Π.Δ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Ἢ χρονολόγησι τῆς ἑλληνικῆς προϊστορίας μὲ βάσι τὶς ἀστρονομικὲς πληροφορίες ΕΙΣΑΓΩΤΗ 1. Η σιωπὴ τῶν «δεινῶν», ὅπως ἀπεχκάλεσε ὁ Πλάτων τοὺς «εἰδικοὺς» οἱ ὁποῖοι εἶναι ἕτοιμοι νὰ χατασπαράξουν ὅλους ὅσοι ἐρευνοῦν ἄνευ τῆς ἀδείας των τὰ φοβερὰ ἐρωτήματα ποὺ ἀναχύπτουν ἀπὸ τὴν ἔρευνα τῆς ἱστορίας καὶ τῆς γλώσσας τῶν προγόνων τους, κατοίκων τοῦ πανάρχαιου ἑλληνικοῦ χώρου, μᾶς ἀνάγχκασε παρὰ τὶς δυσκολίες ποὺ παρουσιάζουν τὰ θέματα χρονολογήσεως τῶν περιόδων τῆς πανάρχαιας "Ελληνικῆς 'Ἱστορίας νὰ προβάλουμε μὲ θάρρος τὰ νέα συμπεράσματα, ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἢ νὰ φωτίσουμε τὶς ἐξ ἀδιαφορίας ἣ σκοπιμότητος ἣ ἀγραμματωσύνης παραμένουσες στὸ σκότος, παρὰ τὶς λογικὲς ἀπορίες, ἱστοριχκές μας περιόδους, ἢ τουλάχιστον ν ̓ ἀσχήσουμε πίεσι πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν ἐπὶ τῶν λεγομένων «ἁρμοδίων» ἣ «εἰδικῶν», ὥστε νὰ συρθοῦν σὲ διάλογο, τὸν ὁποῖο ἀποφεύγουν, ὅπως μέχρι στιγμῆς καταμαρτυρεῖ καὶ ὁ πρόεδρος τῆς "Εταιρείας "Ἑλλήνων Φιλολόγων κ. Π.Ι. Γεωργοῦντζος («Δαυλὸς» τεύχη 107 καὶ 108). 2. Σὲ προηγούμενα ἄρθρα μου ὠμίλησα γιὰ τὴν χρονολόγησι τῶν πινακίδων τῆς Κνωσοῦ καὶ τῆς Πύλου καὶ ἀκόμη γιὰ τὴν μέθοδο χρονολογήσεως τῆς ἑλληνικῆς προϊστορίας τοῦ συγγραφέως Κ.Β. Κουτρουβέλη ἐπὶ τῇ βάσει τοπογραφικῶν στοιχείων. ̓Εξήχθησαν δὲ ἰσχυρὰ συμπεράσματα” καὶ τὸ πλέον ἐντυπωσιακό, ὅτι διὰ τῆς μεθόδου συγκρίσεως τῶν τοπογραφικῶν στοιχείων τῆς αὐτῆς περιοχῆς, (α) τῶν διαλαμβανομένων στὰ πανάρχαια κείμενα τῆς ̓Ελληνικῆς γραμματείας καὶ (β) τῶν δεδομένων τῆς σημερινῆς των γεωλογικῆς εἰκόνος, ὅπως π.χ. τῶν ἐκβολῶν τοῦ Νείλου ποταμοῦ, ἀποδεικνύεται ὅτι: Οἱ ἐχβολὲς τοῦ Αἴγυπτου ἣ Νείλου ποταμοῦ εὑρίσκοντο, κατὰ τὶς περιγραφὲς τοῦ ̓Όμήρου, ὀγδόντα πέντε χιλιόμετρα νοτίως τῆς ̓ Αλεξανδρείας, τὴν θέσι τῆς ὁποίας τότε, πρὸ δηλαδὴ τῶν προσχώσεων, εἶχε ἡ νῆσος Φάρος. Αὐτὴ ἡ διὰ τῶν φερτῶν ὑλῶν ἐπαύξησι τῆς χέρσου γῆς ὅπως καὶ ἡ ἐξαφάνισι τοῦ μεταξὺ τῆς νήσου Φάρου καὶ τῶν τότε ἐκβολῶν τοῦ Αἴγυπτου ποταμοῦ «πόντου» ( ̓Οδύσ. Δ 354-359), ἐξακριβώθηκε διὰ μαθηματικῶν ὑπολογισμῶν, ὅτι συνετελέσθη ἐντὸς τῶν ἑπομένων τῆς περιγραφῆς τριῶν χιλιάδων ὀχταχκωσίων εἴκοσι ἕξη (3826) ἐτῶν πρὸ βεβαίως τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ ἔχει τεράστια σημασία χρονολογική. 3. Στὸ σημερινὸ ἄρθρο θὰ ἐπιχειρήσω νὰ χρὀνολογήσω μερικὲς ἀστρονομιχκὲς ἀναφορὲς τῶν παναρχαίων κειμένων («Θεογονίας», ̓ Ομήρου, ̓ Ησιόδου) μὲ τὴν βοήθεια καὶ πάλι τῆς ἔρευνας τοῦ Κ.Β. Κουτρουβέλη ἀλλὰ καὶ ἄλλων εἰδικῶν, ὅπως εἶναι π.χ. ἡ ἔρευνα τοῦ ἀειμνήστου ἀστρονόμου Κ.Σ. Χασάπη, δημοσιευθεῖσα στὸ λῆμμα «ΟΡΦΙΚΑ» (ΚΔ ́ τόμον τοῦ Ν.Ε. Λεξικοῦ « ́ Ηλιος») ὡς μελέτη ἐπὶ τῆς μεθόδου χρονολογήσεως. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θεωρήσω, ὅτι τὶς δυσκολίες ποὺ ἀντιμετώπισα, γιὰ νὰ κατανοήσω τὸν τρόπο χρονολογήσεως τῆς ἐπιστήμης τῆς ἀστρονομίας, εἶναι βέβαιον ὅτι καὶ οἱ ἀναγνῶστες τοῦ «Δαυλοῦ» κατὰ πλειονότητα θ ̓ ἀντιμετωπίσουν. Προχειμένου λοιπὸν νὰ ἐλαττωθοῦν οἱ ἀπορίες ὄχι τόσο σχετικὰ μὲ τὴν ἑρμηνεία τῶν κειμένων ἀλλὰ κατὰ τὸν συσχετισμὸν αὐτῶν μὲ τὶς μεθόδους χρονολογήσεως τῆς ἀστρονομίας, ἔλαβα ὡς βοήθημα, γιὰ τὴν κατατόπισἰ μου, ἀφ ̓ ἑνὸς τοὺς προαναφερθέντες καὶ ἀκόμη τὸν πρῶτο τόμο τῆς σύγχρονης « ̓Εγκυκλοπαιδείας ̓Επιστημῶν» γιὰ τὴν ̓Αστρονομία, ̓Αστροναυτιχή, Ραδιοαστρονομία καὶ Κοσμολογία, ὑπὸ τὴν γενικὴν ἐποπτεία τοῦ ἀειμνήστου Ι.Ν. θεοδωρακοπούλου καὶ τῶν συνεργατῶν του Σέργιου Πρωτοπαπᾶ, Σόλωνος Γρηγοριάδου καὶ Στεφάνου Κεφαλλονίτου (ἐκδόσεις Χρ. Γιοβάνη). 'Ἡ χρησιμοποίησι τῶν ἀνωτέρω βοηθημάτων γίνεται μὲ τὸν δικό μου τρόπον, ὥστε τὰ συμπεράσματα τοῦ ἀναγνώστη νὰ διευκολυνθοῦν καὶ συλλάβῃ τὴν σημασία τοῦ ἀναπτυσσομένου ἐδῶ θέματος. Κατὰ πόσον ἐπέτυχα τοῦ στόχου μου, θὰ κριθῇ. Β.Λ.Τ.