ΔΗΜ. ΧΡ. ΜΠΟΣΙΝΑΚΗΣ3Ξ ̓Ερωτήμματα σχετικὰ μὲ τὴν συνάρτηση τῆς Τέχνης μὲ τὶς ψυχικὲς παθήσεις Στὸ τεῦχος 102 τοῦ «Δαυλοῦ» (’ Ιούν. 1990, σελ. 5865-5870) δημοσιεύτηκε ἕνα ἀξιόλογο ἄρθρο τοῦ Μέλβιν Κόννερ σὲ μετάφραση τῆς Νίτσας ̓Αργυροπούλου μὲ τίτλο «Η τέχνη τοῦ σκότους» καὶ μὲ ὑπότιτλο «Υπάρχει σχέση παράνοιας καὶ δημιουργίας,» Δὲν σημειώνει ἡ μεταφράστρια ἀπὸ ποῦ πῆρε τὸ κείμενο. Δὲν ἔχω μπροστά μου τὸ πρωτότυπο, γιὰ νὰ μελετήσω τὴν ἀκρίβεια τῆς ἀπόδοσης, κυρίως τῶν ὅρων. Τὸ δέχομαι λοιπὸν ὅπως τὸ μεταφέρει ἡ μεταφράστρια. ̓Αναφέρομαι στὴν οὐσία τοῦ κειμένου. Τὸ θέμα δὲν εἶναι καινούργιο. ̓Αναφέρεται ἄλλωστε καὶ στὸ κείμενο. ̓Ανέκαθεν προβλημάτιζε τοὺς ἀνθρώπους, κυρίως τοὺς στοχαστές, κατὰ πόσο δηλαδὴ ὑπάρχει σχέση ἀνάμεσα στὴ δημιουργία, τὴ δημιουργικἡ ἱκανότητα τοῦ ἀνθρώπου καὶ στὴν ψυχικὴ ἀρρώστια. Ἔβλεπαν δηλαδή, ὅτι ἕνα μέρος ἀπὸ τοὺς δημιουργοὺς ἦταν διαφορετικὸ ἢ καὶ ἀποκλίνον ἀπὸ «τὸν συνήθη, τὸν μέσο, τὸν κανονικὸ ἄνθρωπο», παρὰ πᾶσα προσδοκία τους. Κι αὐτὲς οἱ σκέψεις-ἐρωτήματα συνεχίζονται καὶ στὶς μέρες μας. ̓Ανέκαθεν ὑπῆρχε σύγχυση ἐννοιῶν καὶ ὅρων. Τὸ περιεχόμενο τῶν ὅρων ποὺ ἐχρησιμοποιεῖτο δὲν ἦταν τὸ αὐτό, κοινό, ἡ ὁρολογία δὲν ἦταν ἡ αὐτή. Μὲ τὶς γραμμὲς ποὺ ἀκολουθοῦν δὲν σκοπεύω νὰ δώσω, σ ̓ αὐτὴ τὴ φάση τοῦλάχιστον, ἄμεση ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα, ἀλλὰ κυρίως προσπαθᾶ νὰ ὁριοθετήσω τὸ θέμα, νὰ διευκρινίσω ὅρους, νὰ συμπληρώσω ἀπόψεις, ἀκολουθώντας βασικὰ τὸ ἄρθρο τοῦ Μέλβιν Κόννερ. Α) ̓Αναφορὰ στὴν ὁρολογία. Θεωρῶ ἀναγκαῖο νὰ διευκρινίσουμε τοὺς ὅρους, τί ἐννοοῦμε μὲ τὸν καθένα, γιὰ νὰ δοῦμε γιὰ ποιό πρᾶγμα μιλᾶμε, ἂν χρησιμοποιοῦμε τὴν ἴδια ἐπιστημονικὴ γλῶσσα, τὴν ἴδια ὁρολογία. Ι. Καὶ πρῶτα: Εἶναι παρακινδυνευμένο νὰ μιλάει κανεὶς γιὰ «τέχνη τοῦ σκότους», ποὺ μᾶλλον ὑπονοεῖ τὴν τέχνη τοῦ «σκοτισμένου», τοῦ «σκοτωμένου» νοῦ. Τότε ὅμως βρισκόμαστε ἴσως μπροστὰ σὲ μία ψυχωτικἠ κατάσταση (σχιζοφρενικὴ κυρίως, ἀλλὰ καὶ μανιοκαταθλιπτική), ὁπότε ὁ δημιουργὸς ὑφίσταται μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου μιὰ προοδευτικἡἠ ἀποδιοργάνωση τῆς προσωπικότητάς του καὶ φυσικὰ ἀπώλεια τῆς ἱκανότητάς του νὰ δημιουργεῖ. Παρατηροῦμε κάποτε καὶ μερικὴ ἀποκατάσταση ἢ «κοινωνικὴ Ἰαση», σὲ ὑπολειμματικὴ κατάσταση, ὁπότε μπορεῖ μερικῶς νὰ δημιουργήσει, π.χ. περίπτωση Γιαννούλη Χαλ.επᾶ, ἢ τὰ «φωτεινὰ διαλείμματα» ({ωπιίπα ΙΠίετνβ[Ιβ) ὁπότε πάλι παρατηροῦμε καὶ δημιουργικὲς ἐπιτεύξεις π.χ. περίπτωση. Γεωργίου Βιζυηνοῦ, στίχοι γραμμένοι στὸ φρενοκομεῖο: ἘΓΟ κ. Δ.Χ. Μπ. εἶναι κλινικὸς ψυχολόγος.