ὥστε ἐκ τῶν διαπιστώσεων αὐτῶν νὰ ὁδηγηθοῦμε στὴν δύσκολη αὐτὴ πορεία, δηλαδὴ στὴν ἐπάνοδο ἐκ τοῦ ἔξουσιαστικοῦ παραλογισμοῦ στὸν ὀρθὸ λόγο, ὁ ὁποῖος ταυτίζεται μὲ τὴν λειτουργία τῶν φυσικῶν νόμων ποὺ διέπουν τὰ πάντα στὸν κόσμο. ἔχουμε λοιπὸν ἀνάγκη, κατ ̓ ἀρχάς, νὰ θέσουμε πρὸς ἐξέτασιν τὸ κατὰ πόσον ἡ ἐξουσία θὰ ἐπιτρέψη τὴν ἀνάπτυξι τῆς «πολιτικῆς», τελικὸς σκοπὸς τῆς ὁποίας θὰ εἶναι τὸ οἰκουμενικὸ συμφέρον. Ἢ ἀπάντησι στὸ θέμα αὐτὸ εἶναι, ὅτι ἡ ἀνάγκη ἐπιλύσεως προβλημάτων οἱ-