ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ 3.3 ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Τὰ ἠλεκτρονικὰ μέσα ἐνημερώσεως, ποὺ παραχκολουθοῦν ὅλοι οἱ ́Ἓλληνες, καὶ ὁ Τύπος (ημερήσιος καὶ περιοδικός), ποὺ διαβάζοιφ, ἀρκετοὶ (μὲ τὸ καλὸ βιβλίο ἐλάχιστη σχέση ὑπάρχει), προσφέρουν ὑποδείγματα λόγου μὲ κακὴ σύνταξη καὶ χάχιστη προφορά. Στὰ κείμενα, ποὺ ἀκούονται ἣ διαβάζονται, πολὺ συχνὰ εἶναι ἀλλαγμένη ἡ φυσιολογικὴ σειρὰ (τοπικ) τῶν λέξεων μέσα στὴν πρόταση, λόγου χάριν, τίθενται στὴν ἀρχὴ τῶν προτάσεων ὄχι τὸ ὑποχείμενο ἣ τὸ κατηγόρημα, ἀλλά: α) τὸ ἀντικείμενο: Τὴν παραίτηση τῆς κυβερνήσεώς του ὑπέβαλε ὁ Πρωθυπουργὸς τοῦ Βελγίου ἡ Τὴ Βουλγαρία ἐπισκέπτεται ὁ ̓} πουργὸς ̓Εξωτερικῶν τῆς Ελλάδας: β) ὁ συγχυριαχκὸς (ἐπιρρηματιχκὸς) προσδιορισμός: Στὴ Βώμη ἔφτασε ὁ ̓Αντιπρόεδρος τῶν ΗΠΑ. Παρόμοια τοπικὴ τῶν λέξεων θὰ ἧτο δυνατή, ἂν ἐπρόχειτο γιὰ ἐπανόρθωση προηγουμένου λάθους: Τὴ Βουλγαρία (καὶ ὄχι τὴ Γιουγκοσλαβία) ἐπισκέπτεται ὁ “Υπουργὸς ̓Εξωτερικῶν τῆς ̓Ελλάδας ἣ Στὴ Ῥώμη (καὶ ὄχι στὴ Μαδρίτη) ἔφτασε ὁ ̓Αντιπρόεδρος κιλπ. ̓Εχτὸς ὅμως ἀπὸ τὴν παραμόρφωση τῶν νοημάτων, ποὺ ὀφείλεται στὴν λανθασμένη σύνταξη, ἔχομε καὶ τὴν «κακοέπεια», ποὺ παραμορφώνει ἀκόμη περισσότερο τὸν ἑλληνικὸ λόγο ́. Κατὰ τὴν ἐκφώνηση πέραν τῆς ὑποχρεωτικὰ τονιζομένης συλλαβῆς κάποτε τονίζεται καὶ δεύτερη συλλαβή, ποὺ δὲν ἔχει σχέση μὲ τὶς ἐγχλιτικὲς λέξεις (δὲν εἶναι λήγουσα). ” Επαναλαμβάνομε τὶς κυριότερες εἰδήσεις, Φεστιβάλ ἑλληνικοῦ κίνηματογράφου... Σὲ ἄλλες περιπτώσεις τονίζονται τὰ ἄρθρα ἣ ἄλλες ἀπὸ τὴ φύση τους ἄτονες λέξεις: ̓Επανέκαμψε ὅ Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας. Τὰ γεγονότα ἄρχισαν ἄπο τὸ 1964 κ.ἄ. Ἢ σύγχρονη Γλωσσικὴ ̓Επιστήμη κάνει διάκριση ἀνάμεσα στὸν συνταχτικὸ καὶ στὸν λειτουργικὸ καταμερισμὸ τῶν προτάσεων. Συντακτικὸς καταμερισμὸς Ὃ «ἤρεμος» (οὐδέτερος) ἀφηγηματικὸς λόγος ἀκολουθεῖ κάποιες ἀρχὲς ὡς πρὸς τὴν τοπικὴ τῶν λέξεων. Παίρνομε, λόγου χάριν, τὴν ἁπλὴ πρόταση 'Ο προϊστάμενος μιλάει, τῆς ὁποίας θέλομε νὰ ἀναπτύξωμε τὸ ὑποκείμενο μὲ δυὸ προσδιορισμούς, ὁμοιόπτωτον καὶ ἑτερόπτωτον' ὁ πρῶτος κατὰ κανόνα τίθεται πρὶν ἀπὸ τὸ ὑποκείμενο: Ο νέος προϊστάμενος, ἐνῷ ὁ δεύτερος --- μετά: Ὃ νέος προϊστάμενος τῆς ὑπηρεσίας... Ἔπειτα θέλομε νὰ ἀναπτύξωμε τὸ κατηγόρημα μὲ ἄμεσο ἀντι- ἘΤῊ τρίτη συνέχεια τῆς μελέτης τοῦ κ. Γ.Ν.Γ. μὲ τίτλο «Σύγχρονη ̓Ελληνικὴ Γλῶσσα». ̓ Η πρώτη συνέχεια δημοσιεύθηκε στὸ τεῦχος 109 καὶ ἡ δεύτερη στὸ τεῦχος 1141. 4. Ἢ διεθνὴς γλωσσολογικὴ ὁρολογία εἶναι βασικὰ ἑλληνική: Φωνητική, Φωνολογία καὶ ̓Ορθοέπεια ̓ Γραφὴ καὶ ̓Ορθογραφία: Λεξικολογία, Λεξικογραφία, ̓Ετυμολογία, Σημασιολογία, Φρασεολογία ̓ Γραμματικὴ (Μορφολογία καὶ Σύνταξη), γιὰ νὰ περιοριστοῦμε μόνο στοὺς χλάδους τῆς Γλωσσολογίας.