ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

113ΜΑΙΟΣ 1991

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 6545 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
48 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Για την Παιδεία — ΠΛΕΥΡΗΣ, ΚΩΣΤΑΣ
    ἀρχή: σελ. 6545 συμπερασμένος · τέλος: δηλωμένο · τχ. 113

Κείμενο φύλλου

Γιὰ τὴν Παιδεία Πολλὰ ἄρθρα γράφηκαν γιὰ τὶς μαθητικὲς κινητοποιήσεις καὶ πολλὰ εἰπώθηκαν. Κανένας ὅμως δὲν μπῆκε στὴν οὐσία τοῦ θέματος. Καὶ τὸ θέμα δὲν εἶναι οὔτε οἱ ἀπουσίες οὔτε οἱ ἐκδρομὲς οὔτε ἡ ἐξωσχολιχκὴ διαγωγὴ τῶν μαθητῶν. Τὸ θέμα εἶναι: Ποιός ὁ σκοπὸς τῆς παιδείας καὶ πῶς θὰ πραγματοποιηθῆ; Μιλᾶνε γιὰ «ποιότητα παιδείας», γιὰ «ὕλη βιβλίων», γιὰ «σχολικὰ κτίρια» καὶ γιὰ πολλὰ ἄλλα πράγματα, δίχως κανένας (ἀν)ἁρμόδιος ἣ ἆνευθυνοὐπεύθυνος κρατιχὸς ἣ «ἐπιστημονικὸς» παράγων νὰ καθορίζη, ὅτι σκοπὸς τῆς παιδείας εἶναι ὁ Α καὶ θὰ πραγματοποιηθῆ μὲ α,β, Υ, ὃ κ.τ.λ. μέσα. Δὲν ἀναχοινώνουν ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς παιδείας, ὄχι διότι πρόκειται περὶ κοινοτοπίας, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν ἔχουν ξεκαθαρίσει σχόπιμα τί τέλος πάντων ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπιτύχουν μὲ τὴν παιδεία. 'Ο ὑπουργὸς παιδείας συνομιλεῖ μὲ τούς μαθητὲς γιὰ τὰ πιὸ ἀπίθανα πράγματα, ἀλλὰ δὲν ρωτᾶ τοὺς μαθητές: ποιός πιστεύουν ὅτι εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς παιδείας. "Αν τὸ ἔκανε, εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ ἄκουγε τὶς πιὸ ἀπίθανες ἀπαντήσεις. ̓ Ακόμη καὶ τὸ «Παιδαγωγιχκὸ ̓Ινστιτοῦτο» καὶ οἱ πολιτικοὶ καὶ τὰ πνευματικὰ ἱδρύματα καὶ τὰ κόμματα ἀποφεύγουν συστηματικὰ νὰ πάρουν θέσι καὶ νὰ διακηρύξουν, ὅτι σκοπὸς τῆς παιδείας εἶναι «αὐτὸς» ἣ «ἐκεῖνος». ̓Ἐπομένως γιὰ μία σωστὴ καὶ πλήρη ἀντιμετώπισι τοῦ ζητήματος εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ προσδιορίσουμε τὸν σκοπὸ τῆς παιδείας καὶ τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖον θὰ τὸν πραγματοποιήσουμε. Σκοπὸς τῆς παιδείας εἶναι νὰ δώση στὴν μαθητικὴ καὶ φοιτητικἡ νεολαία ἦθος καὶ γνώσεις. ἯἮθος σημαίνει, μὲ κατάλληλη ἐχπαίδευσι νὰ διαμορφωθοῦν χαρακτῆρες βάσει ἀπολύτων ἀξιῶν. Οἱ ἀξίες αὐτές, ὅπως φιλαλήθεια, ἀλληλεγγύη, δικαιοσύνη, τιμιότης, αὐτοθυσία, ἀξιοπρέπεια, φιλανθρωπία, ἐργατικότης, τιμή, καθῆκον χ.