ΔΗΜ. ΧΡ. ΜΠΟΣΙΝΑΚΗΣ3Ξ ᾿Ερωτήμµατα σχετικὰ μὲ τὴν συνάρτηση τῆς Τέχνης μὲ τὶς ψυχικὲς παθήσεις Στὸ τεῦχος 102 τοῦ «Δαυλοῦ» (’ Ιούν. 1990, σελ. 5865-5870) δημοσιεύτηκε ἕνα ἀξιόλογο ἄρθρο τοῦ Μέλβιν Κόννερ σὲ μετάφραση τῆς Νίτσας ᾿Αργυροπούλου μὲ τίτλο «Η τέχνη τοῦ σκότους» καὶ μὲ ὑπότιτλο «Υπάρχει σχέση παράνοιας καὶ δημιουργίας,» Δὲν σημειώνει ἡ μεταφράστρια ἀπὸ ποῦ πῆρε τὸ κείµενο. Δὲν ἔχω μπροστά µου τὸ πρωτότυπο, γιὰ νὰ μελετήσω τὴν ἀκρίβεια τῆς ἀπόδοσης, κυρίως τῶν ὅρων. Τὸ δέχομαι λοιπὸν ὅπως τὸ μεταφέρει ἡ μεταφράστρια. ᾿Ανα- φέρομαι στὴν οὐσία τοῦ κειµένου. Τὸ θέµα δὲν εἶναι καινούργιο. ᾿Αναφέρεται ἄλλωστε καὶ στὸ κείµενο. ᾿Ανέκαθεν προβλημάτιζε τοὺς ἀνθρώπους, κυρίως τοὺς στοχαστές, κατὰ πόσο δηλαδὴ ὑπάρχει σχέση ἀνάμεσα στὴ δηµιουργία, τὴ δημιουργικἡ ἱκανότητα τοῦ ἀνθρώπου καὶ στὴν ψυχικὴ ἀρρώστια. Ἔβλεπαν δη- λαδή, ὅτι ἕνα µέρος ἀπὸ τοὺς δημιουργοὺς ἦταν διαφορετικὸ ἢ καὶ ἀποκλίνον ἀ- πὸ «τὸν συνήθη, τὸν µέσο, τὸν κανονικὸ ἄνθρωπο», παρὰ πᾶσα προσδοκία τους. Κι αὐτὲς οἱ σκέψεις-ἐρωτήματα συνεχίζονται καὶ στὶς μέρες µας. ᾿Ανέκαθεν ὑ- πῆρχε σύγχυση ἐννοιῶν καὶ ὅρων. Τὸ περιεχόµενο τῶν ὅρων ποὺ ἐχρησιμο- ποιεῖτο δὲν ἦταν τὸ αὐτό, κοινό, ἡ ὁρολογία δὲν ἦταν ἡ αὐτή. Μὲ τὶς γραμμὲς ποὺ ἀκολουθοῦν δὲν σκοπεύω νὰ δώσω, σ᾽ αὐτὴ τὴ φάση τοῦ- λάχιστον, ἄμεση ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα, ἀλλὰ κυρίως προσπαθᾶ νὰ ὁριοθετή- σω τὸ θέµα, νὰ διευκρινίσω ὅρους, νὰ συμπληρώσω ἀπόψεις, ἀκολουθώντας βα- σικὰ τὸ ἄρθρο τοῦ Μέλβιν Κόννερ. Α) ᾿Αναφορὰ στὴν ὁρολογία. Θεωρῶ ἀναγκαῖο νὰ διευκρινίσουµε τοὺς ὅρους, τί ἐννοοῦμε μὲ τὸν καθένα, γιὰ νὰ δοῦμε γιὰ ποιό πρᾶγμα μιλᾶμε, ἂν χρησιµο- ποιοῦμε τὴν ἴδια ἐπιστημονικὴ γλῶσσα, τὴν ἴδια ὁρολογία. Ι. Καὶ πρῶτα: Εἶναι παρακινδυνευµένο νὰ μιλάει κανεὶς γιὰ «τέχνη τοῦ σκό- τους», ποὺ μᾶλλον ὑπονοεῖ τὴν τέχνη τοῦ «σκοτισµένου», τοῦ «σκοτωµένου» νοῦ. Τότε ὅμως βρισκόμαστε ἴσως μπροστὰ σὲ µία ψυχωτικἠ κατάσταση (σχιζοφρε- νικὴ κυρίως, ἀλλὰ καὶ μανιοκαταθλιπτική), ὁπότε ὁ δημιουργὸς ὑφίσταται μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου μιὰ προοδευτικἡἠ ἀποδιοργάνωση τῆς προσωπικότητάς του καὶ φυσικὰ ἀπώλεια τῆς ἱκανότητάς του νὰ δημιουργεῖ. Παρατηροῦμε κάπο- τε καὶ µερικὴ ἀποκατάσταση ἢ «κοινωνικὴ Ἰαση», σὲ ὑπολειμματικὴ κατάσταση, ὁπότε μπορεῖ μερικῶς νὰ δημιουργήσει, π.χ. περίπτωση Γιαννούλη Χαλ.επᾶ, ἢ τὰ «φωτεινὰ διαλείμματα» ({ωπιίπα ΙΠίετνβ[Ιβ) ὁπότε πάλι παρατηροῦμε καὶ δη- μιουργικὲς ἐπιτεύξεις π.χ. περίπτωση. Γεωργίου Βιζυηνοῦ, στίχοι γραμμένοι στὸ φρενοκομεῖο: ἘΓΟ κ. Δ.Χ. Μπ. εἶναι κλινικὸς ψυχολόγος.