ΣΗΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ, "Ἡράκλειτος ὁ πολιτικὸς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τὸ κύριο καὶ βασικὸ ἀντικείμενο ἐνδιαφέροντος ἀπὸ τὸν 6ο μέχρι τὸν 4ο αἰὤνα π.Χ. στὴν εὐρύτερη περιοχὴ τῆς "Ἑλλάδος ἦταν ἡ πολιτικὴ διαχείριση τῶν κοινῶν. Τοῦ κανόνος αὐτοῦ δὲν ἐξαιρεῖται ἡ ̓Ιωνία καὶ ἡ Ἔφεσος τοῦ “Ἡράκλειτου. Γι) αὐτὸ κι ὁ ̓Εφέσιος στοχαστὴς καταπιάστηκε ἰδιαίτερα μὲ τὸν πολιτικὸ προβληματισμό. Κατὰ τὴν παράδοση ὁ 'Ἡράκλειτος ἄφησε σύγγραμμα ὑπὸ τὸν τίτλον «Περὶ Φύσεως», τὸ ὁποῖο ἀφιέρῶσε στὸ ναὸ τῆς ̓ Αρτέμιδος. 'Ο Διογένης ὁ Λαέρτιος ἀναφέρει, ὅτι τὸ ἐν λόγῳ σύγγραμμα περιεῖχε τρία μέρη: «Περὶ τοῦ Παντός», τὸν «Πολιτικὀν» καὶ τὸν «Θεολογικόν» (Λόγον). 'Ο δὲ Διόδοτος ὑποστηρίζει, ὅτι τὸ σύγγραμμα δὲν εἶχε ὡς θέμα τὴν φύση, ἀλλὰ τὴν πολιτεία, τὸ δὲ τμῆμα περὶ φύσεως εἶχε τεθεῖ ὡσὰν παράδειγμα. ̓Η ἄποψη τοῦ Διόδοτου οὐδόλως στερεῖται λογικῆς, μιᾶς καὶ τὸ κυρίαρχο θέμα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦταν τὸ πολιτικό, ὑπὸ τὴν ἔννοια τῆς κατὰ τὸ δυνατὸν καλύτερης διαχείρισης τῶν πραγμάτων τῆς πόλεως στὰ πλαίσια τῆς συμμετοχῆς τῶν πολιτῶν στὰ κοινά, ὡς οἱ θεσμοὶ καὶ οἱ νόμοι ὁρίζουν. Μὲ αὐτὴ τὴν ἐπισήμανση στὴν ἀνάλυση καὶ ἔπιχειρηματολογία ποὺ ἀκολουθεῖ προσπαθῶ νὰ ἑρμηνεύσω τὴν ἄποψη τοῦ στοχαστῆ 'Ἡράκλειτου γιὰ τὸν ὀρθὸ «πολιτικὸ λόγο», ἀναφερόμενος σὲ συγκεκριμένα ἀποφθέγματα. Ἕν τὸ Ον Ὃ πιὸ συγκλονιστικὸς ἀφορισμὸς τοῦ ̓Ηράκλειτου εἶναι αὐτὸς περὶ τοῦ Συμπαντικοῦ ̓ Ἑνὸς ἢ τῆς 'Ενότητος τοῦ "ὌΟντος, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰ ἀποσπάσματα ὑπ) ἀρ. 10, 30, 32, 50 ἐνδεχομένως δὲ καὶ ἀπὸ ἄλλα. 'Ο ἀφορισμὸς αὐτὸς εἶναι ἀξονικῆς σημασίας στὸν πολιτικὸ προβληματισμὸ τοῦ ̓Εφέσιου, ἀλλὰ καὶ γενικώτερα στὴ συνολική του συλλογιστικὴ γιὰ τὸ Ὄν. 'Ο "Ἡράκλειτος κουβαλώντας μέσα του τὶς ἀπὸ χιλιετίες ἀλάνθαστες φωνὲς τῆς ̓Ενότητος τοῦ Οντος, ποὺ διασφαλίζει τὴν ἁρμονία ὄχι μόνο στὴ λειτουργία τοῦ σύμπαντος ἀλλὰ καὶ στὴ διαχείριση τῶν κοινῶν τῆς πόλεως, μὲ ἁπλᾶ λόγια μετέφερε τὴν μεγάλη αὐτὴ ἀλήθεια στοὺς συμπατριῶτες του προκειμένου νὰ βροῦν λύση στὰ δύσκολα πολιτικά τους πράγματα. 'Ο ἐξωτερικὸς ἐχθρός, οἱ Πέρσες, ἦσαν ἐπὶ θύρας καὶ ὁ ἐσωτερικὸς ὑπέβοσκε. Περιθώρια γιὰ ἀντιπολίτευση δὲν ὑπῆρχαν. Ἢ ἔννοια τοῦ πολιτικοῦ κόμματος ἦταν ἀδιανόητη γιὰ τὸν ̓ Ηράκλειτο (κόμμα θὰ πεῖ κομμάτι, τεμαχισμὸς τοῦ ὌὌντος, γεγονὸς ποὺ σίγουρα τὴν καταστροφὴ συνεπιφέρει). «Συμπολίτευση» καὶ «ἀντιπολίτευση» μέσα σὲ μία οἰκογένεια, σὲ μία πόλη δὲν εἶχε νόημα. ἀρχὴ πρέπει νὰ εἶναι μία καὶ μοναδική, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὶς τυχὸν ἀμφισβητήσεις ποὺ διατυπώνονται ἐντὸς τῆς μίας ἀρχῆς τῆς Πόλεως. ”Αλλο ἀσκῷ κριτικὴ κι ἄλλο (ἐπειδὴ ἀσκῶ κριτικὴ) διαφωνῶ, τεμαχίζω τὸ πολιτικὸ δυναμικὸ σὲ κομμάτια (κόμματα) καὶ διχάζω τὴν πόλη (ὅπως συνέβη εἰς τὰ καθ ̓ ἡμᾶς τὸ 1917 π.χ. μὲ τὴν ἵδρυση τοῦ «Κράτους τῆς ̓Αμύνης» στὴ Θεσσαλονίκη),