τ.λ., εἶναι ἀπόλυτες, διότι δὲν ἐξαρτῶνται ἀπὸ κάτι, ὁποιοδήποτε, ἄλλο. Εἶναι αὐτοτελεῖς, αὐθύπαρχτες, αὐτοδύναμες. Επιβάλλεται λοιπὸν ἡ νεολαία νὰ ἐπικοινωνῆ μαζί τους, νὰ τὶς ἐννοῆ καὶ νὰ αἰσθάνεται τὴν ἀνάγχη νὰ τὶς ἀχολουθῆ καὶ νὰ τὶς ἐφαρμόζη. Ποῦ ὑπάρχουν αὐτὲς οἱ ἀξίες, Βρίσκονται στὴν ἱστορία καὶ στὴν ̓Αρχαιοελληνικἡ Γραμματεία, ἡ ὁποία γέμει παραδειγμάτων καὶ προτύπων. Γι ̓ αὐτὸ ἡ ἱστορία καὶ ἡ ̓Αρχαιοελληνικὴ Γραμματεία χρειάζεται νὰ θεωρηθοῦν πρωτεύοντα μαθήματα, διότι δι ̓ αὐτῶν ἐνσταλλάζεται στὶς νεανικὲς ψυχὲς τὸ περιεχόμενο τῶν ἀξιῶν ποὺ κατευθύνουν τὴν ζωὴ πρὸς τὸ καλύτερο. Θὰ προσθέσουμε ἀκόμη, ὅτι ἐπειδὴ ὁ ἄνθρωπος δὲν εἶναι μονάχα «χαρακτὴρ» ἀλλὰ καὶ σῶμα, ἐπιβάλλεται στὰ πρωτεύοντα μαθήματα νὰ ἐνταχθῆ καὶ νὰ ὀργανωθῆ ἄριστα ἡ γυμναστική. ̓Αναμφισβητήτως ἡ μετάδοσις ἀξιῶν (πνεῦμα) καὶ ἡ γυμναστικὴ (σῶμα) ἐχφράσθηκαν ἐπιγραμματικὰ στὴν ἀρχαιοελληνικὴ ρῆσι: «νοῦς ὑγιὴς ἐν σώματι ὑγιεῖ», τὴν ὁποία τὸ κράτος γνωρίζει, ἀναγνωρίζει, διδάσκει, ἀλλὰ δὲν ἐφαρμόζει. ΓΑλλλως τε δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, οὔτε θὰ εἶναι ἡ τελευταία, ποὺ τὸ νεοελληνικὸ χρατίδιο ἀναφέρει παιδαγωγικὲς ἀρχαιοελληνικὲς φράσεις (ἀποστάγματα ἀληθείας), δίχως νὰ τὶς ὑλοποιῆ. ̓Απλῶς τὶς παπαγαλίζει. Οἱ γνώσεις, ποὺ ἀποτελοῦν τὸ δεύτερο σκέλος τῆς παιδείας, ἀποβλέπουν στὸ νὰ μεταβιβάζουν ἐφόδια χρήσιμα γιὰ τὶς ἐπιστῆμες, τὰ ἐπαγγέλματα καὶ τὶς ἄλλες ἐνασχολήσεις τοῦ ἀνθρώπου. ̓Αναντιρρήτως οἱ γνώσεις εἶναι ἀπαραίτητες γιὰ τὴν ἀντιμετώπισι τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ζωῆς, διαφέρουν ὅμως κατὰ πολὺ ὡς πρὸς τὴν σπουδαιότητα ἔναντι τοῦ ἤθους. Οἱ νέοι διὰ τοῦ ἤθους, ποὺ τοὺς παρέχει ἡ παιδεία, μορφώνονται καὶ διὰ τῶν γνώσεων μαθαίνουν. Σημειώνουμε ὅμως, ὅτι οἱ γνώσεις εἶναι σχετικὲς καὶ ὑπόχξινται εἰς συνεχῆ ἐξέλιξιν, μὲ ἀποτέλεσμα οἱ χθεσινὲς γνώσεις σήμερα νὰ
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →