ΝΟΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ Οἱ Ἕλληνες Πόντιοι στὴν ΕΣΣΔ Ἢ Σοβιετικἡὴ "Ἔνωση καλύπτει τὸ {/6 τῆς ἐπιφάνειας τῆς γῆς (22 ἑκατομμύ- ρια τετραγωνικὰ χιλιόμετρα). ᾿Εκτείνεται ἀπὸ τὰ σύνορα μὲ τὴν Πολωνία ὣς τὴ θάλασσα τῆς ᾿Ιαπωνίας. ᾿Εξαιτίας τῆς ἀπεραντοσύνης της ἔχει {1 ζῶνες διαφο- ρετικῆς ὥρας. Ο ἥλιος ἐκεῖ δὲν «βασιλεύει» ποτέ. Οἱ Ἕλληνες Πόντιοι ποὺ ζοῦν ἐκεῖ ἀποδίδουν τὴν ἔννοια τῆς ἀχανοῦς ἔκτασης μὲ τὴ φράση: «τὸ τσὸλ ἡ Ρωσία».. Τὸ σύνολο τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ε.Σ.Σ.Δ. εἶναι 290 ἑκατομμύρια ἄνθρωποι. ᾿Απὸ αὐτοὺς [45 ἑκατομμύρια εἶναι Ρῶσοι. Τὸ ὑπόλοιπο διαµοιράζεται ἀνάμεσα στὶς ὑπόλοιπες 14 Δημοκρατίες. Οἱ ἐθνικὲς καὶ θρησκευτικὲς μειονότητες ὑπο- λογίζονται σὲ περισσότερες ἀπὸ ἑκατό. Μέσα σ᾽ αὐτὴ τὴν ἀχανῆ «χοάνη» μὲ τὴν πολυδαίδαλη διοικητικἡὴ ὀργάνωση, μὲ τὴν πανσπερμία τῶν ἐθνοτήτων, τὸ μωσαϊκὸ τῶν λαῶν, μὲ τ᾽ ἀλλότρια θρησκευτικά, πολιτικὰ καὶ κοινωνικὰ πισ- τεύω, μὲ τὴ διαφορετικἠ κουλτούρα καὶ τὶς ἰδιαίτερες πολιτισμικὲς καταβολὲς ζοῦν Ἕλληνες ποὺ κατὰ τὴ μέγιστη πλειονότητά τους κρατοῦν τὴ ρίζα τῆς ἱ- διαίτερης πατρίδας τους ἀπὸ τὸν Πόντο. Οἱ Πόντιοι μὲ τὴν ἰδιαίτερη ροπή τους στὰ περιγελάσµατα ἀποδίδουν τὴν εἰ- κόνα τῶν 15 Δημοκρατιῶν σὲ σχέση μὲ τὴ «φυλακὴ τῶν ᾿ Εθνῶν», ὅπως χαρακτή- ριζε τὴν ΕΣΣΔ ὁ Λένιν, μὲ μιὰ παροµοίωση. 'Η Σοβιετικἡὴ “Ένωση, λένε, μοιάζει μὲ µατρόσκα. Ματρόσκες λένε τὶς φανταχτερὲς ρώσικες κοῦκλες, ποὺ μπαίνουν ἡ µία µέσα στὴν ἄλλη. Χαρακτηριστικό τοὺς γνώρισμα ἡ ἔντονη, πολύχρωμη ἔνδυση, μὲ τὴν πολυποίκιλη µαντήλα στὸ κεφάλι. Νὰ ὑπολογίσουμε, ἀφοῦ κά- νουµε συσχετισμούς, πὼς μιὰ μικροσκοπικἡ ψηφίδα στὴν ἔνδυση τῶν 15 µατρό- σκα ἀνήκει στὴν ἑλληνικὴ ἐθνότητα; "Οχι, γιατὶ τὸ σύνολο τῶν ᾿ Ελλήνων ποὺ κατοικοῦν στὴ χώρα αὐτὴ εἶναι πολὺ μικρὸ μπροστὰ στὰ 290 ἑκατομμύρια τῶν κατοίκων της. Εἶναι τὸ 0,190 τοῦ συνόλου. Πόσοι εἶναι οἱ Ἕλληνες πολίτες τῆς Σοβιετικῆς Ἔνωσης; Σύμφωνα μὲ τὴν ἀπογραφὴ τοῦ [979 στὴ Σοβιετικἠ Ἔνωση ζοῦν 344.000 “Ἕλληνες. 'Ἡ ἀπογρα- φἠ αὐτὴ κατηγορήθηκε ὡς µεροληπτική. Σὲ καταγγελία τῶν "Ἑλλήνων τῆς πε- ριοχῆς ἀναφέρεται, ὅτι οἱ ἀπογραφεῖς --ἄνθρωποι τοῦ κόμματος ἀποκλειστικά--- ἀπέγραφαν ὑποχρεωτικὰ τοὺς Ἕλληνες (ἰδιαίτερα τοὺς νέους) ὡς Ρώσους ἢ Οὐ- κρανούς, ἐνῶ οἱ ἀπογραφόμενοι «ὑποχρεωτικὰ συμφωνοῦσαν, ἀφοῦ ὑπῆρχαν πολλὲς τραυματικὲς μνῆμες ἄλλων ἄσχημων ἐποχῶν». Σχετικὰ μὲ τὸν πληθυσμὸ τῶν "Ἑλλήνων σὲ συνομιλία του μὲ τὴ Λιουντμίλλα Γιενούτινα ὁ Δήμαρχος τῆς Μόσχας Γαβριὴλ Ποπὼφ εἶπε: «᾿Ακριβεῖς ἀριθμοὶ δὲν ὑπάρχουν. Δὲν μποροῦμε νὰ ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἀναφέ- Ι. «Τσόλ». ἰδιωματικὴ λέξη ποὺ ἀναφέρεται στὸ ἀπέραντο, τὸ ἀπροσδιόριστο, χωρὶς ἀρχὴ καὶ τέ- λος. "Οχι σπάνια ἡ λέξη ἀποδίδει καὶ τὴν ἔννοια τοῦ χάους, τοῦ ἄχαρου χωρόχρονου. 2. ᾿Απὸ συνέντευξη τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ Θεοχάρη Κεσίδη στὰ «Νέα τῆς Μόσχας».